Cmentarz Centralny w Szczecinie, Szczecin

Informacje praktyczne

Cmentarz Centralny w Szczecinie przy ul. Ku Słońcu 125a to największa nekropolia w Polsce i trzecia co do wielkości w Europie — ustępuje jedynie hamburskiemu Ohlsdorf i wiedeńskiemu Zentralfriedhof. Zajmuje 172,33 hektara w dzielnicy Gumieńce, a od otwarcia w 1901 roku spoczęło tu ponad 300 tysięcy osób. W samych latach 1945–2005 pochowano 147 106 zmarłych.

Nekropolią zarządza Wydział Usług Cmentarnych Zakładu Usług Komunalnych w Szczecinie, z biurem przy głównej bramie. Biuro pracuje od poniedziałku do piątku w godzinach 7:00–15:00; opłaty przyjmowane są do 14:00, a przepustki na wjazd sprzedawane do 14:30.

Godziny otwarcia bram

Okres	Bramy otwarte
1 kwietnia – 31 października	7:00–21:00
1 listopada	7:00–2:00
2 listopada	7:00–21:00
3 listopada – 31 marca	7:00–18:00

Po tych godzinach teren można opuścić wyłącznie bramą główną. Warto to zapamiętać, bo przy 172 hektarach powrót do właściwej bramy potrafi zająć kwadrans marszu.

Wjazd samochodem

Wjazdy odbywają się tylko w dni robocze, na podstawie płatnej przepustki kupionej w biurze:

• 1 kwietnia – 29 października — wjazd od 7:00 do 19:00, wyjazd do 21:00
• 30 i 31 października — bilety ulgowe (karnety) tracą ważność
• 1 listopada — brak możliwości wjazdu
• 3 listopada – 31 marca — wjazd od 7:00 do 17:00, wyjazd do 18:00
• soboty — wjazd od 7:00 do 11:00, wyjazd do 13:00
• niedziele i święta — brak możliwości wjazdu

Dojazd komunikacją miejską

Do bram cmentarza dojeżdżają tramwaje linii 8 i 10 oraz autobusy 53, 60, 61, 62, 67, 98, 241 i 243. Nocą kursują linie 523, 528 i 529. Ulica Ku Słońcu, przy której leży główne wejście, wzięła nazwę od samego cmentarza — jego oś kompozycyjna została skierowana ku zachodzącemu słońcu, stąd też druga, potoczna nazwa nekropolii: Cmentarz Ku Słońcu.

Telefony do poszczególnych działów

Ze względu na skalę obiektu każdą sprawę obsługuje inny numer:

Sprawa	Telefon
Opłaty za kwatery, rezerwacja terminów pogrzebów i kremacji	91 48 57 169
Wjazdy na teren cmentarzy	91 48 57 172
Inspektor terenowy Cmentarza Centralnego	91 48 57 174, 723 578 428
Kaplica główna	91 48 57 012
Krematorium	91 48 57 014, 91 48 57 015
Chłodnia	91 48 57 010
Ochrona — brama główna	503 750 571
Ochrona — patrol zmotoryzowany	503 750 857

Korespondencję kieruje się na adres [email protected].

Co naprawdę znaczy 172 hektary

Skala tego miejsca jest trudna do wyobrażenia, dopóki nie przeliczy się jej na liczby użytkowe. Wewnątrz ogrodzenia biegnie 11 kilometrów dróg przejezdnych dla pojazdów i ponad 60 kilometrów ścieżek dla pieszych. Sieć wodna ma 21 kilometrów długości i 450 punktów poboru wody. Posadzono tu około 360 gatunków i odmian drzew oraz krzewów, w tym 54 gatunki rzadkie, obcego pochodzenia, część niespotykana w innych polskich parkach.

Dla porównania: hamburski Ohlsdorf, pierwowzór szczecińskiej nekropolii, i wiedeński Zentralfriedhof o powierzchni 198 hektarów to jedyne dwa większe cmentarze w Europie. Cmentarz Centralny wyprzedza wszystkie pozostałe polskie nekropolie o kilkadziesiąt hektarów.

Historia Cmentarza Centralnego

Projekt Wilhelma Meyera-Schwartaua

27 czerwca 1899 roku Wydział Budownictwa Nadziemnego szczecińskiego magistratu przesłał Policji Budowlanej wstępny projekt całego założenia wraz z projektem ogrodzenia. Autorem był Wilhelm Meyer-Schwartau (1854–1935), urodzony w Lubece-Schwartau uczeń profesora Friedricha Adlera, który w latach 1891–1921 pełnił w Szczecinie funkcję miejskiego radcy budowlanego. Ten sam architekt zaprojektował Wały Chrobrego wraz z gmachem Muzeum Miejskiego, budynek magistratu przy ul. Rybackiej oraz gmach dzisiejszego I Liceum Ogólnokształcącego przy al. Piastów.

Miasto wykupiło tereny między dwiema szosami — Berlińską (dziś Ku Słońcu) i Pasewalską (dziś Mieszka I). Prace przy alejkach ruszyły w lutym 1900 roku. Oficjalne otwarcie nastąpiło 6 grudnia 1901 roku, a odbioru ogrodzenia dokonano dwanaście dni później.

Meyer-Schwartau odpowiadał za część wschodnią — 64 hektary od torów kolejowych do cmentarza wojskowego — wraz z głównymi budowlami: kaplicą, bramą główną, budynkiem administracyjnym i mieszkalnym. Brama powstawała w latach 1901–1903, kaplica w 1906, budynki administracyjne w 1903. Wszystko utrzymano w neoromańskiej stylistyce wzorowanej na włoskich założeniach typu campo santo. Pierwotnie środkową część bramy wieńczyła ośmioboczna kopuła z krzyżem — zniszczona w czasie wojny, nie została odbudowana.

Georg Hannig i idea cmentarza-ogrodu

Za kształt zieleni odpowiadał Paul Georg Hannig (1872–1934), dyplomowany ogrodnik i pierwszy dyrektor cmentarza, który pełnił tę funkcję w latach 1900–1928. Sztuki urządzania ogrodów uczył się w Stuttgarcie, na Węgrzech, w Lipsku, Berlinie, we Francji — w parku wersalskim — i w Belgii. Doradzał przy zakładaniu cmentarzy w całej Europie, a w Szczecinie zaprojektował część zachodnią, pola urnowe i gaj urnowy, którego makietę pokazano w 1910 roku na światowej wystawie sztuki cmentarnej w Brukseli. Przy części zachodniej współpracowała z nim Luise Lotte Höger.

Hannig wprowadził regulamin, który dziś brzmi drakońsko: cenzurę nagrobków. Określał ich dopuszczalne rozmiary i materiały — nie zezwalał na polerowane marmury i granity, preferując wapienie i piaskowce. Chodziło o uniknięcie efektu „kamiennej pustyni”, czyli stłoczenia pomników bez związku z otaczającą zielenią. Konsekwencja się opłaciła: cmentarz stał się chlubą miasta, pokazywano go przyjezdnym, wydawano przewodniki i wytyczano trasy zwiedzania. W 1911 roku zarząd miasta wraz ze związkiem rzeźbiarzy zorganizował wystawę nagrobków, a przy kaplicy urządzono stałą ekspozycję najlepszych realizacji.

Wśród rzeźb nagrobnych stanęły dzieła znanych twórców — Augusta Waterbecka z Hanoweru, Ludwiga Vordermayera z Berlina, Kurta Schwertfegera ze Szczecina. Najsłynniejszą była „Matka Ziemia” Ernsta Barlacha; ocalała dlatego, że w 1967 roku przekazano ją do muzeum w Güstrow. Niemal cała pozostała rzeźba nagrobna została po wojnie zniszczona.

Od 64 do 172 hektarów

Rozrost nekropolii miał kilka wyraźnych etapów:

• do 1918 — zagospodarowano około 100 hektarów i pochowano 57 tysięcy zmarłych
• do 1920 — cmentarz zajmuje 64 hektary
• 1919 — poszerzenie terenu do 153 hektarów
• lata 20. i 30. — powiększenie do 122 hektarów
• 1943 — 139,5 hektara
• dziś — 172,33 hektara

Trzeci etap budowy, obejmujący część zachodnią od strumienia Cicha Woda, zaprojektował Hannig. Od 1928 roku budową kierował nowy dyrektor, Herbert. 16 lutego 1925 roku oddano do użytku krematorium dobudowane do kaplicy. Około 1935 roku powstała druga kaplica przy Alei Leszczynowej, obsługująca zachodnią część założenia — rozebrano ją w 1984 roku, a remont kaplicy głównej ukończono w 1992.

Rok 1945 i powojenne przekształcenia

W 1945 roku zmarłych chowano na jednej wolnej kwaterze w części wschodniej, przy ul. Dworskiej — dziś to kwatera Pionierów. Wtedy też utrwaliła się polska nazwa Cmentarz Centralny; przed wojną obiekt nosił miano Hauptfriedhof, czyli Cmentarz Główny. W granice nekropolii włączono cmentarz wojskowy przy drugiej bramie.

Przygotowanie miejsca na nowe pochówki na terenie zajętym już w całości wymagało radykalnego usunięcia nagrobków niemieckich. Wzdłuż osi głównej, w centralnej części, wyznaczono cmentarz wojenny — początkowo kilka skromnych kwater z mogiłami zbiorowymi żołnierzy polskich i radzieckich. W 1967 roku przeprowadzono generalną renowację kwater wojennych i wzniesiono monumentalny pomnik.

Na Cmentarz Centralny trafiły też szczątki z likwidowanych nekropolii podmiejskich — z dawnego cmentarza wsi Stutthof, dzisiejszego Trzebusza, przeniesiono 279 grobów.

Jak się tu nie zgubić

Założenie dzieli się na trzy części — wschodnią, zachodnią i łączącą je środkową — spięte główną osią kompozycyjną biegnącą ze wschodu na zachód. Oś zaczyna się na lekkim wzniesieniu, przy kaplicy głównej z centralnie ustawionym katafalkiem, a dalej prowadzi przez basen ozdobny i tarasowo rozłożone partery roślinne.

Obie części rządzą się inną logiką:

• Część wschodnia ma układ regularny i tarasowy, z rondami, od których alejki rozchodzą się promieniście. Dominantami są kaplica i pomnik na kwaterze wojennej.
• Część zachodnia ma układ pasmowy, wyznaczony przez doliny trzech strumieni — Cichej Wody i Jasnej Wody — więc większość alej biegnie tu równolegle.

Dwie najszersze aleje nosiły pierwotnie nazwiska projektantów. Aleja łącząca wejście główne z kaplicą nazywała się aleją Wilhelma Meyera — dziś to aleja Platanowa. Główna aleja części zachodniej nosiła imię Georga Hanniga — dziś to aleja Lipowa.

Poszczególnym fragmentom założenia nadano nazwy od dominującej roślinności lub charakterystycznego elementu: gaj urnowy, plac różany, plac lipowy, droga kwiatowa, lasek brzozowy, okrągły staw, wielki staw. Te nazwy nadal krążą wśród odwiedzających i bywają bardziej użyteczne od numeru kwatery.

Znane osoby pochowane na Cmentarzu Centralnym

Ewidencja cmentarza wskazuje lokalizację grobu trójką kwatera – rząd – miejsce, dlatego przy większości grobów zasłużonych da się podać dokładny adres w terenie.

Twórcy miasta

Osoba	Lata życia	Kim był/a	Lokalizacja grobu
Piotr Zaremba	1910–1993	Pierwszy polski prezydent Szczecina (1945–1950), urbanista, członek rzeczywisty PAN; zwycięzca plebiscytów „Szczecinianin Stulecia” i „Pomorzanin naszych czasów”	Kwatera 31b-1-3
Wilhelm Meyer-Schwartau	1854–1935	Architekt miejski, projektant cmentarza, Wałów Chrobrego i gmachu muzeum	Pas zieleni na południowy wschód od kaplicy, nad kwaterą 44
Hermann Haken	1828–1916	Nadburmistrz Szczecina od 1 stycznia 1878 do 31 marca 1907; za jego kadencji zniesiono status twierdzy i powstało nowe centrum miasta	Kwatera 20d
Bernhard Stoewer	1834–1908	Przemysłowiec; od warsztatu maszyn do szycia doszedł do fabryki rowerów, a jego synowie do produkcji samochodów	Pas zieleni obok kwatery 24
Hugo Lemcke	1835–1925	Historyk, profesor gimnazjalny, konserwator zabytków	–
Franciszek Jamroży	1915–1984	Pionier Szczecina, technik budowlany	Kwatera 10b-16-25

Grób Meyera-Schwartaua był po wojnie zapomniany. Odkryto go ponownie w 2002 roku — rozbitą na kilka części stelę wydobyto spod warstwy ziemi, sklejono prowizorycznie i ustawiono na dawnym miejscu.

Ludzie morza

Osoba	Lata życia	Kim był	Lokalizacja grobu
Konstanty Maciejewicz	1890–1972	Legendarny „Macaj”, kapitan kapitanów; dowodził „Lwowem” i „Darem Pomorza”, poprowadził pierwszy polski rejs do Brazylii (1923) i dookoła świata (1934), w 1947 organizował w Szczecinie Państwową Szkołę Morską	Kwatera 44-1-44
Antoni Ledóchowski	1895–1972	Kapitan żeglugi wielkiej	Kwatera 44-1-45
Bolesław Bąbczyński	1911–1970	Kapitan żeglugi wielkiej	Kwatera 44-1-4
Kazimierz „Kuba” Jaworski	1929–2005	Żeglarz, konstruktor jachtów	Kwatera 48d-3-6

Kultura i sztuka

Osoba	Lata życia	Kim był/a	Lokalizacja grobu
Helena Majdaniec	1941–2002	Piosenkarka okrzyknięta polską Królową Twista; „Jutro będzie dobry dzień”, „Czarny Ali Baba”, koncerty w paryskiej Olimpii	Kwatera 24a-3-12
Jan Szyrocki	1931–2003	Dyrygent, przez 50 lat kierował Chórem Akademickim Politechniki Szczecińskiej; Szczecinianin Roku 1973	Kwatera 21a-21-7
Sławomir Lewiński	1919–1999	Rzeźbiarz i medalier, autor Pomnika Braterstwa Broni na tym cmentarzu oraz pomnika Mickiewicza w Szczecinie	Kwatera 37a-11-1
Stanisława Engelówna	1908–1958	Aktorka	Kwatera 20a-4-3
Zbigniew Mamont	1931–1994	Aktor	Kwatera 29a-4-8
Włodzimierz Dobromilski	1933–1993	Lalkarz, dyrektor Teatru Lalek „Pleciuga”	Kwatera 43a-2-20
Eliasz Rajzman	1909–1975	Poeta piszący w jidysz, jedyny ocalały z Zagłady członek swojej rodziny	Kwatera 58a-4-5
Nina Rydzewska	1902–1958	Pisarka i poetka	Kwatera 23c-5-1
Józef Bursewicz	1928–1982	Poeta i publicysta	Kwatera 28a-18-1
Paweł Bałakirew	1914–1968	Artysta malarz	Kwatera 41c-16-7
Tadeusz Eysymont	1924–1991	Artysta malarz	Kwatera 36f-21-3
Ziemowit Szuman	1901–1976	Artysta malarz	Kwatera 61-1-10
Edward Newada-Skrobański	1922–2001	Śpiewak operetkowy	Kwatera 2b-11-1
Wacław Piotrowski	1876–1958	Skrzypek, nauczyciel muzyki	Kwatera 20a-6-2

Nauka, sport i zawody

Osoba	Lata życia	Kim był/a	Lokalizacja grobu
Henryk Lesiński	1923–1994	Historyk	Kwatera 18a-21-3
Alfred Wielopolski	1905–1994	Historyk	Kwatera 42d-13-4
Ryszard Wołągiewicz	1933–1994	Archeolog	Kwatera 2b-7-2
Tadeusz Wieczorowski	1904–1970	Archeolog	Kwatera 45b-7-9
Roman Łyczywek	1916–1994	Adwokat	Kwatera 44a-1-25
Tomasz Żuk	1921–1993	Lekarz	Kwatera 17f-6-9
Anna Kłos-Sulima	1959–2001	Sportsmenka i trenerka	Kwatera 86d-9-1
Michał Knausz	1914–1988	Trener pływacki	Kwatera 84a-9-4
Janina Szczerska	1897–1981	Nauczycielka, dyrektorka I Liceum Ogólnokształcącego	Kwatera 44-2-6
Henryk Jendza	1921–1962	Dyrektor Stoczni Szczecińskiej	Kwatera 21-1-10

Kwatera Zasłużonych

Kwatera 44 to najbardziej znane miejsce nekropolii. Wytyczono ją w 1967 roku według projektu inżyniera Witolda Andrzejewskiego, w najstarszej części cmentarza — na terenie dawnego gaju urnowego, wokół okrągłego basenu ozdobnego. Mogiły ustawiono w dwóch rzędach; spoczywają tu 104 osoby — działacze, kapitanowie żeglugi, profesorowie, rektorzy, publicyści. Akcent rzeźbiarski w formie słupa z napisem wykonał Sławomir Lewiński.

Enklawę odgradza od reszty cmentarza wysoka skarpa od zachodu i północy oraz nasyp linii kolejowej od wschodu, dlatego panuje tu wyjątkowo kameralny nastrój. Dwa groby na tej kwaterze są symboliczne — nauczycieli i działaczy polonijnych Maksymiliana Golisza (1906–1943, zginął w Oranienburgu) i Aleksandra Omieczyńskiego (1909–1941).

Pomniki i miejsca pamięci

Na terenie stoi ponad trzydzieści pomników i tablic. Najważniejsze:

Pomnik	Rok	Autor	Gdzie
Braterstwa Broni	1967	Sławomir Lewiński	Kwatera Wojenna, na osi głównej naprzeciw kaplicy
Krzyż Katyński	1990	Jakub Lewiński	Południowo-zachodnia część, między pierwszą a drugą bramą
Pomnik Pionierów Szczecina 1945–1946	1995	Jakub Lewiński	Kwatera 88, przy alei Zachodniej
Pomnik Sybiraków	1994	Joanna Haśnik-Adamiec, Krzysztof Adamiec	Al. Okólna, wschodnia strona bramy głównej
Pomnik Armii Krajowej	2004	Maciej Prauziński	Przy Placu Topolowym, obok kwatery 31b
Krzyż Grudnia ‘70	1999	–	Przy Alei Kasztanowej
Pomnik Olimpijczyków	2010	Jakub Lewiński	Skrzyżowanie alei Leszczynowej i Strumykowej
„Tym co nie powrócili z morza…“	1989	Małgorzata Schubert-Radnicka, Maciej Radnicki	Al. Okólna, między 13 a 14 Kwaterą Dziecięcą
Obelisk Ofiar Stalinizmu	1991	Jakub Lewiński	Przy bramie głównej, Al. Okólna
Krzyż 1914	ok. 1920	–	Pas zieleni między kwaterami 20F i 24A
Krzyż prawosławny	1994	–	Kwatera Wojenna, przy grobach rosyjskich

Pomnik Braterstwa Broni to najważniejszy element całego założenia cmentarza wojennego. Wykonany z białego betonu z domieszką kruszywa kwarcowego, białego piaskowca i żelazobetonu, mierzy od 15 do blisko 18 metrów wysokości przy rozpiętości skrzydeł 13,4 metra. Po prawej stronie leżą kwatery radzieckie, po lewej polskie.

Krzyż Grudnia ‘70 ma nietypową historię materiału: wykonano go z katafalku, na którym stała trumna ks. Jerzego Popiełuszki. Ustawiono go w 29. rocznicę wydarzeń grudniowych; z katedry św. Jakuba na cmentarz przewieziono go wozem strażackim i osadzono na kamiennym cokole w kształcie łodzi.

Osobnym przypadkiem jest cenotaf Heleny Kurcyusz (1914–1999) na półkolistym placu przed bramą główną, odsłonięty w 2002 roku według projektu Stanisława Latoura. To grób symboliczny — pierwsza polska architektka i urbanistka powojennego Szczecina, żołnierz AK i więźniarka Majdanka, spoczywa na warszawskich Powązkach.

Lapidarium i zabytkowe nagrobki

Lapidarium otwarto 11 maja 2007 roku na terenie dawnego gaju urnowego — miejsca przeznaczonego na początku XX wieku na pochówki całopalne. Odtworzono historyczny układ kompozycji z alejkami i żywopłotami według planu cmentarza opublikowanego w 1917 roku, zrekonstruowano mostek i tak zwany grzybek, czyli okrągły daszek z ławką, oraz odnowiono zabytkową fontannę. Projekt przygotowali architekci Joanna Wojtecka i Marzena Jaroszek oraz inżynier Krzysztof Gołębiecki.

Wzdłuż ścieżek ustawiono nagrobki usunięte niegdyś ze swoich pierwotnych miejsc w różnych zakątkach cmentarza. Docelowo poza obiektami stojącymi in situ trafi tu około 140 głowic nagrobnych, których pierwotnej lokalizacji nie da się już ustalić — pozostawienie ich w miejscu odkopania oznaczałoby zniszczenie.

Poza lapidarium zachowało się kilkadziesiąt zabytkowych nagrobków, między innymi rodziny Gribel, Kissling, Leonhardt, Rolffs-Tiemann i Kaesemayer-Bauer, głaz rodzinny Bernharda Stoewera, nagrobki Gertrud Ziegenrücker, Hermanna Sarana i Otto Freybe — szczecińskiego producenta wędlin, którego firma działa dziś w Kanadzie, wciąż z gryfem w logo. Jednym z najokazalszych ocalałych grobów urnowych jest kryta kolumnada rodziny Hentschel z motywem drzwi symbolizujących przejście między światami; zamurowane dziś nisze mieściły kiedyś urny.

Ogród dendrologiczny i dzika fauna

Cmentarz funkcjonuje równocześnie jako park i ogród dendrologiczny. Dobór roślin podporządkowano warunkom glebowym: na glebach lżejszych i piaszczystych sadzono sosny, na cięższych i gliniastych buki oraz graby, a na podmokłych brzozy, olchy i topole.

Wśród gatunków rzadkich rosną tu miłorząb dwuklapowy, skrzydłorzech kaukaski, żółtnica pomarańczowa, korkowiec amurski, mydleniec wiechowaty, kasztan jadalny, chmielograb europejski, leszczyna turecka i dąb burgundzki, a także platany klonolistne, od których wzięła nazwę główna aleja części wschodniej.

Skupiska starych drzew, wilgotne doliny strumieni i zarośnięte zbiorniki wodne tworzą siedliska dla zwierząt, które zdążyły przywyknąć do obecności ludzi. Spotkać tu można lisa, jenota, borsuka, dzika, zająca, jeża, wiewiórkę, bażanta, grzywacza i zaskrońca — jedynego węża występującego na terenie, w Polsce objętego ochroną i całkowicie niegroźnego. Zarządca prosi, by zwierząt nie dokarmiać, ślady nor przy grobach zgłaszać ochronie, a wiosną uważać na żaby wędrujące do zbiorników w okresie godowym.

Trasa spacerowa — godzina po najciekawszych miejscach

Zwiedzanie zaczyna się przy bramie głównej z lat 1901–1903, z arkadami o sklepieniach krzyżowych, gdzie klinkierowa cegła układana w wątku krzyżowym kontrastuje z bielą ścian. W bocznych skrzydłach arkad urządzono kwiaciarnie.

Po przekroczeniu bramy warto skręcić kilkanaście metrów w lewo. Wśród drzew stoi wykonany z czerwonego piaskowca nagrobek Otto Freybe, a tuż za nim pomnik niemieckich żołnierzy 357 pułku piechoty z charakterystycznym siedzącym orłem i wykutymi nazwami miejscowości stoczonych bitew. Dalej, przy grobowcu kapłanów archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej, mija się 36-komorowy grobowiec z rzeźbą Chrystusa oraz kolumnadę rodziny Hentschel.

Idąc prosto wzdłuż bramy dociera się do lapidarium, gdzie stoi przeniesiona stela Joanny i Hermanna Hakenów. Stamtąd, po zejściu z niewielkiej górki i skręcie w prawo, otwiera się widok na Kwaterę Zasłużonych wokół nieczynnego basenu. Szerokie schody prowadzą dalej ku kaplicy i krematorium; po drodze, po lewej stronie, stoją dwa rzędy nagrobków z lat dwudziestych, odkopanych w 2004 roku i ustawionych dokładnie tam, gdzie stały kilkadziesiąt lat wcześniej. Trasę zamyka wzgórze z odzyskanym nagrobkiem Wilhelma Meyera-Schwartaua.

Pełne obejście z zaglądaniem w boczne alejki zajmuje około półtorej godziny; wersja skrócona mieści się w pięćdziesięciu minutach.

Opłaty cmentarne

Stawki ustala Zarządzenie nr 645/23 Prezydenta Miasta Szczecin z 28 grudnia 2023 roku. Poniższe kwoty są brutto i dotyczą wyłącznie Cmentarza Centralnego — na pozostałych szczecińskich cmentarzach komunalnych są niższe.

Udostępnienie miejsca na 20 lat

Rodzaj grobu	Opłata
Grób ziemny dziecka do 6 lat	1 100 zł
Grób ziemny pojedynczy	1 760 zł
Grób ziemny głębinowy (dwupoziomowy)	2 150 zł
Grób ziemny rodzinny (dwumiejscowy w poziomie)	2 750 zł

Opłata prolongacyjna na kolejne 20 lat

Rodzaj grobu	Opłata
Grób ziemny dziecka do 6 lat	660 zł
Grób ziemny pojedynczy	1 000 zł
Grób ziemny głębinowy	1 450 zł
Grób ziemny rodzinny dwumiejscowy	2 100 zł
Grób ziemny rodzinny trzymiejscowy	2 970 zł
Połowa grobu rodzinnego dwumiejscowego	1 050 zł

Pozostałe opłaty

Usługa	Opłata
Dochowanie urny lub szczątków do istniejącego grobu	650 zł
Pogłębienie istniejącego grobu pojedynczego	650 zł
Grób rodzinny murowany na 50 lat (1 miejsce w poziomie, 2 w pionie)	15 000 zł
Grób rodzinny murowany na 50 lat (2 miejsca w poziomie, 2 w pionie)	23 000 zł
Każde następne miejsce w pionie w grobie murowanym	7 500 zł
Nisza urnowa na 4 urny w ścianie urnowej, na 20 lat	8 000 zł
Miejsce urnowe ziemne typ I (przy ścianie z cegły)	1 270 zł
Miejsce urnowe ziemne typ II (przy ozdobnym słupku)	990 zł
Pochówek prochów w Ogrodzie Pamięci	490 zł

Wpłaty przyjmuje kasa przy bramie głównej w godzinach 7:00–14:00; można też zapłacić przelewem, podając w tytule imię, nazwisko i datę zgonu osoby zmarłej.

Krematorium i Ogród Pamięci

Krematorium działa od 16 lutego 1925 roku — powstało jako dobudówka do kaplicy głównej i jest jednym z najstarszych obiektów tego typu w Polsce. Czynne jest w godzinach 7:00–15:00. Do zlecenia kremacji potrzebne są: kserokopia skróconego odpisu aktu zgonu, oświadczenie woli podpisane przez najbliższego członka rodziny lub organizatora ceremonii, dowód osobisty osoby zlecającej do wglądu, a w przypadkach określonych ustawą o cmentarzach — zezwolenie prokuratora.

Dla rodzin, które nie chcą zakładać grobu, funkcjonuje Ogród Pamięci — wydzielone miejsce pochówku prochów, najtańsza dostępna forma pochówku na tym cmentarzu.

Wyszukiwarka grobów

Ewidencja osób zmarłych jest prowadzona przez Wydział Usług Cmentarnych i udostępniona online razem z planem cmentarza — bez tego odnalezienie konkretnej mogiły na 172 hektarach bywa zadaniem na całe popołudnie. Wyszukiwarka obejmuje wszystkie cmentarze komunalne miasta i zwraca lokalizację w formacie kwatera – rząd – miejsce, czyli w tym samym zapisie, którego używa tabliczka w terenie.

Inne cmentarze w Szczecinie

Pełną listę nekropolii znajdziesz na stronie wszystkich cmentarzy w Szczecinie. Pozostałe większe obiekty w mieście:

• Cmentarz Zachodni — drugi co do wielkości cmentarz komunalny Szczecina, z wyraźnie niższymi opłatami
• Cmentarz Dąbie — największa nekropolia prawobrzeżnej części miasta
• Cmentarz Zdroje — nekropolia na prawym brzegu Odry, obsługiwana przez ten sam zakład
• Cmentarz Wielgowo — niewielki obiekt na wschodnim krańcu miasta
• Cmentarz Płonia — w dawnej wsi włączonej do granic Szczecina
• Cmentarz Komunalny Golęcino — nekropolia w północnej części miasta
• Zabytkowy cmentarz ewangelicki w Kluczu — pozostałość poniemieckiej wsi Klütz