Cmentarz Grębałów, Kraków

Informacje praktyczne

Cmentarz Grębałów w Krakowie, zlokalizowany w dzielnicy Wzgórza Krzesławickie przy ul. Karola Darwina 1g, jest jednym z największych i najmłodszych cmentarzy komunalnych w mieście. Zajmuje obszar 25,5 hektara, na którym spoczywa około 28 tysięcy osób (stanowi on docelowe miejsce pochówku głównie dla mieszkańców nowohuckich osiedli).

Nekropolią zarządza Zarząd Cmentarzy Komunalnych (ZCK) w Krakowie (Rejon IV). Kontakt z biurem możliwy jest pod numerami telefonów: 12 645 31 14 oraz 12 645 44 34, a także drogą elektroniczną pod adresem: [email protected]. Administracja przyjmuje interesantów od poniedziałku do piątku w godzinach 7:30 – 15:30.

Bramy wejściowe cmentarza są otwarte w zależności od pory roku:

• w okresie wiosenno-letnim (kwiecień – wrzesień): 7:00 – 20:00
• w okresie jesienno-zimowym (październik – marzec): 7:00 – 18:00

Dojazd i komunikacja

Lokalizacja zapewnia bezproblemowy dojazd krakowską komunikacją miejską (MPK). W najbliższym sąsiedztwie nekropolii znajdują się przystanki ułatwiające dotarcie z każdego zakątka miasta:

• Pętla tramwajowa Wzgórza Krzesławickie: Docierają tu z różnych rejonów Krakowa bezpośrednie linie tramwajowe nr 1, 4 oraz 5.
• Przystanki autobusowe Wzgórza Krzesławickie / Darwina: Zatrzymują się na nich liczne linie dzienne, w tym m.in.: 122, 149, 180, 198, 202, 212, 222, 232 i 262.

Główne bramy prowadzą od ulicy Karola Darwina oraz od zmodernizowanej ulicy Kocmyrzowskiej, co bardzo równomiernie rozkłada natężenie ruchu pieszego i kołowego zwłaszcza w okolicach Wszystkich Świętych.

Parking i wjazd samochodem

Do dyspozycji odwiedzających oddano bezpłatne miejsca postojowe wzdłuż ulicy Darwina oraz przy pobliskiej pętli tramwajowej.

Na sam teren nekropolii wjazd pojazdami prywatnymi dla odwiedzających jest co do zasady niedozwolony. Administracja przygotowała jednak specjalne ułatwienie – darmowy transport Meleksem z którego po ustaleniu na portierni mogą skorzystać seniorzy powyżej 65. roku życia oraz osoby z ograniczoną sprawnością ruchową, mające problem z poruszaniem się po rozległym terenie (niektóre główne alejki cmentarza są wyłożone twardą, ubitą nawierzchnią ułatwiającą przemieszczanie na wózkach inwalidzkich).

Udogodnienia dla odwiedzających

Na Cmentarzu Grębałów przygotowano kompletną infrastrukturę cmentarną:

• kaplica cmentarna w której sprawowane są nabożeństwa przez duchownych różnych parafii
• nowoczesna i kameralna Sala Pożegnań dedykowana ceremoniom o charakterze świeckim
• publiczne ujęcia wody ułatwiające mycie nagrobków
• ogólnodostępne toalety
• możliwość wynajęcia firm kamieniarskich lub usług utrzymania porządku bezpośrednio u zarządcy

Historia Cmentarza Grębałów

Nekropolia na Grębałowie otworzyła swoje bramy dokładnie 1 października 1964 roku. Powstała w odpowiedzi na gwałtowny rozwój przemysłowy Krakowa po II wojnie światowej, a w szczególności na ogromny przyrost demograficzny dzielnicy Nowa Huta.

Decyzja o utworzeniu na tym obszarze potężnego, 25-hektarowego założenia cmentarnego zapadła na przełomie lat 50. i 60. Od samego początku było to kluczowe miejsce spoczynku dla robotników budujących od podstaw hutę im. Lenina oraz tamtejsze osiedla mieszkaniowe.

Kwatery wojenne i Fort 49 „Grębałów”

Ogromnym walorem historycznym miejsca jest jego ulokowanie w bezpośrednim sąsiedztwie Fortu 49 „Grębałów” — zabytkowego obiektu dawnej Twierdzy Kraków.

Na początku swojego funkcjonowania nekropolia wyznaczyła specjalne strefy dla kombatantów. Znajdują się tu dwie kwatery zmarłych i poległych członków Związku Bojowników o Wolność i Demokrację (ZBoWiD). W 1986 roku w jednej z tych kwater z inicjatywy środowisk kombatanckich wzniesiono wyjątkowy pomnik upamiętniający walkę o polską wolność, który został częściowo wykonany z oryginalnych fragmentów zniszczonego przez wojska niemieckie Pomnika Grunwaldzkiego.

Dziś cmentarz tworzy nie tylko harmonijną mozaikę nowohuckiej historii, ale poprzez nowoczesną architekturę i bujnie rosnącą roślinność jest bardzo spokojnym terenem sprzyjającym zadumie i kontemplacji.

Znane osoby pochowane na Cmentarzu Grębałów

Nekropolia komunalna kryje prochy mieszkańców, którzy przez dziesięciolecia tworzyli niepowtarzalny charakter Nowej Huty oraz samego Krakowa. Spoczywają tu wybitni artyści, zasłużeni naukowcy oraz działacze opozycji i ofiary represji z okresu PRL.

Artyści i twórcy kultury

Osoba	Lata życia	Kim był/a
Elżbieta Zającówna	1958–2024	Znana i lubiana aktorka teatralna i filmowa (m.in. “Vabank”, “Matki, żony i kochanki”), a także prezenterka telewizyjna.
Jerzy Ridan	1943–2016	Wybitny krakowski reżyser filmowy i teatralny, dokumentalista oraz publicysta. Współzałożyciel kina “Sfinks”.
Jerzy Michalak	1943–2024	Scenograf, malarz, wieloletni dyrektor Teatru „Pinokio” w Łodzi oraz Teatru Dramatycznego w Elblągu.
Eugeniusz Mucha	1927–2012	Wybitny artysta malarz, twórca związany z krakowską Akademią Sztuk Pięknych i nurtem niezależnym lat 80.
Antoni Wołek	1945–2016	Znany krakowski szopkarz, wielokrotny laureat pierwszych nagród w konkursach szopek krakowskich.

Naukowcy i badacze

Osoba	Lata życia	Kim był/a
Prof. Wojciech Narębski	1925–2023	Geolog, weteran II wojny światowej i żołnierz 2 Korpusu Polskiego (tzw. Armii Andersa), uczestnik bitwy o Monte Cassino.
Prof. Piotr Kaczanowski	1944–2015	Wybitny polski archeolog i numizmatyk, w latach 1999–2005 dziekan Wydziału Historycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Marian Bielewicz	1915–1988	Ceniony przyrodnik oraz entomolog, absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Dr Bogusława Czajecka	1938–2003	Historyk i archiwistka, wieloletnia kierowniczka Archiwum Państwowego w Krakowie.

Działacze opozycyjni i ofiary stanu wojennego

Na Cmentarzu Grębałów znajdują się wyjątkowo ważne dla Małopolski groby uczestników demonstracji niepodległościowych z lat 80. oraz weteranów walczących o wolność Polski:

Osoba	Lata życia	Kim był/a
Bogdan Włosik	1962–1982	Zaledwie 20-letni uczeń III klasy technikum, zastrzelony 13 października 1982 r. w Nowej Hucie przez funkcjonariusza SB. Jego pogrzeb stał się manifestacją patriotyczną.
Ryszard Smagur	1954–1983	29-letni introligator. Zginął uderzony petardą gazową wystrzeloną przez ZOMO podczas manifestacji 1 maja 1983 r. w Nowej Hucie.
Jacek Żaba	1963–1989	Elektromonter MPK, działacz „Solidarności”, skazany na więzienie za akcję sabotażową, tragiczna ofiara represji komunistycznych.
Kazimierz Fugiel	1941–2007	Hutnik, społecznik i jeden z czołowych działaczy krakowskiej opozycji w okresie PRL.
Wiesław Kukla	1945–2013	Założyciel Polskiej Partii Socjalistycznej w Krakowie w 1987 r., działacz opozycyjny.
Zbigniew Ferczyk	1925–2021	Żołnierz ruchu oporu (AK) podczas II wojny światowej, wieloletni działacz opozycji w Nowej Hucie.
Krystyna Jakimek	1931–2022	Nauczycielka, krakowska działaczka opozycji antykomunistycznej.

Zasłużeni budowniczowie i społecznicy

Osoba	Lata życia	Kim był/a
Piotr Ożański	1925–1988	Murarz, słynny przodownik pracy w Nowej Hucie, którego bujne życie stanowiło pierwowzór postaci Mateusza Birkuta w filmie „Człowiek z marmuru”.
Zbigniew Mikołajewski	1922–2008	Architekt, autor licznych projektów budynków mieszkalnych i obiektów publicznych w powojennym Krakowie (m.in. Dom Turysty PTTK).
Stanisław Wałęga	1909–2006	Znany publicysta historyczny oraz wieloletni dyrektor Liceum Sztuk Plastycznych.
Józef Zubrzycki	1914–2009	Kawaler Virtuti Militari, lotnik, uczestnik brawurowych zrzutów lotniczych zaopatrzenia do okupowanej Polski w czasie wojny.

Wyszukiwarka grobów i cennik

Rodziny poszukujące miejsc pochówku swoich krewnych mają możliwość skorzystania z ogólnodostępnej platformy lokalizatora grobów udostępnianej przez krakowski ZCK. Zaawansowana wyszukiwarka grobów online pozwala po wpisaniu imienia i nazwiska szybko zidentyfikować dokładną kwaterę i rząd, co na 25-hektarowym terenie cmentarza jest wielkim ułatwieniem. Wyszukiwarka znajduje się na podstronie: zck-krakow.pl/lokalizator.

Sprawy związane z opłacaniem placu pod grób, przedłużaniem prolongat cmentarnych czy formalnościami po-pogrzebowymi załatwia się w biurze obsługi przy wejściu głównym na ul. Darwina. Do wszelkich procedur niezbędne jest okazanie odpowiednich dokumentów w tym aktu zgonu.

Cennik opłat cmentarnych i miejsc pochówku

Poniżej zestawienie najważniejszych opłat pobieranych przez krakowski Zarząd Cmentarzy Komunalnych, z podziałem na rodzaj i czas udostępnienia miejsca:

Miejsca pod groby (opłata na 20 / 50 lat)

Rodzaj grobu / niszy	Czas trwania	Cena brutto
Grób ziemny (dziecko do 6 lat)	20 lat	696,00 zł
Grób ziemny (osoba powyżej 6 lat)	20 lat	1 811,00 zł
Grób ziemny urnowy (0,5 x 0,5 m)	20 lat	650,00 zł
Grób murowany urnowy (0,8 x 0,8 m)	50 lat	4 000,00 zł
Grób murowany (2,45 x 1,20 m)	50 lat	7 991,00 zł
Nisza urnowa w kolumbarium	30 lat	3 777,00 zł

Wybrane opłaty prolongacyjne (przedłużenie ważności)

Rodzaj grobu / niszy	Czas przedłużenia	Cena brutto
Nisza urnowa	20 lat	2 496,00 zł
Grób murowany urnowy (0,8 x 0,8 m)	30 lat	2 000,00 zł
Grób murowany (2,45 x 1,20 m)	30 lat	3 025,00 zł
Grób murowany duży (2,65 x 2,10 m)	30 lat	4 356,00 zł

Wybrane usługi cmentarne

Rodzaj usługi	Cena brutto
Udostępnienie kaplicy lub sali pożegnań (za 0,5 godziny)	145,00 zł
Wjazd karawanem do pogrzebu	100,00 zł
Udostępnienie chłodni (za każdą rozpoczętą dobę)	77,00 zł
Nadzór nad pracami kamieniarskimi (budowa/montaż nagrobka)	247,00 zł - 300,00 zł

Zdjęcia i mapa cmentarza

Charakterystyczny układ alejek z ponumerowanymi kwaterami i rzędami ułatwia nawigację po rozległym obszarze 25,5 hektara.

Inne nekropolie w Krakowie

Jeśli poszukujesz informacji o innych cmentarzach w stolicy Małopolski, sprawdź m.in.:

• Cmentarz Rakowicki — najsłynniejsza i najbardziej zabytkowa nekropolia
• Cmentarz Batowicki (Prądnik Czerwony) — największy obecnie cmentarz miejski
• Nowy Cmentarz Podgórski — główny cmentarz historycznego Podgórza