Cmentarz Komunalny w Oświęcimiu, Oświęcim
województwo małopolskie
| ul. Wiklinowa 5 , 32-600
Informacje praktyczne
Cmentarz komunalny w Oświęcimiu leży przy ul. Wiklinowej 5, we wschodniej części miasta, i od 1978 roku jest głównym miejscem pochówku dla oświęcimian. W mieście mówi się o nim po prostu „nowy cmentarz” — w odróżnieniu od zabytkowej nekropolii parafialnej przy ul. Dąbrowskiego, która przez półtora wieku pełniła tę rolę wcześniej. Rocznie odbywa się tu ponad 450 pogrzebów.
Uwaga na częste nieporozumienie: administratorem jest Zakład Usług Komunalnych Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. Bema 12A, i to ten adres pojawia się w większości wizytówek internetowych. To adres spółki, nie cmentarza — brama jest przy Wiklinowej, nieco ponad kilometr dalej. Kontakt do obsługi nekropolii: 33 842 51 98, poczta elektroniczna [email protected]. Przewozy zmarłych działają całodobowo pod numerem 693 71 79 20.
Na terenie działają kaplica, dom przedpogrzebowy z salą pożegnań oraz kolumbarium. Sektory oznaczono w dwóch systemach naraz — częściowo cyframi (8, 19), częściowo literami (A1, C, E) — więc przy szukaniu grobu liczy się dokładny zapis z ewidencji, a nie sama intuicja.
Godziny otwarcia
Regulamin porządkowy dzieli rok na trzy okresy:
| Okres | Cmentarz otwarty |
|---|---|
| 1 kwietnia – 30 września | 6:00–22:00 |
| 30 października – 2 listopada | 6:00–24:00 |
| 3 listopada – 31 marca | 7:00–20:00 |
Poza tymi godzinami przebywanie na terenie nekropolii jest zabronione. Warto zwrócić uwagę na środkowy wiersz: w okolicach Wszystkich Świętych cmentarz jest czynny do północy, co pozwala rozłożyć wizyty w czasie zamiast tłoczyć się w południe 1 listopada.
Biuro Obsługi Cmentarza i formalności
Wszystkie sprawy — rezerwacja miejsca, zgłoszenie pogrzebu, opłata za grób, uzgodnienie prac kamieniarskich — załatwia się w Biurze Obsługi Cmentarza:
| Dzień | Godziny |
|---|---|
| poniedziałek – piątek | 7:00–15:00 |
| sobota | 9:00–13:00 |
| niedziele i święta | nieczynne |
Ceremonie pogrzebowe odbywają się w dni powszednie od 8:00 do 15:00, a w soboty od 9:00 do 13:00. W tych samych godzinach czynna jest sala eksportacyjna w budynku przedpogrzebowym. Oznacza to, że godzinę pogrzebu ustala się w dość wąskim oknie — przy ponad czterystu pochówkach rocznie terminy potrafią się zapełnić z kilkudniowym wyprzedzeniem.
Ogólnodostępne toalety, także dla osób z niepełnosprawnościami, mieszczą się w budynku przedpogrzebowym i są otwarte tylko w godzinach pracy biura. Kto planuje dłuższą wizytę w niedzielę albo późnym popołudniem, powinien to wziąć pod uwagę.
Dojazd i parking
Cmentarz stoi przy ul. Wiklinowej, w dzielnicy Wysokie Brzegi, po wschodniej stronie miasta. Najbliższe przystanki komunikacji miejskiej to Kruki II (około 200 metrów od bramy) oraz Cichy Kącik I (niecałe 400 metrów). Numery linii i godziny warto sprawdzić w rozkładzie MZK Oświęcim, bo trasy bywają korygowane; przed Wszystkich Świętych przewoźnik uruchamia dodatkowe kursy i linie specjalne oznaczane literą „C”.
Samochodem dojedziesz pod samą bramę, natomiast wjazd na teren cmentarza jest całkowicie zabroniony. Regulamin dopuszcza tylko pojazdy służb cmentarnych, porządkowych, ratunkowych i sanitarnych oraz transport przy pracach kamieniarskich — ten po wcześniejszym uzgodnieniu i wniesieniu opłaty (150 zł za jednorazowy wjazd firmy, 450 zł za miesięczny abonament). Zakaz obejmuje również rowery, motorowery i hulajnogi. Psy owszem, ale wyłącznie na smyczy.
Kto ma trudność z poruszaniem się, może poprosić o przewóz melexem po terenie nekropolii — to płatna usługa administracji, 250 zł za przejazd.
Historia — cmentarz, który miał wystarczyć do 2000 roku
Nekropolia ruszyła w 1978 roku. Powód był prozaiczny: cmentarz parafialny w centrum, założony w pierwszej połowie XIX wieku i od 1986 roku wpisany do rejestru zabytków, nie nadążał za miastem, które w latach 70. rozrastało się razem z Zakładami Chemicznymi. Planiści założyli wtedy, że nowy cmentarz wystarczy do 2000 roku. Prognoza rozminęła się z rzeczywistością o ćwierć wieku — i jak się okazało, uratowała ją zmiana obyczaju pogrzebowego, o której w latach 70. nikt w Polsce nie myślał.
Osobną historię ma kaplica. Budynek stanął jeszcze w latach osiemdziesiątych, ale przez trzy dekady nie pełnił swojej funkcji — pierwsze nabożeństwa żałobne odprawiono w nim dopiero w 2012 roku, trzydzieści lat po wybudowaniu. Do tego czasu obrzędy religijne odbywały się w kościołach parafialnych, a na cmentarz przyjeżdżał już sam kondukt.
W 2022 roku Zakład Usług Komunalnych gruntownie przebudował dom przedpogrzebowy. Zmieniono układ pomieszczeń i aranżację sali pożegnań, oddano ogólnodostępne toalety i — co najciekawsze — przywrócono dawny porządek ceremonii: trumnę wystawia się w sali pożegnań, skąd kondukt przejeżdża na mszę do kaplicy cmentarnej. Modernizacja przywróciła więc rozwiązanie, które budynek miał w założeniu od początku, a przez lata było martwe.
Znane osoby pochowane na cmentarzu komunalnym w Oświęcimiu
Nekropolia ma niecałe pięćdziesiąt lat, więc nie znajdziemy tu zabytkowych mauzoleów — ale spoczywa na niej kilka osób, których nazwiska znaczą dla Oświęcimia więcej niż przeciętny pomnik. Lokalizacje podajemy w zapisie z ewidencji cmentarza: sektor – rząd – miejsce.
Ludzie kultury
| Osoba | Lata życia | Kim była | Grób |
|---|---|---|---|
| Zofia Posmysz-Piasecka | 1923–2022 | pisarka i scenarzystka, autorka „Pasażerki”, dama Orderu Orła Białego | sektor 8, rząd A, miejsce 18 |
Zofia Posmysz jest tu postacią szczególną. Do Auschwitz trafiła w maju 1942 roku, w jednym z pierwszych kobiecych transportów, i przeszła jeszcze Ravensbrück oraz Neustadt-Glewe. Po wojnie pracowała w Polskim Radiu i współtworzyła „W Jezioranach”, ale rozgłos przyniosło jej słuchowisko „Pasażerka z kabiny 45” — historia byłej więźniarki, która na transatlantyku rozpoznaje dawną nadzorczynię. Na jego kanwie powstały powieść, film Andrzeja Munka i opera Mieczysława Wajnberga. Zmarła w oświęcimskim hospicjum w wieku 99 lat i zgodnie z własną wolą została pochowana 18 sierpnia 2022 roku właśnie tutaj, a nie w Krakowie, gdzie się urodziła, ani w Warszawie, gdzie przepracowała całe zawodowe życie.
Gospodarze miasta
| Osoba | Lata życia | Kim był | Grób |
|---|---|---|---|
| Józef Krawczyk | 1950–2022 | prezydent Oświęcimia 1997–2002, starosta oświęcimski 2010–2014 | sektor A1, rząd B, miejsce 29–30 |
| Franciszek Konior | 1924–1988 | naczelnik, a od 1979 prezydent miasta; urząd sprawował do 1982 | sektor C, rząd G, miejsce 33–34 |
Zestawienie tych dwóch grobów to w gruncie rzeczy skrót historii oświęcimskiego samorządu. Franciszek Konior kierował miastem jako naczelnik od 1975 roku; kiedy w 1979 Oświęcim przekroczył pięćdziesiąt tysięcy mieszkańców, stanowisko przekształcono w urząd prezydenta. Józef Krawczyk, rodowity oświęcimianin i absolwent Politechniki Krakowskiej, przed karierą samorządową pracował w Firmie Chemicznej Dwory, a po prezydenturze był jeszcze radnym, wicestarostą i starostą powiatu.
Świadkowie wojny
| Osoba | Lata życia | Kim był(a) | Grób |
|---|---|---|---|
| Janina Kajtoch | 1904–1986 | nauczycielka, żołnierz AK ps. „Skała” | sektor 19, rząd E, miejsce 1 |
| Zygmunt Strękowski | 1902–1985 | kapitan piechoty WP, kawaler Virtuti Militari, ps. „Jawor” | sektor E, rząd C, miejsce 1–2 |
Janina Kajtoch pochodziła z pobliskich Babic. Prowadziła tajne nauczanie i organizowała pomoc dla więźniów pracujących poza obozem — dostarczała jedzenie, lekarstwa i grypsy, współtworzyła też siatkę, dzięki której 29 grudnia 1942 roku uciekło czterech osadzonych. Kiedy Niemcy zaczęli jej szukać, w noc sylwestrową 1942 roku wyjechała z ojcem do Generalnego Gubernatorstwa. Swoje wspomnienia spisała w 1960 roku pod tytułem „Znałam ludzi dobrej woli”.
Zygmunt Strękowski wrócił do kraju w 1946 roku i od 1949 pracował w oświęcimskich Zakładach Chemicznych jako wicedyrektor do spraw socjalnych. Był radnym miejskim i powiatowym, przez sześć lat pozostawał pod kontrolą operacyjną bezpieki.
Opłaty cmentarne
Opłaty za korzystanie z cmentarza ustala zarządzenie nr 0050.153.2024 Prezydenta Miasta Oświęcim; obowiązują od 1 stycznia 2025 roku. Wszystkie kwoty są brutto, a okres rozliczeniowy dla miejsc grobowych wynosi 20 lat.
Rezerwacja i użytkowanie miejsca
Cennik rozróżnia dwie sytuacje. Rezerwacja to opłata za miejsce wykupione „na zapas”, przed pochówkiem. Użytkowanie dotyczy miejsca, w którym pochówek już się odbywa — i jest w każdym wariancie tańsze.
| Rodzaj miejsca | Rezerwacja (20 lat) | Użytkowanie (20 lat) |
|---|---|---|
| Grób ziemny jednomiejscowy | 1300,00 zł | 1290,00 zł |
| Grób ziemny dwumiejscowy | 1550,00 zł | 1540,00 zł |
| Grób murowany jednomiejscowy | 2750,00 zł | 1790,00 zł |
| Grób murowany dwumiejscowy | 3750,00 zł | 2040,00 zł |
| Grób murowany urnowy (2 urny) | 1700,00 zł | 1270,00 zł |
| Grób murowany urnowy (4 urny) | 1820,00 zł | 1520,00 zł |
| Nisza urnowa w kolumbarium | 1250,00 zł | 980,00 zł |
| Grób dziecinny | — | 300,00 zł |
Wykopanie grobu i korzystanie z obiektów
| Usługa | Cena |
|---|---|
| Wykopanie i zasypanie grobu ziemnego jednomiejscowego | 1500,00 zł |
| Wykopanie i zasypanie grobu ziemnego dwumiejscowego | 1800,00 zł |
| Grób ziemny urnowy | 550,00 zł |
| Grób dziecinny | 380,00 zł |
| Chłodnia (za dobę) | 110,00 zł |
| Sala Pożegnań (kaplica) | 400,00 zł |
| Grobowiec zastępczy | 30,00 zł |
| Koszty utrzymania cmentarza | 500,00 zł |
Usługi wykonywane przez cmentarz
Osobny taryfikator, zatwierdzony uchwałą nr 35/26 Zarządu ZUK i obowiązujący od 23 marca 2026 roku, obejmuje prace wykonywane przez samą administrację.
| Grób murowany (gotowy obiekt) | Cena |
|---|---|
| Jednomiejscowy w pionie – 2-osobowy | 12 500,00 zł |
| Dwumiejscowy w pionie – 4-osobowy | 18 500,00 zł |
| Urnowy (na 2 urny) | 5900,00 zł |
| Urnowy (na 4 urny) | 7200,00 zł |
Kremacja kosztuje 1500 zł, a stawka po ekshumacji maleje wraz z upływem lat od zgonu: 1600 zł poniżej 5 lat, 1410 zł przy 6–10 latach, 1310 zł przy 11–20, 1210 zł przy 21–30 i 1110 zł powyżej 31 lat. Przy masie ciała powyżej 120 kg dochodzi 200 zł dopłaty.
Transport autokarawanem na terenie miasta i w promieniu 20 kilometrów to 660 zł, dalej 6,40 zł za każdy kilometr. Z drobniejszych pozycji: tabliczka pogrzebowa 70 lub 95 zł, drewniany krzyż nagrobny 150 zł, fotografia nagrobna na płytę niszową 275 zł (kolorowa 325 zł), złote litery na płycie kolumbarium z demontażem i montażem 650 zł, umycie nagrobka 175 zł za pojedynczy i 275 zł za podwójny, uporządkowanie grobu po pogrzebie 120 zł, wynajem namiotu na ceremonię 150 zł, oprawa multimedialna w sali pożegnań 90 zł za pół godziny.
Jeśli opłata za 20 lat wygaśnie, grób trafia na wykaz grobów nieopłaconych, publikowany przez administrację. To ostrzeżenie, nie wyrok — warto sprawdzić listę, zanim sprawa zajdzie dalej, zwłaszcza gdy opiekun grobu zmarł albo wyprowadził się z miasta.
Wyszukiwarka grobów i mapa cmentarza
Ewidencja pochowanych jest w całości dostępna online w systemie Grobonet e-Pro i to najszybsza droga do odnalezienia mogiły. Wyszukiwarka działa po imieniu i nazwisku; wynik zwraca datę urodzenia i zgonu, zdjęcie nagrobka oraz lokalizację w zapisie sektor – rząd – miejsce, czyli dokładnie w tym formacie, którego używa administracja. Samo nazwisko wystarczy, choć przy popularnym lista wyników bywa długa — dodanie roku zgonu odsiewa większość trafień.
Do tego dochodzi interaktywna mapa kwater. Po kliknięciu w grób wyświetlają się dane pochowanych, a serwis potrafi poprowadzić nawigację wprost do mogiły. Na planie zaznaczono też infrastrukturę, która na miejscu potrafi zaoszczędzić kwadrans marszu: ujęcia wody, kosze, parking, latarnie i studzienki, a osobnymi symbolami — rodzaje grobów (ziemny, murowany, głębinowy, urnowy, dziecięcy) i miejsca przeznaczone do rezerwacji.
System obsługuje również sprawy, po które kiedyś trzeba było jechać do biura: bezgotówkową opłatę za użytkowanie grobu, wniosek o dysponenta lub opiekuna mogiły, zamówienie sprzątania i dekoracji, elektroniczny znicz oraz kondolencje. Jest też wirtualny spacer po nekropolii i wykaz osób pochowanych w ostatnim czasie. Kto woli kontakt osobisty, ma biuro przy bramie i telefon 33 842 51 98.
Kończą się miejsca — co dalej z cmentarzem
W grudniu 2025 roku zarządca powiedział głośno to, co widać na planie kwater: miejsca się kończą. Przy ponad 450 pogrzebach rocznie cmentarz przekroczył pierwotną prognozę o dwadzieścia pięć lat, a nisze w obecnym kolumbarium są już zajęte.
Paradoksalnie to, co wydłużyło życie nekropolii, jest jednocześnie powodem obecnych kłopotów. Prawie połowa pochówków odbywa się dziś w formie kremacji — jeszcze kilkanaście lat temu były to przypadki jednostkowe. Urna zajmuje ułamek powierzchni grobu ziemnego, więc zmiana obyczaju odsunęła w czasie problem, którego planiści z lat 70. w ogóle nie przewidywali. Wzrost pochówków w czasie pandemii pociągnął jednak statystykę w drugą stronę.
Plany na najbliższe lata są dwutorowe. W starej części ma powstać nowe kolumbarium. Równolegle miasto przygotowuje nową część cmentarza po drugiej stronie ul. Wiklinowej — wymagało to zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, a wykupy działek wciąż trwają. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z harmonogramem, nowy teren będzie dostępny za około trzy lata i ma wystarczyć do 2050 roku. Do tego czasu, według zarządcy, miejsc w starej części nie powinno zabraknąć.
Dla rodziny planującej rezerwację płynie stąd prosty wniosek: miejsce w starej części warto załatwiać wcześniej niż później, a kolumbarium na dziś nie jest opcją — trzeba poczekać na nowe nisze.
Zasady porządkowe, o których warto wiedzieć
Regulamin cmentarza to lektura, którą większość odwiedzających poznaje dopiero przy nieprzyjemnej okazji. Kilka punktów ma realne konsekwencje:
- Utrzymanie grobu i jego otoczenia spoczywa na dysponencie. Przy zaniedbaniu administrator może wykonać prace porządkowe i pielęgnacyjne na koszt opiekuna, a przy powtarzających się zaniedbaniach — nawet wypowiedzieć rezerwację miejsca.
- Ławki, krzewy i drzewka przy grobie mogą zostać usunięte bez uprzedzenia, jeśli utrudniają przejście między mogiłami. Nasadzenia wymagają wcześniejszej zgody administratora, podobnie jak zagospodarowanie otoczenia grobu.
- Zabudowa grobu nie może wykraczać poza wykupioną powierzchnię. To najczęstszy punkt sporny przy zlecaniu nagrobka firmie z zewnątrz.
- Prace kamieniarskie podlegają nadzorowi pracownika cmentarza — 150 zł przy wylewkach, fundamentach, renowacjach i budowie grobów murowanych przez podmioty zewnętrzne.
- Administrator nie odpowiada za szkody powstałe wskutek klęski żywiołowej, kradzieży ani wandalizmu, a także za rzeczy pozostawione bez nadzoru.
Odpady z grobów — zeschłe wieńce, wypalone znicze, trawy — trafiają wyłącznie do pojemników rozstawionych na terenie nekropolii, nigdy na sąsiednie miejsca czy przejścia. Zakazane jest też spożywanie alkoholu i palenie tytoniu, a dzieci w wieku przedszkolnym mogą przebywać na cmentarzu tylko pod opieką dorosłych.
Inne cmentarze w Oświęcimiu i okolicy
W samym Oświęcimiu działają dwie nekropolie — pełną listę znajdziesz na stronie cmentarzy w Oświęcimiu:
- Cmentarz Parafialny Wniebowzięcia NMP — „stary cmentarz” przy ul. Dąbrowskiego, założony w pierwszej połowie XIX wieku i od 1986 roku w rejestrze zabytków, z zespołem dwustu zabytkowych nagrobków
Najbliższe cmentarze w powiecie oświęcimskim i sąsiedztwie:
- Cmentarz Komunalny w Chełmku — nekropolia komunalna miasta fabrycznego, niecałe 7 km na północ
- Cmentarz Parafialny NMP Królowej Polski w Chełmku — starsza z dwóch chełmeckich nekropolii
- Nowy Cmentarz Komunalny w Brzeszczach — czynny cmentarz gminy górniczej, 10 km na południowy zachód
- Stary Cmentarz Komunalny w Brzeszczach — najstarsza część brzeszczańskiej nekropolii
- Cmentarz Komunalny w Kętach — główny cmentarz Kęt, 17 km na południe
- Cmentarz Komunalny w Zatorze — nekropolia miasta nad Skawą, 14 km na wschód
- Cmentarz Komunalny w Osieku — cmentarz gminny w powiecie oświęcimskim
- Cmentarz Komunalny w Polance Wielkiej — nekropolia jednej z mniejszych gmin powiatu
- Cmentarz Parafialny Wszystkich Świętych w Babicach — cmentarz wsi, z której pochodziła Janina Kajtoch