Cmentarz Parafialny w Wejherowie, Wejherowo
województwo pomorskie
| ul. 3 Maja 12 , 84-200
Informacje praktyczne
Cmentarz Parafialny w Wejherowie to w rzeczywistości dwa cmentarze zarządzane przez Parafię pw. Trójcy Świętej. Stary Cmentarz przy ul. 3 Maja 26 został zamknięty dla pochówków w 1956 roku i pełni dziś funkcję zabytkową. Bieżące pochówki odbywają się na Nowym Cmentarzu (Cmentarzu Śmiechowskim) przy ul. Edmunda Roszczynialskiego w dzielnicy Śmiechowo.
Stary Cmentarz zajmuje powierzchnię około 2,8 hektara. Nowy Cmentarz jest znacznie większy i jako jedyna nekropolia w Wejherowie prowadzi aktywne pochówki.
Godziny otwarcia: codziennie 8:00–18:00.
Zarządca: Parafia pw. Trójcy Świętej w Wejherowie, tel. +48 58 672 16 03.
Groby na Nowym Cmentarzu można wyszukać w internetowej bazie mogily.pl/wejherowonowy.
Historia Cmentarza Parafialnego
Stary Cmentarz (od 1823)
Historia wejherowskich cmentarzy parafialnych sięga początku XIX wieku. Gdy zapełniły się cmentarze przy kościele farnym i klasztorze franciszkańskim, mieszkańcy przekazali w darowiźnie parcele pod nową nekropolię. Pierwszy pochówek na Starym Cmentarzu odbył się prawdopodobnie w 1823 roku.
Cmentarz był wielokrotnie poszerzany, by nadążyć za rosnącą liczbą mieszkańców. W okresie międzywojennym wybudowano na jego terenie murowaną kostnicę. Już w 1939 roku pojawiły się pierwsze sygnały o wyczerpywaniu się wolnych miejsc.
W 1956 roku Kuria Diecezjalna w Pelplinie podjęła decyzję o zamknięciu Starego Cmentarza. Od tego czasu nie dokonuje się tam nowych pochówków. Nekropolia zachowała charakter zabytkowy — w zachodniej części znajduje się kwatera dla dzieci i noworodków oraz osobna kwatera sióstr ze Zgromadzenia św. Wincentego à Paulo.
Cmentarz Śmiechowski — powstanie w czasie II wojny światowej
W 1942 roku władze niemieckie podjęły decyzję o utworzeniu nowego cmentarza w dzielnicy Śmiechowo. Nekropolia została założona z przeznaczeniem na pochówki Polaków — to szczegół, który wyróżnia ten cmentarz na tle innych nekropolii w regionie i stanowi świadectwo wojennych realiów Pomorza.
W latach 1949–1959 Cmentarz Śmiechowski funkcjonował jako cmentarz wyznaniowo-katolicki. Od 1959 roku formalnie przywrócono mu status nekropolii komunalnej, jednak zarząd nad nim sprawuje nieprzerwanie Parafia pw. Trójcy Świętej. To nietypowe rozwiązanie administracyjne utrzymuje się do dziś.
Kościół cmentarny (1984)
W latach 80. XX wieku parafia wybudowała na terenie Cmentarza Śmiechowskiego okazały kościół cmentarny, zaprojektowany przez architekt Reginę Maniewską. Budowla została konsekrowana 28 października 1984 roku.
Wnętrze świątyni zdobią sceny eschatologiczne — malowidła nawiązujące do tematyki końca czasów i życia wiecznego. Kościół służy do odprawiania Mszy Świętych pogrzebowych, a w każdą niedzielę odbywa się w nim msza dla mieszkańców okolicznych osiedli.
W 2010 roku przeprowadzono gruntowny remont kaplicy pogrzebowej oraz części biurowej i socjalnej. Zamontowano nową instalację oświetleniową i wymieniono okna.
Architektura i infrastruktura
Cmentarz Śmiechowski jest ogrodzony i oświetlony. Główna aleja wyłożona jest asfaltem, co ułatwia poruszanie się po terenie. W głębi nekropolii znajduje się budynek gospodarczy oraz wysoki krzyż stanowiący centralny punkt orientacyjny.
Przy kościele cmentarnym wznosi się obelisk ku czci pomordowanych, poległych i zmarłych wejherowian — pomnik upamiętniający ofiary wojen i represji. To jedno z ważniejszych miejsc pamięci w Wejherowie.
Na Starym Cmentarzu przy ul. 3 Maja zachowały się zabytkowe nagrobki z XIX i pierwszej połowy XX wieku, w tym charakterystyczne inskrypcje kaszubskie. Układ kwater odzwierciedla dawną strukturę społeczną parafii.
Cmentarz Śmiechowski a nowy cmentarz komunalny
Od stycznia 2020 roku w Wejherowie funkcjonuje również odrębny cmentarz komunalny przy ul. Roszczynialskiego, zarządzany przez magistrat. Oferuje on około 2 000 miejsc w kwaterach ziemnych i kolumbariach.
Główne różnice między nekropoliami:
| Cecha | Cmentarz Śmiechowski (parafialny) | Cmentarz komunalny |
|---|---|---|
| Zarządca | Parafia pw. Trójcy Świętej | Urząd Miasta Wejherowo |
| Rok założenia | 1942 | 2020 |
| Charakter | Historyczny, z kościołem cmentarnym | Nowoczesny |
| Dostępność | Otwarty dla wszystkich | Otwarty dla wszystkich |
Oba cmentarze prowadzą bieżące pochówki i uzupełniają się nawzajem w obsłudze mieszkańców miasta.
Cennik pochówków
Opłaty za przedłużenie użytkowania miejsca grzebalnego na okres 20 lat (źródło: BIP WZNK):
| Rodzaj grobu | Cena (20 lat) |
|---|---|
| Grób ziemny — jedna kwatera zwykła | 600 zł |
| Grób ziemny — kwatera pogłębiona | 700 zł |
| Grób ziemny — dziecko do lat 6 | 500 zł |
| Grób murowany (grobowiec) — 1 kwatera | 1 100 zł |
| Grób murowany — 2 kwatery | 1 350 zł |
| Grób murowany — 3 kwatery | 1 700 zł |
| Grób murowany — 4 i więcej kwater | 2 300 zł |
| Grób urnowy | 500 zł |
Kaszubskie dziedzictwo nekropolii
Wejherowo, nazywane niekiedy stolicą Kaszub, odcisnęło swój charakter również na cmentarzach parafialnych. Na Starym Cmentarzu zachowały się nagrobki z kaszubskimi inskrypcjami, a tradycje pogrzebowe — modlitwy, śpiewy i sposób żegnania zmarłych — nawiązują do kaszubskiej obrzędowości.
Parafia pw. Trójcy Świętej od pokoleń łączy funkcje duszpasterskie z opieką nad nekropoliami. Ta ciągłość sprawia, że wejherowskie cmentarze parafialne są nie tylko miejscem pochówku, ale żywą częścią lokalnej tożsamości — łącznikiem między współczesnymi mieszkańcami a ich przodkami.
Inne nekropolie w regionie
Pełną listę cmentarzy w Wejherowie i okolicach znajdziesz na stronie cmentarzy w Wejherowie. Sprawdź również nekropolie w pobliskich miastach Trójmiasta: