Cmentarz Grabiszyński, Wrocław

Informacje praktyczne

Cmentarz Grabiszyński przy ul. Grabiszyńskiej 333 we Wrocławiu to miejsce o fascynującej przeszłości. Na rozległym terenie 29 hektarów spoczywa około 60 tysięcy osób.

Godziny otwarcia zmieniają się wraz z porami roku:

• w okresie wiosenno-letnim, od kwietnia do 11 listopada, nekropolia przyjmuje odwiedzających między 7:00 a 20:00
• zimą natomiast, od 12 listopada do końca marca, można ją zwiedzać w godzinach 8:00-18:00

Administracja pracuje w dni powszednie do 14:00 (start o 8:00), weekendy obsługuje tylko w soboty od 9:00 do 14:00.

Dotarcie na miejsce nie sprawia trudności dzięki rozbudowanej sieci komunikacji publicznej. Tramwaje linii 4, 5, 11 i 20 oraz autobusy 107, 125, 127, 143, 144, 247, 251, 257 i 319 zatrzymują się na przystanku „Grabiszyńska Cmentarz”, zlokalizowanym bezpośrednio przy bramie wejściowej.

W razie potrzeby kontaktu z zarządem nekropolii można zadzwonić do biura pod numer 71 363-33-31 lub 71 363-12-31, a także napisać na adres email: [email protected]. Do kaplicy cmentarnej obowiązuje numer 602-630-635. Placówką kieruje Edyta Tylczyńska.

Parking i wjazd samochodem

Aby wjechać samochodem na teren cmentarza Grabiszyńskiego, należy wcześniej załatwić przepustkę lub uiścić odpowiednią opłatę w administracji. Osoby z niepełnosprawnością ruchową oraz seniorzy, którzy ukończyli 80 lat, mogą otrzymać bezpłatny dokument uprawniający do wjazdu.

W okresach wzmożonego ruchu, szczególnie w okolicach Wszystkich Świętych, dostęp dla pojazdów bywa jednak znacznie ograniczony. Miejsca postojowe zlokalizowane są bezpośrednio przy głównej bramie nekropolii.

Ze względu na niewielką liczbę dostępnych miejsc, warto rozważyć dojazd komunikacją publiczną.

Udogodnienia dla odwiedzających

Cmentarz Grabiszyński zapewnia szereg praktycznych rozwiązań:

• stałe toalety
• dodatkowe przenośne kabiny sanitarne instalowane podczas Wszystkich Świętych
• krany z wodą rozmieszczone wzdłuż głównych dróg, co umożliwia podlewanie kwiatów i mycie nagrobków
• kaplica cmentarna dostępna pod numerem 602-630-635 dla osób planujących ceremonię pogrzebową
• utwardzone nawierzchnie alejek, co ułatwia przemieszczanie się seniorom oraz osobom z niepełnosprawnościami

Historia Cmentarza Grabiszyńskiego

Cmentarz Grabiszyński, założony w 1881 roku, stanowi jedno z kluczowych miejsc pamięci Wrocławia. Pod koniec lat trzydziestych XX wieku cały kompleks nekropolii rozciągał się na obszarze przekraczającym 73 hektary. Obecnie funkcjonuje jedynie fragment pierwotnego założenia.

Losy tej nekropolii nierozerwalnie łączą się z burzliwymi przemianami demograficznymi i ustrojowymi regionu. Powojenne władze niemal całkowicie usunęły groby dawnych mieszkańców miasta, co radykalnie przekształciło oblicze cmentarza.

Trzy nekropolie w jednym miejscu

Kompleks Cmentarza Grabiszyńskiego obejmuje trzy nekropolie, które stanowią żywe świadectwo burzliwych dziejów Wrocławia:

Cmentarz Grabiszyński I (1867-1963) – funkcjonował na terenie obecnego Parku Grabiszyńskiego. Ozdobą tej nekropolii była przepiękna kaplica w stylu włoskiego renesansu, będąca dziełem architekta Zimmermanna. Obiekt ten uległ zniszczeniu w trakcie oblężenia Festung Breslau w 1945 roku.

Cmentarz Grabiszyński II (1881-dziś) – jedyna część kompleksu, która przetrwała zawieruchy historii i jest używana do dziś.

Cmentarz Grabiszyński III (1916) – wzbogacony o krematorium w 1926 roku. Warto zwrócić uwagę na Cmentarz Żołnierzy Włoskich z 1927 roku, będący miejscem spoczynku wojskowych zmarłych w niewoli niemieckiej podczas I wojny światowej.

Kaplica neoromańska (1882)

Wzniesiona w 1882 roku na Cmentarzu Grabiszyńskim II, neoromańska kaplica stanowi jeden z najwartościowszych przykładów sakralnej architektury Wrocławia. Dzieło architekta Kesslera powstało jako hołd dla Karoliny Gierth, która sfinansowała budowę tego wyjątkowego obiektu.

Bryła świątyni prezentuje typowe elementy neoromańskiego nurtu:

• łukowate okna
• harmonijne współgranie z kunsztownie wykonanymi detalami rzeźbiarskimi

Obiekt służy jako miejsce ceremonii pogrzebowych. Kontakt do kaplicy: 602-630-635.

Zachowane zabytki przedwojenne

Na Cmentarzu Grabiszyńskim, choć lata 50. przyniosły zniszczenie wielu przedwojennych grobów, ocalało kilka wyjątkowych nagrobków z początku ubiegłego stulecia:

• Nagrobek dyrygenta Rafała Maszkowskiego (1901) – wykonany z piaskowca
• Nagrobek aktorki dramatycznej Vilmy Iling (1903) – pochylona kobieca sylwetka w naturalnej wielkości

Owe unikalne dzieła stanowią nie tylko cenne przykłady sztuki sepulkralnej, lecz również żywe świadectwo bogatej przeszłości Wrocławia i jego niemieckich korzeni kulturowych.

Znane osoby pochowane na Grabiszyńskim

Cmentarz Grabiszyński stanowi ostatnie miejsce spoczynku licznych wybitnych postaci, które odcisnęły swoje piętno na różnorodnych obszarach życia społecznego, kultury oraz nauki.

Sportowcy

Osoba	Lata życia	Kim był	Lokalizacja grobu
Adam Wójcik	1970-2017	Legendarny koszykarz Śląska Wrocław, wielokrotny reprezentant Polski	Pole 16, grób 634, rząd 16
Wawrzyniec Staliński	1899-1985	Piłkarz, reprezentant Polski w okresie międzywojennym	–

Reżyserzy i aktorzy

Osoba	Lata życia	Kim był	Lokalizacja grobu
Sylwester Chęciński	1930-2021	Reżyser kultowej trylogii „Sami swoi”, „Nie ma mocnych”, „Kochaj albo rzuć”	Pole 32, grób 295, rząd 13
Andrzej Waligórski	1926-1992	Aktor, satyryk, kierownik „Studio 202”, Kabaret Elita	Pole 5, grób 491A, rząd 16
Robert „Robs” Szecówka	1936-2020	Karykaturzysta, satyryk, ilustrator	–

Naukowcy i profesorowie

Osoba	Lata życia	Kim był
Prof. Stanisław Rospond	1906-1982	Językoznawca, slawista, wykładowca Uniwersytetu Wrocławskiego
Prof. Czesław Ryll-Nardzewski	1926-2015	Matematyk światowej sławy, wykładowca UWr i PWr
Prof. Seweryn Wysłouch	1900-1968	Historyk państwa i prawa
Prof. Zdzisław Zagrobelny	1932-2011	Chirurg, twórca polskiej szkoły krioterapii, rektor AWF
Prof. Henryk Zieliński	1920-1981	Historyk, wykładowca Uniwersytetu Wrocławskiego
Stanisław Baranowski	1935-1978	Meteorolog, glacjolog, polarnik

Bohaterowie narodowi i działacze opozycji

Osoba	Lata życia	Kim był	Lokalizacja grobu
Kazimierz Michalczyk	1950-1982	Robotnik ELWRO zastrzelony podczas stanu wojennego, patron ul. Michalczyka	Pole 16, grób 19, rząd 22
Barbara Sowa ps. „Basia”	1918-2024	Żołnierz ZWZ-AK, kapitan WP, najstarsza uczestniczka powstania warszawskiego	–
Piotr Bednarz	1949-2009	Działacz opozycji w PRL, Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski	–

Pomnik Wspólnej Pamięci

Na Cmentarzu Grabiszyńskim wznosi się Pomnik Wspólnej Pamięci – symbol pojednania łączący współczesnych wrocławian z dawnymi niemieckimi mieszkańcami miasta. To wyjątkowe miejsce oddaje hołd wszystkim zmarłym bez względu na pochodzenie, tworząc przestrzeń do refleksji nad złożoną historią Dolnego Śląska i wielokulturowym dziedzictwem regionu.

Wyszukiwarka grobów i cennik 2025

Mieszkańcy Wrocławia mogą skorzystać z praktycznej wyszukiwarki dostępnej na stronie groby.cui.wroclaw.pl, która umożliwia szybkie zlokalizowanie grobów na miejskich nekropoliach.

Cennik opłat (od 15.10.2024)

Rodzaj grobu	Cena (na 20 lat)
Grób ziemny jednomiejscowy	1 300 zł
Grób ziemny głębinowy (2-osobowy)	1 800 zł
Grób ziemny rodzinny (2-osobowy w poziomie)	2 200 zł
Grób dzieci do 6 lat	800 zł
Nisza urnowa w kolumbarium (na 100 lat)	4 600 zł

Opłata roczna za zachowanie grobu: 76 zł

Zdjęcia i mapa cmentarza

Szczegółowy plan Cmentarza Grabiszyńskiego jest dostępny w biurze administracyjnym oraz w internetowej wyszukiwarce grobów groby.cui.wroclaw.pl. Charakterystyczny układ alejek z ponumerowanymi polami sprawia, że nawigacja po rozległym obszarze 29 hektarów staje się intuicyjna.

Główna brama wejściowa znajduje się przy ul. Grabiszyńskiej 333. Na terenie cmentarza szczególną uwagę przyciągają:

• Neoromańska kaplica z 1882 roku
• Pomnik Wspólnej Pamięci