Cmentarz Komunalny w Legnicy, Legnica

Cmentarz Komunalny zajmuje około czterdziestu pięciu hektarów przy ulicy Wrocławskiej, niecałe dwa kilometry na wschód od legnickiego Starego Miasta. Pochówki odbywają się tu nieprzerwanie od 1822 roku — to jedna z niewielu polskich nekropolii, która przetrwała zmianę państwowości, granic i całej ludności miasta bez ani jednego dnia przerwy w działaniu.

Gmina Legnica prowadzi trzy cmentarze komunalne: ten przy Wrocławskiej, drugi przy ulicy Zielnej w Przybkowie i najmłodszy w Jaszkowie. Wszystkie trzy administruje Legnickie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej przez Dział Cmentarze Komunalne, wszystkie obsługuje jedna wyszukiwarka grobów i jeden regulamin — ale cenniki są dwa, a różnica między nimi bywa spora.

Informacje praktyczne

Dane	Wartość
Adres	ul. Wrocławska 124, 59-220 Legnica
Właściciel	Gmina Legnica
Zarządca	Legnickie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej sp. z o.o., Zakład Usług Komunalnych, Dział Cmentarze Komunalne
Telefon	76 856 63 45, 76 854 59 36, kom. 532 456 720
E-mail	[email protected]
Odbiór ciał — dyżur całodobowy	666 547 985
Powierzchnia	ok. 45 ha
Pierwsze pochówki	1822 (poświęcenie 9 września)
Godziny otwarcia	1.04–2.11: 7:00–21:00 · 3.11–31.03: 7:00–18:00
Uroczystości pogrzebowe	poniedziałek–piątek, 8:00–15:00
Biuro cmentarza	poniedziałek–piątek, 7:00–15:00
Kasa cmentarza	poniedziałek–piątek, 8:00–14:00
Obiekty	kaplica pogrzebowa, dawne krematorium, kolumbaria, kwatera żołnierzy radzieckich
Wyszukiwarka grobów	tak, sygnatura Sektor / Rząd / Numer

Opłatę dwudziestoletnią wnosi się w kasie przy Wrocławskiej albo przelewem na rachunek o numerze 62 1090 2066 0000 0001 5232 2048. W tytule trzeba podać imię, nazwisko osoby zmarłej i rok zgonu — bez tego przelewu nie da się przypisać do konkretnego grobu. Uwaga na drobiazg, który potrafi zmylić: opłaty za usługi pogrzebowe idą na zupełnie inne konto niż opłaty za miejsce grzebalne.

Godziny otwarcia i nietypowa granica sezonów

Regulamin dzieli rok na dwa sezony, ale przesuwa granicę inaczej niż większość polskich cmentarzy. Sezon długi trwa od 1 kwietnia do 2 listopada (7:00–21:00), krótki od 3 listopada do 31 marca (7:00–18:00). W praktyce oznacza to, że przez całe Wszystkich Świętych i Zaduszki bramy zamykają się dopiero o dwudziestej pierwszej — skrócone godziny wchodzą w życie dzień po Zaduszkach, a nie przed nimi.

Przebywanie na terenie poza godzinami otwarcia jest zabronione.

Dojazd

Cmentarz leży przy drodze wylotowej na Wrocław i granice ma wyjątkowo czytelne: od południa ulica Wrocławska, od wschodu i północy nasypy kolejowe — magistrali E30 i linii nr 137 — a od zachodu aleja Ofiar Ludobójstwa OUN-UPA, która oddziela go od cmentarza żydowskiego.

Przystanek nosi nazwę „Wrocławska – Cmentarz” i zatrzymują się na nim autobusy linii 1, 2, 10, 24 i 28, a nocą N1 i N2.

Na 1 i 2 listopada MPK zmienia organizację ruchu na kilka sposobów naraz:

• linie 1 Bis, 2 Bis i 24 dostają dodatkowe kursy,
• uruchamiane są dwie linie cmentarne — C1 (Grabskiego/ZUS – Złotoryjska – plac Słowiański – Witelona – Żołnierzy II Armii WP – Wrocławska – Sikorskiego – rondo Niepodległości – Piłsudskiego – Iwaszkiewicza) i C2 (Nowodworska/LPWiK – Zamiejska – Rzeczypospolitej – Wrocławska – Sikorskiego),
• w okolicy cmentarza autobusy jeżdżą co około sześć minut między 9:00 a 18:00,
• na ulicy Wrocławskiej przy stacji BP działa przystanek tymczasowy, obsługiwany 1 listopada od 8:00 do 20:00 oraz zawsze, gdy Wrocławska zostaje zamknięta dla ruchu.

Na cmentarz w Jaszkowie kursuje osobna linia C z pętli Domejki.

Wjazd samochodem

Zasadą jest zakaz. Regulamin dopuszcza na alejki wyłącznie służby uprzywilejowane, obsługę techniczną cmentarza, duchownych sprawujących posługę podczas ceremonii oraz zakłady pogrzebowe — te ostatnie po wniesieniu opłaty i po uzyskaniu zezwolenia zarządcy.

Osobne, bardzo konkretne okno przysługuje osobom z Kartą Parkingową. Samochód dowożący osobę z trwałym kalectwem może wjechać:

• w poniedziałek i środę do godziny 11:00 oraz po godzinie 16:00,
• w soboty do godziny 11:00.

W dni świąteczne obowiązuje całkowity zakaz wjazdu samochodami osobowymi — także dla posiadaczy Karty Parkingowej. Po drogach wewnętrznych obowiązuje ograniczenie do 5 km/h.

Zasady, o które warto zapytać przed wizytą

Na terenie nie wolno wprowadzać zwierząt poza psami przewodnikami, a dzieci do siódmego roku życia muszą być pod opieką dorosłych. Sadzenie i usuwanie drzew, montaż ławek i ogrodzeń, układanie kostki brukowej czy wylewanie betonu wokół grobu wymagają zgody zarządcy. Prace remontowo-budowlane zgłasza się wcześniej i wykonuje na zezwolenie.

Ciekawostka prawna, o której nie wspomina żaden przewodnik: wojewoda dolnośląski uchylił część tego regulaminu. Rozstrzygnięciem nadzorczym z 5 grudnia 2012 roku stwierdził nieważność § 2 ust. 1 i 4 oraz fragmentu § 4 ust. 2, w którym gmina wymagała od zakładów pogrzebowych ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej. Krążące po internecie kopie regulaminu zwykle zawierają te skreślone przepisy bez żadnej adnotacji.

Likwidacja grobu musi być poprzedzona tabliczką umieszczoną na grobie co najmniej sześć miesięcy wcześniej.

Historia

Od cmentarzy przykościelnych do Wrocławskiej

Do początku XIX wieku legniczan chowano przy kościołach w obrębie murów — przy katedrze świętych apostołów Piotra i Pawła oraz przy kościele Najświętszej Marii Panny, na terenie dzisiejszych północnych skrajów Parku Miejskiego. Oba cmentarze założono jeszcze na początku XIV wieku i po pięciuset latach po prostu się zapełniły.

W 1821 roku władze miasta zakazały pochówków w rejonie dawnych murów miejskich i wytyczyły nowy cmentarz półtora kilometra na wschód od Starego Miasta. Zajmował wtedy 7,5 hektara — jedną szóstą dzisiejszej powierzchni — i od pierwszego dnia był otwarty dla wszystkich wyznań chrześcijańskich. Poświęcono go 9 września 1822 roku i tę datę przyjmuje się za początek jego działania.

Różnica między 1821 a 1822 rokiem, która krąży po opisach cmentarza, nie jest błędem: pierwsza data to wytyczenie terenu, druga — oddanie go do użytku.

Cholera, kaplica i cztery rozbudowy

Pierwsza rozbudowa przyszła szybko i z tragicznego powodu. W 1845 roku epidemia cholery zabrała tylu mieszkańców, że kwater zabrakło. Teren powiększono i uporządkowano według projektu inspektora Wolffa, wyznaczając dwadzieścia pięć kwater grzebalnych i trzy leśne w układzie zbliżonym do dzisiejszego. Postawiono też tymczasowy dom pogrzebowy — z założenia prowizorkę.

Zastąpienie go czymś godniejszym stało się osobistą sprawą legnickiego fabrykanta Friedricha Teicherta, który przez lata zabiegał o okazałą kaplicę w środku cmentarza. Zbudowano ją w latach 1868–1869 według projektu Wolffa, poprawionego przez miejskiego radcę budowlanego Johanna Roberta Mende. Poświęcenie odbyło się 21 listopada 1869 roku.

Kolejne powiększenia — zawsze w kierunku wschodnim — przeprowadzono w latach 1880, 1898 i 1915. Przy każdym przedłużano sieć wodną i kanalizacyjną, kopano nowe studnie, budowano ciągi piesze i ogrodzenie.

Krematorium 1926

W latach 1925–1926 do kaplicy dobudowano przykryte kopułą krematorium i budynek administracyjny. Był to jeden z pierwszych takich obiektów na Dolnym Śląsku i przez dwie dekady zwykły element infrastruktury pogrzebowej miasta.

W 1926 roku w północnej części cmentarza wyznaczono kwatery nowego cmentarza żydowskiego. Przetrwały dwanaście lat — w 1938 roku naziści je zlikwidowali, a teren zamienili na cmentarz garnizonowy.

To, do czego użyto krematorium w czasie wojny

W czasie drugiej wojny światowej w legnickim krematorium palono zwłoki więźniów obozu koncentracyjnego Gross-Rosen w Rogoźnicy.

Trafiły tu również ciała, o których świat usłyszał znacznie później. W nocy z 24 na 25 marca 1944 roku z obozu jenieckiego Stalag Luft III w Żaganiu uciekło tunelem siedemdziesięciu sześciu alianckich lotników. Pięćdziesięciu schwytanych gestapo zamordowało wbrew konwencji genewskiej. W marcu 1944 roku w Legnicy spalono ciała dziesięciu z nich.

Wśród zamordowanych był porucznik nawigator Włodzimierz Kolanowski (1913–1944) z Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii, jeden ze współorganizatorów ucieczki i przypuszczalny pierwowzór „Króla Tunelu” — postaci, którą w Wielkiej ucieczce zagrał Charles Bronson. Zginął 31 marca 1944 roku koło Iłowej.

Po przejęciu Legnicy przez stronę polską krematorium zamknięto i nigdy już nie wróciło do swojej funkcji. Obok umieszczono tablice pamięci żołnierzy Armii Krajowej i Sybiraków oraz ustawiono urnę z prochami ofiar, stanowiącą filię muzeum Gross-Rosen.

Co zostało z cmentarza niemieckiego

Po wysiedleniu ludności niemieckiej nagrobki sprzed 1945 roku — łącznie z kwaterą ofiar pierwszej wojny światowej — zostały zdewastowane. Do 1960 roku zlikwidowano większość grobów niemieckich, a wiele starych płyt nagrobnych wmurowano w powstający wokół cmentarza mur. Kto dziś obchodzi ogrodzenie od strony torów, ogląda w istocie resztki stu dwudziestu lat legnickich pochówków.

W południowo-wschodniej części w 1945 roku powstała kwatera żołnierzy Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej o powierzchni 0,8 hektara — polegli w walkach o miasto i zmarli w legnickich szpitalach tuż po wojnie. W latach siedemdziesiątych kwaterę przebudowano, a 6 listopada 1972 roku odsłonięto betonowy monument. W części północno-wschodniej stały nagrobki radzieckich cywilów zmarłych podczas pracy przy obsłudze garnizonu w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych.

W 1974 roku cmentarz komunalny odcięto od żydowskiego nową ulicą Pamiątkową, przemianowaną później na Pątnowską, a ostatecznie na aleję Ofiar Ludobójstwa OUN-UPA.

Nawałnica i nowy cmentarz

23 lipca 2009 roku przez Legnicę przeszła nawałnica, która zniszczyła wiele grobów i powaliła sporą część najstarszego drzewostanu. Ślady tamtej nocy widać na cmentarzu do dziś.

W tym samym czasie zaczęło brakować miejsca. W latach 2009–2013 miasto wybudowało nowy cmentarz komunalny na wzgórzu Wąwelno, znany jako cmentarz w Jaszkowie. Starą nekropolię rozbudowuje się od tego czasu głównie w pionie i w głąb — kolumbaria stawiane są w miejscu dawnych murów oddzielających sektory.

Przy cmentarzu, w latach 2000–2007, stanęła cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny według projektu Jacka Mermona.

Arkada z 1993 roku

Najciekawszy pomnik na tym cmentarzu upamiętnia ludzi, których grobów już nie ma.

Po tym, jak do 1960 roku zniknęła większość pochówków sprzed 1945 roku, przez trzy dekady nic nie przypominało o stu dwudziestu latach niemieckiej historii tego miejsca. Zmieniło się to dopiero z inicjatywy dzisiejszych mieszkańców Legnicy i dawnych legniczan mieszkających w Wuppertalu — mieście partnerskim Legnicy, w którym po wojnie osiadła część wysiedlonych.

W 1993 roku przy kaplicy stanął symboliczny pomnik w formie granitowej arkady, wzniesiony według koncepcji legnickiego artysty Henryka Bacy. Upamiętnia wszystkich pochowanych w latach 1822–1945, których groby przestały istnieć.

Zabytkowa zieleń

Cmentarz przy Wrocławskiej uchodzi za jeden z cenniejszych zbiorów zabytkowej zieleni na Dolnym Śląsku — i to nie jest kurtuazyjna formuła, tylko konsekwencja dwustu lat ciągłego nasadzania.

Rosną tu topole, dęby, kasztanowce, robinie akacjowe, lipy, klony, jarzębiny, sosny, świerki, jodły, tuje i wierzby. Najstarsze drzewa mają ponad sto pięćdziesiąt lat, czyli są starsze od kaplicy. Nawałnica z lipca 2009 roku przerzedziła je na tyle mocno, że część alej wygląda dziś inaczej niż na zdjęciach sprzed tamtej daty.

Znane osoby pochowane

Legnica przez czterdzieści osiem lat była miastem wojewódzkim, a przez pół wieku stacjonowało tu dowództwo Północnej Grupy Wojsk — i widać to po tym, kto spoczywa przy Wrocławskiej. Poniższe sygnatury pochodzą z wyszukiwarki zarządcy.

Kultura, nauka i sport

Osoba	Lata życia	Kim był	Sektor / Rząd / Numer
Marzena Kipiel-Sztuka	1965–2024	aktorka teatralna i telewizyjna, piosenkarka; najbardziej znana jako Halina Kiepska w serialu Świat według Kiepskich, granym przez dwadzieścia trzy sezony	J6 / 3 / 12
Tadeusz Gumiński	1906–2003	działacz społeczny, organizator turystyki i popularyzator wiedzy o Legnicy; pierwszy Honorowy Obywatel Miasta Legnicy, tytuł otrzymał w 1993 roku	B1 / C / 12
Henryk Karliński	1922–1975	dyrygent i pedagog, założyciel chóru Madrygał oraz pomysłodawca ogólnopolskiego Festiwalu Chóralnego „Legnica Cantat”	A9 / 20 / 11
Bronisław Chyła	1911–1986	artysta plastyk i pedagog, urodzony w Berlinie	B1 / 10 / 4
Jan Hieronim Bocheński	1948–2019	artysta i nauczyciel, dyrektor legnickiego Biura Wystaw Artystycznych	A8 / 13 / 20
Zygmunt Łuszcz	1937–2008	dziennikarz sportowy „Przeglądu Sportowego” i prasy dolnośląskiej, jeden z pomysłodawców i pierwszy komandor wyścigu kolarskiego Szlakiem Grodów Piastowskich	F3 / 4 / 32
Marek Aniszewski	1948–2024	trener piłki ręcznej związany z UKS Dziewiątka, wychowawca zawodników superligi i reprezentacji	H2 / 11 / 10
Luba Jarzębiak	1939–2024	lekarka, chirurg anestezjolog i internistka z czterdziestodwuletnią praktyką; Honorowa Obywatelka Legnicy z 2006 roku, w mieście od powrotu z Syberii w 1946	G7 / 11 / 23

Samorząd, polityka i wojsko

Osoba	Lata życia	Kim był	Sektor / Rząd / Numer
Ryszard Badoń-Lehr	1941–2006	prezydent Legnicy, dyplomata i działacz samorządowy	B3 / B / 18
Zdzisław Barczewski	1924–2011	wojewoda legnicki w latach 1980–1983	A9 / 21 / 26
Stanisław Cieślik	1932–1997	poseł na Sejm PRL VII i VIII kadencji (1976–1981), działacz partyjny i państwowy	J3 / 28 / 14
Paweł Juros	1928–1997	lekarz, senator II kadencji	A4 / 1 / 8
Mieczysław Borkowski	1927–2011	porucznik Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari; prezes Zarządu Miejskiego Legnickich Kombatantów, radny I kadencji Rady Miejskiej z ramienia Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”	B3 / F / 1

Duchowni

Groby dwóch najbardziej zasłużonych legnickich proboszczów leżą obok siebie w tym samym rzędzie — numery 10 i 11.

Osoba	Lata życia	Kim był	Sektor / Rząd / Numer
ks. prał. Tadeusz Łączyński	1913–1988	proboszcz parafii katedralnej świętych apostołów Piotra i Pawła; święcenia przyjął w 1936 roku we Lwowie, do Legnicy przyjechał w 1945 razem ze swoimi parafianami z Nadwórnej i jako pierwszy polski kapłan dostał tu nominację	F1 / 3 / 11
ks. Tytus Korczyk	1895–1975	proboszcz parafii Świętej Trójcy; absolwent teologii na Uniwersytecie Jagiellońskim, święcenia z rąk arcybiskupa Józefa Bilczewskiego w 1919 roku, przed wojną duszpasterz w Stanisławowie, Haliczu i Bitkowie	F1 / 3 / 10

Lidija Nowikowa i „Mała Moskwa”

Osobne miejsce zajmuje grób, który przez lata odwiedzali widzowie jednego filmu.

Lidija Siergiejewna Nowikowa (1932–1965) była Białorusinką, żoną oficera Armii Radzieckiej stacjonującego w Legnicy. Zmarła tutaj 8 października 1965 roku, w wieku trzydziestu trzech lat. Jej losy posłużyły za pierwowzór postaci Wiery Swietłowej z Małej Moskwy — filmu o legnickim garnizonie, który dla wielu widzów spoza Dolnego Śląska był pierwszym zetknięciem z historią tego miasta.

Grób znajduje się w sektorze G7, rzędzie A, pod numerem 10.

Pozostali

W spisie zasłużonych legniczan pochowanych przy Wrocławskiej wymienia się także osoby, których biogramów nie utrwalono poza publikacjami lokalnymi. Ich groby udało się jednak zlokalizować:

Osoba	Lata życia	Sektor / Rząd / Numer
Feliks Wiśniowski	1891–1970	B1 / D / 10
Mieczysław Pawełek	1921–2001	G4 / 13 / 1
Lidia Juniszewska	1938–2008	F7 / 9 / 7

Przed Wszystkimi Świętymi prezydent Legnicy z zastępcami odwiedza cmentarz i zapala znicze na grobach zasłużonych mieszkańców oraz w miejscach pamięci. To stały punkt miejskiego kalendarza.

Wyszukiwarka grobów i sygnatury

Zarządca prowadzi internetową wyszukiwarkę obejmującą wszystkie trzy cmentarze komunalne gminy. Poza wskazaniem grobu na planie pozwala ona obejrzeć mapę sektora, zdalnie opłacić miejsce, zapalić wirtualny znicz i zgłosić błąd w danych.

Każdy pochówek opisuje sygnatura złożona z trzech elementów: sektora, rzędu i numeru. Sektor ma postać litery i cyfry — A4, B1, F3, J6. Rząd bywa natomiast zapisany na dwa sposoby: raz jako liczba (F3 / 4 / 32), raz jako litera (B1 / C / 12). Oba warianty występują obok siebie i nie oznaczają różnych części cmentarza — to pozostałość po różnych okresach prowadzenia ewidencji. Szukając grobu, warto sprawdzić oba zapisy.

Przy wpisywaniu nazwiska przydaje się jeszcze jedna wiedza praktyczna: baza trzyma nazwiska w formie z aktu zgonu, a nie w tej, pod którą ktoś był znany. Grób Marzeny Kipiel-Sztuki figuruje pod nazwiskiem Sztuka, bo takie nosiła po mężu — zapytanie o człon „Kipiel” nie zwraca niczego.

Cennik i opłaty

Stawki ustalono zarządzeniem nr 261/PM/2021 Prezydenta Miasta Legnicy z 12 maja 2021 roku. Poniższe kwoty są brutto i dotyczą cmentarza przy ulicy Wrocławskiej oraz cmentarza przy ulicy Zielnej w Przybkowie.

Rodzaj miejsca	Okres	Opłata
Grób ziemny pojedynczy	20 lat	900,00 zł
Grób ziemny podwójny głębinowy (dwa miejsca w pionie)	20 lat	1 200,00 zł
Grób ziemny osoby do 6 lat	20 lat	500,00 zł
Grób murowany jednoosobowy	20 lat	1 000,00 zł
Grób rodzinny murowany 2-miejscowy w pionie	jednorazowo	2 000,00 zł
Grób rodzinny murowany 2-miejscowy w poziomie i dwupoziomowy (4-miejscowy)	jednorazowo	4 000,00 zł
Grób urnowy murowany pojedynczy	jednorazowo	800,00 zł
Grób urnowy murowany podwójny (2 miejsca w poziomie)	jednorazowo	1 600,00 zł
Grób urnowy ziemny pojedynczy	jednorazowo	600,00 zł
Grób urnowy ziemny podwójny (2 miejsca w pionie)	jednorazowo	1 200,00 zł
Nisza w kolumbarium	jednorazowo	1 500,00 zł

Przedłużenie miejsca na kolejne dwadzieścia lat kosztuje dokładnie tyle, co pierwsza opłata: 900 zł za grób ziemny pojedynczy, 1 200 zł za podwójny głębinowy, 500 zł za dziecięcy do sześciu lat i 1 000 zł za murowany jednoosobowy. Osobną pozycją jest przedłużenie rezerwacji bocznej miejsca ziemnego — 900 zł za pojedyncze i 1 200 zł za podwójne głębinowe.

Podstawą obowiązku opłaty jest artykuł 7 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych: grób może zostać użyty ponownie, jeżeli po dwudziestu latach od pochówku nikt nie zgłosi zastrzeżenia i nie wniesie opłaty. Groby nieopłacone mogą zostać zlikwidowane i przeznaczone pod nowe pochówki.

Jaszków jest tańszy — czasem o jedną trzecią

Drugi załącznik tego samego zarządzenia ustala niższe stawki dla cmentarza w Jaszkowie. Różnica nie jest symboliczna:

Rodzaj miejsca	Wrocławska i Zielna	Jaszków
Grób ziemny pojedynczy	900,00 zł	750,00 zł
Grób ziemny podwójny głębinowy	1 200,00 zł	950,00 zł
Grób ziemny osoby do 6 lat	500,00 zł	350,00 zł
Grób rodzinny murowany 2-miejscowy w pionie	2 000,00 zł	1 800,00 zł
Grób urnowy ziemny pojedynczy	600,00 zł	400,00 zł
Nisza w kolumbarium	1 500,00 zł	1 200,00 zł

Nisza urnowa w Jaszkowie kosztuje o trzysta złotych mniej, a grób urnowy ziemny — o jedną trzecią. Jedyna pozycja identyczna w obu cennikach to grób murowany jednoosobowy, wszędzie 1 000 zł.

Cennik obowiązuje od 2021 roku, a zarządca zapowiadał już podwyżkę — przed przelewem warto potwierdzić aktualną kwotę pod numerem 76 856 63 45.

Inne cmentarze w Legnicy

Pełny wykaz znajdziesz na stronie wszystkich cmentarzy w Legnicy.

• Cmentarz żydowski — bezpośredni sąsiad, oddzielony aleją Ofiar Ludobójstwa OUN-UPA; założony w 1837 roku, otwarty 30 października 1838, jedyny zachowany kirkut w mieście, z eklektycznym domem przedpogrzebowym z 1877 roku.
• Cmentarz Wojenny Żołnierzy Armii Czerwonej — kilkaset metrów dalej, część dawnego „Kwadratu”, czyli zamkniętej dzielnicy Armii Radzieckiej funkcjonującej w Legnicy do 1993 roku.
• Stary cmentarz ewangelicki — nieczynna nekropolia przy ulicy Szczytnickiej, około 7,5 ha, podzielona nie na kwatery, lecz na ponumerowane aleje; pochowano na niej ponad sto tysięcy osób, a zlikwidowano ją w 1957 roku.
• Cmentarz komunalny na Piekarach — obsługuje wschodnią część miasta.
• Cmentarz Komunalny w Przybkowie — drugi z trzech cmentarzy komunalnych gminy, przy ulicy Zielnej na osiedlu Sienkiewicza; obowiązuje na nim ten sam cennik co przy Wrocławskiej, ale jest już całkowicie zapełniony.