Cmentarz św. Wincentego na Dołach, Łódź

Informacje praktyczne

Cmentarz św. Wincentego à Paulo na Dołach przy ul. Smutnej 9 w Łodzi to rzymskokatolicki cmentarz parafialny o powierzchni 5 hektarów. Stanowi najstarszą część rozległego kompleksu nekropolii na Dołach, w którego skład wchodzi siedem odrębnych cmentarzy wyznaniowych, łącznie obejmujących ponad 20 hektarów.

Godziny otwarcia: codziennie od 7:00 do zmroku (bramy zamykane o zmierzchu, godzina zależy od pory roku).

Cmentarz administrowany jest przez parafię pw. Matki Boskiej Różańcowej w Łodzi. Kontakt telefoniczny: 42 678 62 04. Wejście na teren nekropolii prowadzi od ul. Smutnej — to osobna brama, niezależna od głównego wejścia na Cmentarz Komunalny Doły (al. Palki 9).

Dojazd i komunikacja

Cmentarz leży we wschodniej części dzielnicy Bałuty, w bezpośrednim sąsiedztwie al. Grzegorza Palki i ul. Smutnej.

Dojazd komunikacją miejską MPK Łódź:

• przystanek Palki – Smutna: autobusy 51A, 51B, 53A
• przystanek Palki – Wojska Polskiego: autobusy 60A, 60B

Samochodem można dojechać od al. Palki, skręcając w ul. Smutną. W bezpośrednim sąsiedztwie bramy znajdują się miejsca postojowe. W okresie Wszystkich Świętych ruch jest wzmożony — warto rozważyć dojazd komunikacją miejską.

Historia Cmentarza św. Wincentego

Cmentarz powstał w 1896 roku jako część wielowyznaniowego założenia, które zaprojektował inżynier i architekt Ignacy Stebelski. Stebelski zaplanował nekropolię na terenie dawnej wsi Doły — pagórkowatym obszarze we wschodniej części Bałut — tak, aby każda grupa wyznaniowa ówczesnej Łodzi miała własną, wydzieloną przestrzeń pochówku.

Część rzymskokatolicka, dedykowana patronatowi św. Wincentego à Paulo, była jedną z pierwszych zorganizowanych na tym terenie. Początkowo cmentarz służył katolikom i luteranom. Formalne rozpoczęcie pochówków nastąpiło w 1902 roku, choć pierwsze groby pojawiły się wcześniej.

Najstarszy nagrobek — Franciszek Komorowski (1899)

Najstarszym zachowanym pomnikiem na terenie nekropolii jest nagrobek Franciszka Komorowskiego z 1899 roku. Ten piaskowcowy monument stanowi najwcześniejsze materialne świadectwo pochówków w kompleksie Doły i jest jednym z nielicznych obiektów na cmentarzu, które przetrwały ponad 125 lat. Nagrobek dokumentuje, że pochówki na Dołach odbywały się kilka lat przed formalnym uruchomieniem kancelarii cmentarnej.

Rozwój kompleksu — od dwóch wyznań do siedmiu

W ciągu pierwszych dekad XX wieku wokół katolickiego rdzenia wydzielono kolejne sekcje wyznaniowe:

• Cmentarz prawosławny pw. św. Aleksandra Newskiego — z wejściem od ul. Telefonicznej
• Cmentarz wojskowy pw. św. Jerzego — z mogiłami żołnierzy obu wojen światowych
• Sekcja baptystów i zielonoświątkowców
• Cmentarz mariawicki — sekcja Kościoła Starokatolickiego Mariawitów

Warto podkreślić, że kompleks Doły nie obejmuje cmentarzy żydowskiego ani ewangelicko-augsburskiego — te funkcjonują jako odrębne nekropolie w innych częściach Łodzi (Nowy Cmentarz Żydowski przy ul. Brackiej oraz Stary Cmentarz Ewangelicki).

Patronat św. Wincentego à Paulo

Cmentarz nosi imię Wincentego à Paulo (1581–1660), francuskiego kapłana i założyciela Zgromadzenia Misji (lazarystów) oraz Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia (szarytek). Wincenty à Paulo jest patronem dzieł charytatywnych, więźniów i chorych — kanonizowany w 1737 roku, a w 1885 roku ogłoszony patronem wszystkich dzieł miłosierdzia w Kościele katolickim.

Wybór tego patrona nie był przypadkowy. W Łodzi końca XIX wieku, dynamicznie rozwijającym się mieście przemysłowym z ogromnym proletariatem robotniczym, idee miłosierdzia i opieki nad najuboższymi miały szczególne znaczenie. Parafia Matki Boskiej Różańcowej, do której należy cmentarz, kontynuuje tę tradycję charytatywną.

Cmentarz parafialny a komunalny — różnice

Odwiedzający kompleks Doły często mylą dwa sąsiadujące ze sobą cmentarze: parafialny św. Wincentego i komunalny Doły. Różnią się pod kilkoma względami:

Cecha	Cmentarz św. Wincentego	Cmentarz Komunalny Doły
Zarządca	Parafia pw. MB Różańcowej	Zarząd Zieleni Miejskiej
Powierzchnia	5 ha	12,08 ha
Adres/wejście	ul. Smutna 9	al. Palki 9
Charakter	Parafialny, rzymskokatolicki	Komunalny, świecki
Aleja Zasłużonych	Nie	Tak
Telefon	42 678 62 04	42 628 72 46

Szukając grobu bliskiej osoby, warto wcześniej ustalić, na której z dwóch nekropolii nastąpił pochówek. Grobami na części komunalnej zarządza Zarząd Zieleni Miejskiej, natomiast informacje o pochówkach na części parafialnej uzyskasz w kancelarii parafii.

Inne nekropolie w Łodzi

Pełną listę nekropolii w Łodzi znajdziesz na stronie wszystkich cmentarzy w Łodzi. Sprawdź również nasze przewodniki:

• Cmentarz Komunalny Doły — komunalna część kompleksu z Aleją Zasłużonych i cennikiem opłat
• Cmentarz Wojskowy św. Jerzego — wojskowa część kompleksu Doły
• Cmentarz Komunalny Zarzew — drugi co do wielkości cmentarz komunalny w Łodzi
• Cmentarz Komunalny Szczecińska — trzeci cmentarz komunalny w Łodzi
• Stary Cmentarz św. Józefa — zabytkowa nekropolia katolicka przy ul. Ogrodowej
• Nowy Cmentarz Żydowski — największy cmentarz żydowski w Europie