Cmentarz Grabiszyński, Wrocław
województwo dolnośląskie
| ul. Grabiszyńska 333 , 53-235
Informacje praktyczne
Cmentarz Grabiszyński przy ul. Grabiszyńskiej 333 we Wrocławiu to miejsce o fascynującej przeszłości. Na rozległym terenie 29 hektarów spoczywa około 60 tysięcy osób.
Godziny otwarcia zmieniają się wraz z porami roku:
- w okresie wiosenno-letnim, od kwietnia do 11 listopada, nekropolia przyjmuje odwiedzających między 7:00 a 20:00
- zimą natomiast, od 12 listopada do końca marca, można ją zwiedzać w godzinach 8:00-18:00
Administracja pracuje w dni powszednie do 14:00 (start o 8:00), weekendy obsługuje tylko w soboty od 9:00 do 14:00.
Dotarcie na miejsce nie sprawia trudności dzięki rozbudowanej sieci komunikacji publicznej. Tramwaje linii 4, 5, 11 i 20 oraz autobusy 107, 125, 127, 143, 144, 247, 251, 257 i 319 zatrzymują się na przystanku „Grabiszyńska Cmentarz”, zlokalizowanym bezpośrednio przy bramie wejściowej.
W razie potrzeby kontaktu z zarządem nekropolii można zadzwonić do biura pod numer 71 363-33-31 lub 71 363-12-31, a także napisać na adres email: [email protected]. Do kaplicy cmentarnej obowiązuje numer 602-630-635. Placówką kieruje Edyta Tylczyńska.
Parking i wjazd samochodem
Aby wjechać samochodem na teren cmentarza Grabiszyńskiego, należy wcześniej załatwić przepustkę lub uiścić odpowiednią opłatę w administracji. Osoby z niepełnosprawnością ruchową oraz seniorzy, którzy ukończyli 80 lat, mogą otrzymać bezpłatny dokument uprawniający do wjazdu.
W okresach wzmożonego ruchu, szczególnie w okolicach Wszystkich Świętych, dostęp dla pojazdów bywa jednak znacznie ograniczony. Miejsca postojowe zlokalizowane są bezpośrednio przy głównej bramie nekropolii.
Ze względu na niewielką liczbę dostępnych miejsc, warto rozważyć dojazd komunikacją publiczną.
Udogodnienia dla odwiedzających
Cmentarz Grabiszyński zapewnia szereg praktycznych rozwiązań:
- stałe toalety
- dodatkowe przenośne kabiny sanitarne instalowane podczas Wszystkich Świętych
- krany z wodą rozmieszczone wzdłuż głównych dróg, co umożliwia podlewanie kwiatów i mycie nagrobków
- kaplica cmentarna dostępna pod numerem 602-630-635 dla osób planujących ceremonię pogrzebową
- utwardzone nawierzchnie alejek, co ułatwia przemieszczanie się seniorom oraz osobom z niepełnosprawnościami
Historia Cmentarza Grabiszyńskiego
Cmentarz Grabiszyński, założony w 1881 roku, stanowi jedno z kluczowych miejsc pamięci Wrocławia. Pod koniec lat trzydziestych XX wieku cały kompleks nekropolii rozciągał się na obszarze przekraczającym 73 hektary. Obecnie funkcjonuje jedynie fragment pierwotnego założenia.
Losy tej nekropolii nierozerwalnie łączą się z burzliwymi przemianami demograficznymi i ustrojowymi regionu. Powojenne władze niemal całkowicie usunęły groby dawnych mieszkańców miasta, co radykalnie przekształciło oblicze cmentarza.
Trzy nekropolie w jednym miejscu
Kompleks Cmentarza Grabiszyńskiego obejmuje trzy nekropolie, które stanowią żywe świadectwo burzliwych dziejów Wrocławia:
Cmentarz Grabiszyński I (1867-1963) – funkcjonował na terenie obecnego Parku Grabiszyńskiego. Ozdobą tej nekropolii była przepiękna kaplica w stylu włoskiego renesansu, będąca dziełem architekta Zimmermanna. Obiekt ten uległ zniszczeniu w trakcie oblężenia Festung Breslau w 1945 roku.
Cmentarz Grabiszyński II (1881-dziś) – jedyna część kompleksu, która przetrwała zawieruchy historii i jest używana do dziś.
Cmentarz Grabiszyński III (1916) – wzbogacony o krematorium w 1926 roku. Warto zwrócić uwagę na Cmentarz Żołnierzy Włoskich z 1927 roku, będący miejscem spoczynku wojskowych zmarłych w niewoli niemieckiej podczas I wojny światowej.
Kaplica neoromańska (1882)
Wzniesiona w 1882 roku na Cmentarzu Grabiszyńskim II, neoromańska kaplica stanowi jeden z najwartościowszych przykładów sakralnej architektury Wrocławia. Dzieło architekta Kesslera powstało jako hołd dla Karoliny Gierth, która sfinansowała budowę tego wyjątkowego obiektu.
Bryła świątyni prezentuje typowe elementy neoromańskiego nurtu:
- łukowate okna
- harmonijne współgranie z kunsztownie wykonanymi detalami rzeźbiarskimi
Obiekt służy jako miejsce ceremonii pogrzebowych. Kontakt do kaplicy: 602-630-635.
Zachowane zabytki przedwojenne
Na Cmentarzu Grabiszyńskim, choć lata 50. przyniosły zniszczenie wielu przedwojennych grobów, ocalało kilka wyjątkowych nagrobków z początku ubiegłego stulecia:
- Nagrobek dyrygenta Rafała Maszkowskiego (1901) – wykonany z piaskowca
- Nagrobek aktorki dramatycznej Vilmy Iling (1903) – pochylona kobieca sylwetka w naturalnej wielkości
Owe unikalne dzieła stanowią nie tylko cenne przykłady sztuki sepulkralnej, lecz również żywe świadectwo bogatej przeszłości Wrocławia i jego niemieckich korzeni kulturowych.
Znane osoby pochowane na Grabiszyńskim
Cmentarz Grabiszyński stanowi ostatnie miejsce spoczynku licznych wybitnych postaci, które odcisnęły swoje piętno na różnorodnych obszarach życia społecznego, kultury oraz nauki.
Sportowcy
| Osoba | Lata życia | Kim był | Lokalizacja grobu |
|---|---|---|---|
| Adam Wójcik | 1970-2017 | Legendarny koszykarz Śląska Wrocław, wielokrotny reprezentant Polski | Pole 16, grób 634, rząd 16 |
| Wawrzyniec Staliński | 1899-1985 | Piłkarz, reprezentant Polski w okresie międzywojennym | – |
Reżyserzy i aktorzy
| Osoba | Lata życia | Kim był | Lokalizacja grobu |
|---|---|---|---|
| Sylwester Chęciński | 1930-2021 | Reżyser kultowej trylogii „Sami swoi”, „Nie ma mocnych”, „Kochaj albo rzuć” | Pole 32, grób 295, rząd 13 |
| Andrzej Waligórski | 1926-1992 | Aktor, satyryk, kierownik „Studio 202”, Kabaret Elita | Pole 5, grób 491A, rząd 16 |
| Robert „Robs” Szecówka | 1936-2020 | Karykaturzysta, satyryk, ilustrator | – |
Naukowcy i profesorowie
| Osoba | Lata życia | Kim był |
|---|---|---|
| Prof. Stanisław Rospond | 1906-1982 | Językoznawca, slawista, wykładowca Uniwersytetu Wrocławskiego |
| Prof. Czesław Ryll-Nardzewski | 1926-2015 | Matematyk światowej sławy, wykładowca UWr i PWr |
| Prof. Seweryn Wysłouch | 1900-1968 | Historyk państwa i prawa |
| Prof. Zdzisław Zagrobelny | 1932-2011 | Chirurg, twórca polskiej szkoły krioterapii, rektor AWF |
| Prof. Henryk Zieliński | 1920-1981 | Historyk, wykładowca Uniwersytetu Wrocławskiego |
| Stanisław Baranowski | 1935-1978 | Meteorolog, glacjolog, polarnik |
Bohaterowie narodowi i działacze opozycji
| Osoba | Lata życia | Kim był | Lokalizacja grobu |
|---|---|---|---|
| Kazimierz Michalczyk | 1950-1982 | Robotnik ELWRO zastrzelony podczas stanu wojennego, patron ul. Michalczyka | Pole 16, grób 19, rząd 22 |
| Barbara Sowa ps. „Basia” | 1918-2024 | Żołnierz ZWZ-AK, kapitan WP, najstarsza uczestniczka powstania warszawskiego | – |
| Piotr Bednarz | 1949-2009 | Działacz opozycji w PRL, Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski | – |
Pomnik Wspólnej Pamięci
Na Cmentarzu Grabiszyńskim wznosi się Pomnik Wspólnej Pamięci – symbol pojednania łączący współczesnych wrocławian z dawnymi niemieckimi mieszkańcami miasta. To wyjątkowe miejsce oddaje hołd wszystkim zmarłym bez względu na pochodzenie, tworząc przestrzeń do refleksji nad złożoną historią Dolnego Śląska i wielokulturowym dziedzictwem regionu.
Wyszukiwarka grobów i cennik 2026
Mieszkańcy Wrocławia mogą skorzystać z praktycznej wyszukiwarki dostępnej na stronie groby.cui.wroclaw.pl, która umożliwia szybkie zlokalizowanie grobów na miejskich nekropoliach.
Cennik opłat (od 15.10.2024)
| Rodzaj grobu | Cena (na 20 lat) |
|---|---|
| Grób ziemny jednomiejscowy | 1 300 zł |
| Grób ziemny głębinowy (2-osobowy) | 1 800 zł |
| Grób ziemny rodzinny (2-osobowy w poziomie) | 2 200 zł |
| Grób dzieci do 6 lat | 800 zł |
| Nisza urnowa w kolumbarium (na 100 lat) | 4 600 zł |
Opłata roczna za zachowanie grobu: 76 zł
Zdjęcia i mapa cmentarza
Szczegółowy plan Cmentarza Grabiszyńskiego jest dostępny w biurze administracyjnym oraz w internetowej wyszukiwarce grobów groby.cui.wroclaw.pl. Charakterystyczny układ alejek z ponumerowanymi polami sprawia, że nawigacja po rozległym obszarze 29 hektarów staje się intuicyjna.
Główna brama wejściowa znajduje się przy ul. Grabiszyńskiej 333. Na terenie cmentarza szczególną uwagę przyciągają:
- Neoromańska kaplica z 1882 roku
- Pomnik Wspólnej Pamięci
Parkowy charakter i starodrzew
Warto podkreślić, że Cmentarz Grabiszyński od samego początku swojego istnienia projektowany był w duchu założeń parkowych (tzw. cmentarz-park). Teren obfituje w przepiękny, ponad stuletni starodrzew. Wzdłuż głównych alei pną się monumentalne dęby szypułkowe, buki, lipy oraz rozłożyste kasztanowce, które latem dają wytchnienie od słońca, a jesienią okrywają nagrobki grubym dywanem kolorowych liści.
Dzięki bezpośredniemu sąsiedztwu rozległego Parku Grabiszyńskiego (który sam w sobie stanowi pozostałość po dawnej, zlikwidowanej części nekropolii - Grabiszynie I), obszar ten tworzy unikalny ekosystem. Panuje tu charakterystyczny, bardzo spokojny i kameralny mikroklimat sprzyjający zadumie. Spacerując alejkami nekropolii często można dostrzec rzadkie gatunki ptaków śpiewających, a także wszechobecne wrocławskie wiewiórki (co czyni to miejsce ważnym punktem na przyrodniczej mapie miasta).
Inne nekropolie we Wrocławiu
Pełną listę nekropolii w stolicy Dolnego Śląska znajdziesz na stronie wszystkich cmentarzy we Wrocławiu. Sprawdź również nasze szczegółowe przewodniki:
- Cmentarz Osobowicki — największa nekropolia w mieście o niezwykle bogatej historii i układzie przestrzennym.
- Cmentarz Świętej Rodziny na Sępolnie — w pełni zabytkowy cmentarz parafialny z katakumbami.
- Stary Cmentarz Żydowski (Muzeum Sztuki Cmentarnej) — architektoniczna i historyczna perełka z grobowcami w stylach mauretańskim i egipskim.
- Cmentarz św. Wawrzyńca
- Cmentarz Wojskowy na Skowroniej Górze (Grabiszynek)
- Cmentarz Żołnierzy Włoskich
- Cmentarz Komunalny Psie Pole (Kiełczowski)
- Cmentarz Komunalny Pawłowice
- Cmentarz Komunalny Jerzmanowo
- Cmentarz Komunalny Leśnica