Cmentarz Komunalny Doły, Łódź

Informacje praktyczne

Cmentarz Komunalny Doły przy al. Palki 9 w Łodzi to największa nekropolia komunalna w mieście. Rozciąga się na 12,08 hektarach we wschodniej części dzielnicy Bałuty, po obu stronach ulicy Smutnej. Wchodzi w skład rozległego kompleksu siedmiu cmentarzy wyznaniowych, który łącznie tworzy jedną z największych wielowyznaniowych nekropolii w Polsce.

Godziny otwarcia zmieniają się sezonowo:

• od 1 kwietnia do 30 września: 7:00–20:00
• od 1 października do 31 marca: 8:00–17:00

Kancelaria cmentarza pracuje w dni robocze od 7:30 do 15:00.

Cmentarzem administruje Zarząd Zieleni Miejskiej w Łodzi. Kontakt telefoniczny: 42 628 72 46. Cmentarz Doły jest jednym z trzech łódzkich cmentarzy komunalnych (obok Cmentarza Zarzew i Cmentarza Szczecińska). Nekropolia dysponuje obecnie niewielką liczbą nowych miejsc grzebalnych — nowe lokalizacje pozyskiwane są głównie w wyniku przekazania pod ponowny pochówek grobów nieopłaconych po upływie 20 lat.

Dojazd i komunikacja

Główne wejście na cmentarz komunalny znajduje się od al. Palki. Dodatkowe bramy prowadzą od ul. Smutnej (do części rzymskokatolickiej i wojskowej) oraz od ul. Telefonicznej (do części prawosławnej).

Dojazd komunikacją miejską MPK Łódź:

• przystanek Palki – Smutna: linie autobusowe 51A, 51B, 53A
• przystanek Palki – Wojska Polskiego: linie autobusowe 60A, 60B

Historia Cmentarza Doły

Cmentarz Doły powstał w 1896 roku na terenie dawnej wsi Doły, na pagórkowatym terenie we wschodniej części dzielnicy Bałuty. Projekt nekropolii opracował inżynier Ignacy Stebelski, który zaplanował wielowyznaniowy układ, odpowiadający religijnej różnorodności ówczesnej Łodzi — miasta, w którym obok Polaków mieszkali Niemcy, Żydzi i Rosjanie.

Początkowo cmentarz służył luteranom i katolikom. Od 1902 roku wydzielono dodatkowe sekcje dla baptystów, prawosławnych, muzułmanów i mariawitów. W okresie powojennym na części komunalnej chowano głównie działaczy ruchu socjalistycznego i komunistycznego. Z czasem utworzono tu Aleję Zasłużonych, w której spoczywają wybitni łodzianie.

Siedem cmentarzy w jednym kompleksie

Na zespół nekropolii Doły składa się siedem odrębnych części wyznaniowych:

1. Cmentarz rzymskokatolicki pw. św. Wincentego à Paulo — najstarsza część, z nagrobkami datowanymi od 1899 roku. Najstarszym zachowanym pomnikiem jest nagrobek Franciszka Komorowskiego z 1899 roku.
2. Cmentarz komunalny (część A: 9,85 ha, część B: 2,23 ha) — zarządzany przez Zarząd Zieleni Miejskiej.
3. Cmentarz wojskowy pw. św. Jerzego — z mogiłami żołnierzy i pomnikami pamięci wojennej.
4. Cmentarz prawosławny pw. św. Aleksandra Newskiego — z wejściem od ul. Telefonicznej.
5. Cmentarz baptystów — sekcja Kościoła Chrześcijan Baptystów.
6. Cmentarz zielonoświątkowy — sekcja Kościoła Zielonoświątkowego.
7. Cmentarz starokatolicki mariawitów — sekcja Kościoła Starokatolickiego Mariawitów.

Taka organizacja przestrzeni czyni Doły jedną z nielicznych w Polsce nekropolii, gdzie na jednym terenie współistnieje aż siedem tradycji wyznaniowych.

Miejsca pamięci i pomniki wojenne

Na terenie cmentarza znajduje się kilka pomników o szczególnym znaczeniu historycznym:

• Zbiorowa mogiła bojowników z lat 1905–1907 — grób uczestników rewolucji robotniczej w Łodzi
• Pomnik ofiar obozów hitlerowskich — upamiętnia łodzian zamordowanych w niemieckich obozach koncentracyjnych
• Pomnik ofiar terroru hitlerowskiego — poświęcony cywilom zabitym podczas okupacji
• Pomnik młodocianych ruchu oporu — ku czci najmłodszych uczestników walki z okupantem

Te miejsca pamięci dokumentują tragiczne karty historii Łodzi — od rewolucji 1905 roku, przez obie wojny światowe, po okres powojenny.

Znane osoby pochowane na Cmentarzu Doły

Na cmentarzu Doły, przede wszystkim w Alei Zasłużonych, spoczywa kilkadziesiąt osób, które odcisnęły trwały ślad na życiu Łodzi i Polski. Poniżej najważniejsi pochowani, pogrupowani według dziedzin działalności.

Reżyserzy i twórcy filmowi

Osoba	Lata życia	Kim był/a
Wojciech Jerzy Has	1925–2000	Reżyser filmowy, twórca „Rękopisu znalezionego w Saragossie” i „Sanatorium Pod Klepsydrą”
Kazimierz Dejmek	1924–2002	Reżyser teatralny, wieloletni dyrektor Teatru Nowego w Łodzi, minister kultury
Henryk Kluba	1931–2005	Reżyser filmowy, wykładowca PWSFTviT
Krzysztof Ptak	1954–2007	Operator filmowy, współpracownik Andrzeja Wajdy (m.in. „Katyń”)

Aktorzy i śpiewacy

Osoba	Lata życia	Kim był/a
Teresa Żylis-Gara	1935–2021	Sopranistka operowa światowej sławy, występowała w Metropolitan Opera i La Scali
Jadwiga Andrzejewska	1901–1977	Aktorka filmowa i teatralna, pamiętna rola w „Granicy” (1938)
Bogusław Mec	1952–2017	Piosenkarz, autor hitów „Wspomnienie” i „Kolorowe jarmarki”
Wirgiliusz Gryń	1936–2020	Aktor teatralny, wieloletni artysta scen łódzkich
Tadeusz Schmidt	—	Aktor i reżyser teatralny

Naukowcy i profesorowie

Osoba	Lata życia	Kim był/a
Edward Rosset	1897–1989	Demograf i statystyk, twórca polskiej szkoły demograficznej, profesor UŁ
Bogdan Baranowski	1917–2009	Historyk i orientalista, autorytet w dziedzinie dziejów Bliskiego Wschodu, profesor UŁ
Halina Klatkowa	—	Geomorfolog, profesor UŁ
Roman Gondko	—	Biochemik
Tomasz Grzegorczyk	—	Prawnik, sędzia, profesor

Prezydenci Łodzi i politycy

Osoba	Lata życia	Kim był/a
Marek Czekalski	1949–2006	Prezydent Łodzi w latach 2002–2006, zginął w wypadku samochodowym
Grzegorz Palka	1950–2012	Pierwszy prezydent Łodzi wybrany w wolnych wyborach (1990)
Józef Niewiadomski	—	Prezydent Łodzi, minister
Iwona Śledzińska-Katarasińska	—	Dziennikarka i posłanka na Sejm RP

Artyści i literaci

Osoba	Lata życia	Kim był/a
Horacy Safrin	1899–1980	Poeta, satyryk, autor tekstów kabaretowych
Jacek Bierezin	1947–1993	Poeta, wydawca niezależny w okresie PRL
Wiesław Garboliński	—	Malarz
Janusz Tryzno	—	Grafik i malarz

Wielowyznaniowa mozaika — unikalne dziedzictwo Dołów

Cmentarz Doły wyróżnia się na tle polskich nekropolii rzadko spotykanym stopniem różnorodności wyznaniowej. W momencie założenia w 1896 roku Łódź liczyła ok. 300 tysięcy mieszkańców i była jednym z najszybciej rozwijających się miast w Europie. Obok polskich katolików mieszkali tu niemieccy luteranie, rosyjscy prawosławni, Żydzi oraz przedstawiciele mniejszych wspólnot protestanckich.

Inżynier Stebelski zaprojektował nekropolię tak, by każda grupa wyznaniowa miała własną, wydzieloną przestrzeń z zachowaniem specyficznych tradycji pogrzebowych. Powstały osobne sekcje z odrębnymi bramami wejściowymi — prawosławni wchodzą od ul. Telefonicznej, wojskowi od al. Palki. Ta przemyślana organizacja przetrwała ponad 125 lat i do dziś funkcjonuje w niemal niezmienionej formie.

W kontekście łódzkim Cmentarz Doły stanowi namacalny dowód wielokulturowości miasta, która w dużej mierze zanikła po II wojnie światowej. Siedem wyznań na jednej nekropolii to zjawisko rzadkie nie tylko w skali Polski, ale i Europy Środkowej.

Cennik opłat cmentarnych

Poniżej aktualne opłaty brutto za udostępnienie miejsca grzebalnego na Cmentarzu Doły na okres 20 lat.

Groby ziemne zwykłe (na 20 lat)

Rodzaj grobu	Cena brutto
Jednomiejscowy	637,20 zł
Dwumiejscowy w kierunku pionowym	961,20 zł
Trzymiejscowy w kierunku pionowym	1 317,60 zł
Dwumiejscowy w kierunku poziomym	1 274,40 zł
Trzymiejscowy w kierunku poziomym	1 900,80 zł
Dziecięcy	302,40 zł
Urnowy rodzinny	378,00 zł

Groby murowane (na 20 lat)

Rodzaj grobu	Cena brutto
Dwumiejscowy pionowy	4 806,00 zł
Trzymiejscowy pionowy	6 588,00 zł
Dwumiejscowy poziomy	6 372,00 zł
Trzymiejscowy poziomy	9 180,00 zł
Czteromiejscowy rodzinny (2 pion, 2 poziom)	9 882,00 zł

Pozostałe opłaty

Usługa	Cena brutto
Nisza urnowa (na 20 lat)	5 400,00 zł
Opłata eksploatacyjna (na 20 lat)	756,00 zł
Dopłata za miejsce przy głównych alejach	756,00 zł
Korzystanie z domu przedpogrzebowego	399,60 zł

Inne nekropolie w Łodzi

Łódź posiada rozbudowaną sieć cmentarzy. Sprawdź nasze przewodniki po pozostałych łódzkich nekropoliach:

• Cmentarz Komunalny Zarzew — drugi co do wielkości cmentarz komunalny, w dzielnicy Widzew
• Cmentarz Komunalny Szczecińska — trzeci cmentarz komunalny w Łodzi
• Stary Cmentarz św. Józefa — zabytkowa nekropolia katolicka przy ul. Ogrodowej
• Stary Cmentarz Ewangelicko-Augsburski — nekropolia łódzkich przemysłowców (Scheibler, Grohman)
• Nowy Cmentarz Żydowski — największy cmentarz żydowski w Europie
• Cmentarz Wojskowy św. Jerzego — część kompleksu Doły z mogiłami żołnierzy