Cmentarz Osobowicki, Wrocław

Informacje praktyczne (Dojazd, Kontakt, Godziny)

Cmentarz Osobowicki we Wrocławiu to największa nekropolia w mieście - na powierzchni 52 hektarów znajduje się blisko 125 000 grobów. Założony w 1867 roku na terenie dawnej wsi Rosenthal, stanowi dziś jeden z najważniejszych punktów kulturowych miasta. Biuro administracji mieści się przy placu Strzeleckim 19/21, gdzie można uzyskać wszelkie informacje pod numerem telefonu 71 328-70-20.

Nekropolia funkcjonuje według sezonowego harmonogramu:

• od 1 kwietnia do 11 listopada bramy otwarte są od 7:00 do 20:00,
• od 12 listopada do 31 marca czas zwiedzania skraca się do 8:00-18:00.

Dotarcie na miejsce nie sprawia trudności dzięki dobremu skomunikowaniu. Tramwaje zatrzymują się na przystanku “Osobowicka Cmentarz”, a autobusy kursują do Pętli Osobowice.

Parking

Bezpłatny parking zlokalizowany jest przy ul. Weroniki Kumko (zachodnia strona cmentarza). Oferuje miejsca dla autokarów i kilkuset samochodów osobowych. Bezpośrednio przed bramą wjazdową od ul. Osobowickiej obowiązuje zakaz parkowania. Przy kwiaciarniach przed cmentarzem dostępnych jest kilka miejsc postojowych, w tym dwa dla osób niepełnosprawnych.

Wjazd samochodem na teren cmentarza

Wjazd na teren nekropolii możliwy jest codziennie w godzinach otwarcia, z wyjątkiem niedziel i świąt. Wjazd odbywa się wyłącznie przez główną bramę od ul. Osobowickiej i wymaga wniesienia opłaty oraz dopełnienia formalności w biurze cmentarza.

We wtorki i piątki dopuszczany jest bezpłatny wjazd dla osób posiadających przepustkę stałą lub jednorazową. Przepustki wydawane są:

• osobom z udokumentowaną niepełnosprawnością ruchową,
• seniorom powyżej 80 roku życia.

Uzyskanie przepustki i wniesienie opłaty możliwe jest tylko w godzinach pracy biura cmentarza – pracownicy ochrony nie są uprawnieni do wydawania przepustek ani pobierania opłat. Możliwość wjazdów może być ograniczana w okresach wzmożonego ruchu.

Udogodnienia dla odwiedzających

Zarządcy zadbali o komfort wszystkich odwiedzających. Na terenie cmentarza znajdują się trzy toalety:

Lokalizacja	Sezon letni (01.04-11.11)	Sezon zimowy (12.11-31.03)	Uwagi
Brama Główna (ul. Osobowicka)	8:00-19:00	9:00-17:00	Kabina dla niepełnosprawnych, odpłatna
Kaplica cmentarna (wejście z tyłu)	7:00-20:00	7:00-18:00	Odpłatna
ul. Łużycka (toi-toi)	wg godzin cmentarza	wg godzin cmentarza	Dla niepełnosprawnych, bezpłatna

W okresie Wszystkich Świętych na terenie cmentarza dostawiane są dodatkowe toalety przenośne w różnych lokalizacjach.

Wzdłuż głównych alei rozmieszczono również punkty z wodą pitną.

Szczególną ciekawostką jest najstarszy zachowany grób należący do Adolfa Anderssena - wybitnego szachisty, który odszedł w 1879 roku. Rozciągający się na 52 hektarach kompleks należy do największych tego typu obiektów we Wrocławiu, łącząc funkcję miejsca pamięci z rolą znaczącego dziedzictwa kulturowego.

Plan Cmentarza i Bramy Wejściowe (Nawigacja)

Plan Cmentarza Osobowickiego stanowi nieocenioną pomoc dla wszystkich odwiedzających tę rozległą nekropolię o powierzchni 52 hektarów. Dzięki przemyślanemu układowi bram wejściowych można łatwo dotrzeć do różnych części tego terenu.

Aby uniknąć błądzenia po 52-hektarowym terenie, warto wybrać odpowiednią bramę w zależności od celu wizyty:

Gdzie idziesz? (Cel wizyty)	Najlepsze wejście	Lokalizacja
Kaplica, Biuro ZCK, Pola Stare	Brama Główna	Środek ul. Osobowickiej
Kwatery Wojskowe, Pola Nowe (70-140)	Brama Boczna	Przy Pętli Tramwajowej
Pola Najnowsze (od Rędzina)	Brama Parkingowa	Koniec ulicy (Parking buforowy)

Poruszanie się po nekropolii ułatwiają:

• wyraźnie oznakowane alejki,
• strategicznie rozmieszczone punkty orientacyjne,
• liczne zabytki architektury,
• pomniki historyczne.

Dzięki tym oznaczeniom można bez trudu odnaleźć konkretne kwatery oraz odkrywać wartość historyczną tego miejsca.

Zarząd udostępnia szczegółowe mapy sektorów oraz plan orientacyjny, które znacznie upraszczają nawigację. Te przydatne narzędzia można znaleźć również w internetowym systemie Grobonet/CUI. Dzięki takiej pomocy lokalizacja grobu najbliższych staje się prostym zadaniem, a odwiedzający unikają frustrującego błądzenia po labiryncie alejek.

Historia Cmentarza Osobowickiego

Założony w 1867 roku Cmentarz Osobowicki we Wrocławiu stanowi znacznie więcej niż zwykłe miejsce pochówku – to żywe świadectwo historii i kultury miasta. Projekt architektoniczny autorstwa Maksa Berga doskonale oddaje ducha epoki i odpowiada na potrzeby ówczesnej społeczności. Serce nekropolii stanowi kaplica wzniesiona w latach 1920-1921.

Początki cmentarza przypadają na okres intensywnego rozwoju Wrocławia. Teren, który wcześniej należał do wsi Rosenthal, przekształcono w przestrzeń pamięci, gdzie mieszkańcy mogli godnie uczcić swoich zmarłych.

Z upływem dekad nekropolia stała się ostatnim spoczywkiem dla licznych osobistości zasłużonych dla regionu i całego kraju. Obok grobów znanych postaci spoczywają tu ofiary stalinizmu oraz polegli w I wojnie światowej. Szczególną uwagę zwracają wyjątkowe mauzolea rodzinne:

• Qwatera Romska z charakterystycznymi nagrobkami rodziny Łakatoszów,
• Kwatera Muzułmańska.

Ta nekropolia nieustannie opowiada historię Polski i Wrocławia, będąc niemym świadkiem przełomowych wydarzeń politycznych i społecznych. Dzisiejszy układ przestrzenny sprzyja kultywowaniu pamięci o ludziach, którzy przyczynili się do rozwoju tego regionu. Bramy pozostają otwarte dla zwiedzających przez cały rok, umożliwiając głęboką refleksję nad przeszłością i bogactwem kulturowego dziedzictwa tego wyjątkowego miejsca.

Znane osoby pochowane na Osobowicach (Aleja Zasłużonych)

Cmentarz Osobowicki we Wrocławiu, nazywany Aleją Zasłużonych, stanowi ostatnie miejsce spoczynku licznych wybitnych postaci. Ich dokonania w dziedzinie kultury, nauki i sportu pozostawiły niezatarte ślady w polskiej historii.

• wśród legend sportu spoczywają tu Stanisław Szozda - wybitny kolarz szosowy, drużynowy mistrz świata (1973, 1975) i wicemistrz olimpijski, oraz Janusz Kierzkowski - kolarz torowy, brązowy medalista olimpijski z Meksyku 1968,
• nekropolia jest również domem wiecznym dla Adolfa Anderssena, jednego z najznakomitszych szachistów XIX stulecia, oraz Artura Olecha - boksera, dwukrotnego wicemistrza olimpijskiego (Tokio 1964, Meksyk 1968),
• świat teatru i kinematografii reprezentują Tadeusz Szymków oraz Ryszard Cieślak, który zyskał międzynarodowe uznanie współpracując z legendarnym Jerzym Grotowskim w Teatrze Laboratorium,
• nie sposób pominąć Tymoteusza Karpowicza - wybitnego poety i dramaturga, jednej z najważniejszych postaci polskiej literatury XX wieku,
• wśród gwiazd telewizji spoczywają tu Antoni Gucwiński i Hanna Gucwińska - legendarni dyrektorzy wrocławskiego Zoo, których programy przyrodnicze oglądały miliony Polaków,
• ta wyjątkowa nekropolia gości również wybitnych przedstawicieli świata nauki - profesorowie Włodzimierz Trzebiatowski i Bogusława Jeżowska-Trzebiatowska, których badania chemiczne znacząco wpłynęły na rozwój wrocławskiego środowiska akademickiego.

Szczególne miejsce zajmują bohaterowie narodowi - żołnierze ruchu oporu oraz ofiary represji stalinowskich. Ich groby tworzą ważny punkt pamięci o dramatycznych kartach naszej przeszłości.

Aleja Zasłużonych przekracza funkcję zwykłej nekropolii, stając się żywym pomnikiem kulturowego dziedzictwa Wrocławia i całego kraju.

Sportowcy pochowani na Osobowicach

Cmentarz Osobowicki stanowi wyjątkowe miejsce pamięci dla polskiego sportu, gdzie spoczywają wybitne postacie, które na zawsze zmieniły oblicze krajowej rywalizacji olimpijskiej.

Wśród pochowanych legend wyróżnia się Stanisław Szozda (1950-2013) - wybitny kolarz szosowy, drużynowy mistrz świata w latach 1973 i 1975, dwukrotny wicemistrz olimpijski (Monachium 1972, Montreal 1976). Jego sukcesy na trasach Tour de Pologne i międzynarodowych wyścigach uczyniły z niego ikonę polskiego kolarstwa.

Obok niego spoczywa Janusz Kierzkowski (1947-2011) - kolarz torowy, brązowy medalista Igrzysk Olimpijskich w Meksyku 1968. Jego wkład w rozwój kolarstwa torowego w Polsce pozostaje niezapomniany.

Nekropolia przechowuje także pamięć o Arturze Olechu (1940-2010) - bokserze, dwukrotnym wicemistrzu olimpijskim (Tokio 1964, Meksyk 1968), jednym z najwybitniejszych polskich pięściarzy w historii. Jego brat Zbigniew Olech (1940-2008), również bokser, spoczywa na tym samym cmentarzu.

Wśród innych sportowców pochowanych na Osobowicach znajdziemy Zygmunta Garłowskiego (1949-2008) - piłkarza, oraz Adolfa Anderssena (1818-1879) - szachistę światowej sławy, uważanego za najlepszego gracza swojej epoki.

To wyjątkowe miejsce łączy przeszłość z teraźniejszością miasta, oferując przestrzeń do refleksji nad dokonaniami wielkich osobistości polskiego sportu olimpijskiego.

Aktorzy i Artyści (Znane Groby)

Na wrocławskim Cmentarzu Osobowickim spoczywają wybitne postacie polskiego kina i teatru, stanowiące żywy pomnik naszego dziedzictwa kulturowego. Wśród nich szczególne miejsce zajmuje Ryszard Cieślak – ceniony aktor i reżyser, którego współpraca z Jerzym Grotowskim na zawsze zmieniła oblicze teatru eksperymentalnego.

Kolejne ważne postacie to:

• Tadeusz Szymków – wszechstronny artysta, który błyszczał zarówno na deskach teatralnych, jak i przed kamerą filmową,
• Tymoteusz Karpowicz – uznawany za jednego z najważniejszych twórców swojego pokolenia, którego dorobek literacki i teatralny wywarł ogromny wpływ na kształt polskiej kultury.

Osobowicki nekropolis przekształcił się w prawdziwe sanktuarium sztuki. Miłośnicy kultury i historii regularnie pielgrzymują tutaj, by złożyć hołd legendom sceny i ekranu. Te skromne nagrobki kryją w sobie całe bogactwo polskiej tradycji artystycznej, przypominając o niezwykłej spuściźnie, którą pozostawili po sobie wielcy twórcy.

Gwiazdy telewizji - Antoni i Hanna Gucwińscy

Na Cmentarzu Osobowickim spoczywają Antoni Gucwiński (1932-2021) i Hanna Gucwińska (1932-2023) - legendarni dyrektorzy wrocławskiego Ogrodu Zoologicznego, których programy przyrodnicze oglądały miliony Polaków przez ponad trzy dekady.

Antoni Gucwiński - lekarz weterynarii i zootechnik, kierował Zoo Wrocław w latach 1966-2006, przekształcając je w jedno z najnowocześniejszych ogrodów zoologicznych w Europie. Jego żona Hanna - również zootechnik - była współautorką popularnych programów telewizyjnych o zwierzętach i posłanką na Sejm RP w latach 2001-2005.

Para Gucwińskich stała się symbolem polskiej edukacji przyrodniczej i miłości do zwierząt. Ich groby na Osobowicach są regularnie odwiedzane przez wdzięcznych widzów, którzy dorastali z ich programami.

Naukowcy i Profesorowie Wrocławscy

Na Cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu pochowani są wybitni przedstawiciele świata nauki, którzy znacząco przyczynili się do rozwoju polskiej nauki. Wśród nich spoczywa profesor Włodzimierz Trzebiatowski (1906-1982) - znakomity chemik, którego przełomowe badania nad związkami chemicznymi i ich przemysłowym zastosowaniem otworzyły nowe możliwości w tej dziedzinie. Tuż obok znajduje się grób jego żony - profesor Bogusławy Jeżowskiej-Trzebiatowskiej (1908-1991), wybitnej fizykochemik, wykładowcy Uniwersytetu Wrocławskiego.

Nekropolia jest także ostatnim miejscem spoczynku profesora Henryka Rota (1926-1995) - prawnika, wykładowcy Uniwersytetu Wrocławskiego i senatora RP. Wśród innych wybitnych naukowców pochowanych tu znajdziemy:

• prof. Mieczysław Klimowicz (1919-2008) - historyk literatury, rektor Uniwersytetu Wrocławskiego,
• prof. Władysław Nehring (1830-1909) - filolog, historyk, rektor Uniwersytetu Wrocławskiego,
• prof. Andrzej Hulanicki (1933-2008) - matematyk, członek rzeczywisty PAN,
• prof. Ryszard Kocięba (1933-2005) - chirurg, pionier replantacji kończyn w Polsce,
• prof. Włodzimierz Hołubowicz (1908-1962) - archeolog, badacz pradziejów Ślęży.

Wszystkie te wybitne osobowości pozostają źródłem inspiracji dla współczesnych badaczy. Ich groby stanowią niemą opowieść o bogactwie polskiego dziedzictwa naukowego.

Bohaterowie narodowi i ofiary stalinizmu

Na Cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu spoczywają bohaterowie narodowi - żołnierze Armii Krajowej straceni przez komunistyczny reżim oraz ofiary represji stalinowskich. Na polu 120 znajduje się kwatera bezimiennych ofiar stalinizmu, mieszcząca groby pomordowanych w więzieniach.

Wśród zidentyfikowanych bohaterów pochowanych na Osobowicach znajdują się:

• por. Stanisław Dydo (1922-1948) - oficer AK, stracony w więzieniu na Kleczkowie,
• por. Jan Klamut (1913-1948) - oficer AK, stracony w więzieniu na Kleczkowie,
• mjr Ludwik Marszałek (1912-1948) - oficer AK, stracony w więzieniu na Kleczkowie,
• mjr Alfons Jabłoński (1899-1946) - ostatni szef sztabu Komendy Okręgu Lwowskiego AK "Nie",
• Kazimierz Wojtowicz "Głóg" (1913-1996) - oficer AK, dowódca obrony Hanaczowa,
• Wiktor Komorowski - pilot zamęczony w 1952, zrehabilitowany w 1989, wraz z synami Jerzym i Bogdanem straconymi w 1954.

Znaleziono ślady około 350 grobów ofiar stalinizmu. Około 500 pozostałych grobów znajdowało się prawdopodobnie w kwaterach 77, 91 i 102, które zostały przekazane do nowych pochówków - planowane są ekshumacje.

Szczególne znaczenie ma symboliczny krzyż katyński - pomnik pomordowanych na wschodzie Polaków, stojący przy głównej alei prowadzącej do kaplicy.

Każda mogiła opowiada własną historię, wzbogacając naszą wiedzę o tragicznych kartach polskiej historii XX wieku. Cmentarz Osobowicki pełni rolę nie tylko nekropolii, ale także przestrzeni edukacyjnej i refleksyjnej dla wszystkich pokoleń.

Kwatera Romska (Groby Cygańskie) i Muzułmańska

Cmentarz Osobowicki we Wrocławiu stanowi fascynujące odbicie wielokulturowości regionu. Szczególną uwagę przyciąga Kwatera Romska z charakterystycznymi mauzoleami rodziny Łakatoszów. To przestrzeń, która wykracza poza tradycyjną funkcję nekropolii – staje się żywym elementem lokalnej kultury i tożsamości, ukazując różnorodność wrocławskiej społeczności.

Duchową mozaikę tego miejsca dopełnia Kwatera Muzułmańska, powstała z myślą o wyznawcach islamu. Jej istnienie świadczy o otwartości miasta na różne tradycje religijne, przypominając każdemu odwiedzającemu o wartości tolerancji i pokojowego współistnienia kultur.

Szczególne znaczenie mają również kwatery wojskowe, będące ostatnim spoczynkiem żołnierzy poległych podczas I wojny światowej oraz weteranów innych konfliktów zbrojnych. Ich groby uosabiają poświęcenie i męstwo ludzi, którzy oddali życie w walce o niepodległość.

Nekropolia przechowuje też pamięć o ofiarach stalinizmu i anonimowych bohaterach ruchu oporu. Te miejsca spoczynku stanowią ważny fragment polskiej historii, przywołując tragiczne karty XX stulecia.

Osobowicki cmentarz przekracza więc ramy zwykłej nekropolii. Tworzy unikalną przestrzeń międzykulturowego dialogu, będąc jednocześnie żywym świadectwem wielowiekowych dziejów Wrocławia i jego mieszkańców.

Wyszukiwarka Grobów, Cennik i Opłaty (SmartPZP)

Cmentarz Osobowicki we Wrocławiu wprowadził nowoczesne rozwiązania cyfrowe, które znacznie upraszczają załatwianie spraw związanych z pochówkiem. Rodziny mogą teraz skorzystać z platformy SmartPZP, dzięki której opłaty za miejsca grzebalne można uregulować online.

Aktualny cennik opłat (2025):

Rodzaj Grobu	Opłata (na 20 lat)
Grób ziemny jednomiejscowy	1 300,00 zł
Grób głębinowy (2-osobowy)	1 800,00 zł
Grób dziecięcy	800,00 zł
Płatność online (SmartPZP)	Bez prowizji

Odnalezienie konkretnego grobu przestało być problemem dzięki systemowi Grobonet/CUI. Wystarczy wprowadzić numer miejsca pochówku, a lokalizacja zostanie natychmiast wyświetlona.

Ekshumacja pozostaje procedurą wymagającą zachowania rygorystycznych norm sanitarno-epidemiologicznych. Wniosek należy złożyć w administracji z odpowiednim wyprzedzeniem.

Dzięki cyfryzacji usług i przejrzystym regulaminom, nekropolia stała się przyjaznym miejscem zarówno dla osób odwiedzających groby swoich bliskich, jak i organizujących uroczystości pogrzebowe.

Zdjęcia i Mapa Cmentarza

Galeria Cmentarza Osobowickiego stanowi fascynujące miejsce, gdzie zwiedzający mogą poznawać nie tylko nekropolijną architekturę, ale i liczne kwatery o różnym charakterze kulturowym. Wśród fotografii wyróżniają się ujęcia Kaplicy autorstwa Maksa Berga oraz niezwykłych mauzoleów w Kwaterze Romskiej. Te drugie przyciągają uwagę swoją unikalną formą i bogatą historią rodu Łakatoszów.

Kolekcja obejmuje także zdjęcia Kwatery Muzułmańskiej, będącej świadectwem wielokulturowego charakteru Wrocławia. Różnorodne formy grobów wojskowych przypominają o ofierze żołnierzy poległych w czasie I wojny światowej i innych wojen.

Osobowicki cmentarz wykracza poza funkcję miejsca spoczynku – to prawdziwa skarbnica kulturowych opowieści. Fotografie odsłaniają dzieje tej nekropolii oraz różnorodność pochowanych tu ludzi. Każde ujęcie niesie ze sobą własną narrację, wzbogacając naszą wiedzę o przeszłości regionu i jego dawnych mieszkańcach.