Cmentarz Komunalny w Gorzowie Wielkopolskim, Gorzów Wielkopolski

Cmentarz Komunalny leży na północnym skraju Gorzowa, przy ulicy Żwirowej, między osiedlem Staszica a drogą na Chwalęcice. Zajmuje 24 hektary i mieści około trzydziestu tysięcy mogił — to największa nekropolia w mieście i jedyna, której właścicielem jest samorząd. Pozostałe osiem gorzowskich cmentarzy prowadzą parafie, gmina żydowska albo są to obiekty historyczne bez bieżących pochówków.

Pierwszy pogrzeb odbył się tutaj 26 września 1962 roku, kilka miesięcy po otwarciu. Dziś odprawia się na Żwirowej mniej więcej pięćset pogrzebów rocznie. Administratorem jest miejska spółka Inneko SPZ, a biuro cmentarza stoi tuż przy kaplicy, w północnej części terenu.

Informacje praktyczne

Dane	Wartość
Adres	ul. Żwirowa 5, 66-400 Gorzów Wielkopolski
Administrator	Inneko SPZ Sp. z o.o., ul. Teatralna 49
Telefon	609 222 343, 600 237 152
E-mail	[email protected]
Powierzchnia	24 ha
Rok założenia	1962 (pierwszy pochówek 26 września 1962)
Liczba grobów	ok. 30 000
Godziny otwarcia	1.04–31.10: 7:00–21:00 · 1–2 listopada: całą dobę · 3.11–31.03: 7:00–19:00
Godziny biura	poniedziałek–piątek 7:00–15:00, sobota 8:00–12:00
Pochówki	poniedziałek–sobota, 10:00–14:00
Wyszukiwarka grobów	tak, system Grobonet

Biuro administracji mieści się przy Żwirowej 5, obok kaplicy pod wezwaniem Wniebowstąpienia Pańskiego — czyli przy Bramie II, nie przy tej od strony miasta. Warto o tym pamiętać, planując załatwienie formalności.

Drobna pułapka dotyczy sobót: biuro pracuje wtedy do dwunastej, ale kasa zamyka się o 11:30. Kto przyjeżdża opłacić miejsce w ostatniej chwili, może zastać otwarte drzwi i nieczynne okienko. Opłaty można też przelać na rachunek Inneko SPZ w ING Banku Śląskim — numer konta podaje administrator.

Dojazd: dwie bramy, trzy linie autobusowe

Na cmentarz dowożą przez cały rok trzy linie MZK: 105, 111 i 132. Wszystkie kończą kurs na pętli Cmentarz Brama II w północnej części nekropolii, a po drodze zatrzymują się przy przystanku Cmentarz Brama I — tym bliżej centrum.

Brama	Przystanek	Co jest w pobliżu
Brama I	Cmentarz Brama I (ul. Żwirowa, od strony miasta)	starsze kwatery, sektory z pierwszych dekad, toaleta
Brama II	pętla Cmentarz Brama II (północ)	kaplica, biuro administracji, kasa, toaleta przystosowana dla osób na wózkach, największy parking

Wybór bramy realnie skraca marsz. Do biura, kasy i kaplicy jedzie się do Bramy II. Do najstarszych kwater, założonych w latach sześćdziesiątych, bliżej jest od Bramy I. Między jedną a drugą jest niespełna czterysta metrów w linii prostej, ale idąc alejkami trzeba doliczyć swoje.

Samochód najłatwiej zostawić przy Bramie II — jest tam kilka placów, w tym jeden na sześćdziesiąt kilka miejsc, oraz postój wzdłuż jezdni. Przy Bramie I parkingi są mniejsze i szybciej się zapełniają, zwłaszcza gdy w pobliskiej Warta Arenie trwa impreza.

W okresie Wszystkich Świętych obraz się zmienia. Miasto zwiększa wtedy częstotliwość kursów linii 105, 111 i 132 mniej więcej od ostatniej soboty października, a do obsługi cmentarza dochodzą linie oznaczone literami — C, D i P. Pierwszego listopada przejazd na tych trasach jest bezpłatny, a organizacja ruchu wokół Żwirowej zostaje zmieniona.

Wjazd samochodem na teren cmentarza

Zasady wynikają z regulaminu przyjętego uchwałą Rady Miasta LXV/809/2018 z 22 czerwca 2018 roku. Poruszanie się pojazdem po alejkach wymaga zgody administratora i opłaty. Wózki inwalidzkie nie są objęte tym ograniczeniem.

Bezpłatnie, po okazaniu dokumentu potwierdzającego uprawnienie, wjeżdżają:

• osoby z niepełnosprawnością,
• osoby powyżej 70. roku życia.

Obowiązują je jednak okna godzinowe: od 7:00 do 10:00 przez cały tydzień z sobotą włącznie oraz od 14:00 do 15:00 w poniedziałek i od środy do soboty. We wtorek popołudniowe okno jest dłuższe, bo trwa do 16:30. Pojazd musi opuścić teren odpowiednio do dziesiątej, piętnastej albo — we wtorek — do wpół do piątej. Uczestników ceremonii pogrzebowej ograniczenia czasowe nie dotyczą.

Regulamin zakazuje też trzech rzeczy, o które najczęściej wybuchają spory między rodzinami: samowolnego przestawiania elementów małej architektury, grodzenia zarezerwowanych miejsc oraz sadzenia drzew i krzewów wokół grobów.

Bezpłatny elektryczny bus po terenie

Od 4 czerwca 2025 roku po alejkach kursuje w pełni elektryczny pojazd, którym można przejechać się za darmo. Uruchomiła go Inneko SPZ z myślą przede wszystkim o seniorach powyżej 70. roku życia oraz osobach mających trudności z chodzeniem — czyli o tych, dla których dwadzieścia cztery hektary to dystans nie do przejścia.

W fazie pilotażowej bus jeździ w każdą środę, od 9:00 do 14:00. Spółka zapowiedziała, że przy dużym zainteresowaniu kursów przybędzie.

Trasy pokrywają się z tymi, którymi od lat dowozi się odwiedzających w okresie Wszystkich Świętych, i są oznaczone znakami drogowymi. Na terenie cmentarza rozstawiono przystanki opisane jako P1, P2, P3 i P4, rozłożone tak, by obsłużyć zarówno okolice kaplicy, jak i kwatery po zachodniej stronie. Rozkład jest częściowo zsynchronizowany z kursami MZK, więc przesiadka z autobusu miejskiego na bus cmentarny nie wymaga długiego czekania.

Napęd elektryczny wybrano nie tylko ze względu na spaliny. Pojazd jeździ bezgłośnie, co na cmentarzu ma znaczenie samo w sobie, a ograniczenie ruchu prywatnych samochodów po wąskich alejkach zmniejsza ryzyko potrąceń.

Historia

Powojenny Gorzów rósł szybciej, niż nadążały za nim stare nekropolie. Miasto przejęte w 1945 roku po niemieckim Landsbergu miało do dyspozycji cmentarze zakładane w XIX wieku i wcześniej: Świętokrzyski przy Warszawskiej, kirkut przy Gwiaździstej, obiekty ewangelickie w dzielnicach. Do przełomu lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych liczba mieszkańców przekroczyła siedemdziesiąt tysięcy, a miejsca zaczęło brakować.

Odpowiedzią była decyzja o wytyczeniu zupełnie nowej nekropolii poza ówczesną zabudową — na piaszczystym terenie przy Żwirowej, po północnej stronie miasta, w stronę Chwalęcic. Cmentarz otwarto w 1962 roku, a pierwszy pogrzeb odprawiono 26 września. Rolę głównego miejsca pochówku gorzowian Żwirowa przejęła od Cmentarza Świętokrzyskiego, który wkrótce potem zamknięto dla nowych pochówków.

Dom pogrzebowy i rozbudowa

W 1974 roku stanął dom pogrzebowy — obiekt, który do dziś obsługuje ceremonie i mieści chłodnię oraz salę do wystawienia zwłok. Od tego momentu cały cykl pogrzebowy dawało się zamknąć na terenie cmentarza, bez wożenia trumny przez miasto.

Przez następne dekady nekropolia rozrastała się polami na zachód i północ. Powstało kolumbarium, przybyły kwatery urnowe, a numeracja sektorów rozciągnęła się z jednocyfrowej na dwucyfrową. Dziś najstarsze kwatery, te z pierwszej dekady, leżą w południowo-wschodnim narożniku, przy Bramie I. Pochówki z ostatnich lat trafiają do sektorów o numerach z górnych czterdziestek i pięćdziesiątek — dlatego groby osób zmarłych po 2015 roku znajduje się zwykle daleko od wejścia od strony miasta.

Sygnatura grobu: jak czytać sektor, rząd i numer

Administrator prowadzi wyszukiwarkę grobów w systemie Grobonet. Każdy pochówek ma w niej sygnaturę złożoną z trzech członów: sektora, rzędu i numeru — na przykład 4B / 1 / 1.

Pierwszy człon jest najbardziej informacyjny. Sektory oznaczono liczbą i literą: 4A, 4B, 9A, 20B, 45B, 48B. Liczba mówi, w której części cmentarza szukać, litera rozróżnia sąsiadujące ze sobą kwatery. Trafiają się też oznaczenia wyłamujące się z tego schematu, jak 4R, 30K, 44 czy 7DZ — to pozostałość po różnych etapach wytyczania i numerowania terenu.

Rekord w wyszukiwarce podaje jeszcze jedną rzecz, o której łatwo zapomnieć: datę ważności opłaty za grób. Przy grobie Edwarda Jancarza widnieje na przykład rok 2032. To najprostszy sposób, żeby sprawdzić, czy rodzinne miejsce nie wymaga przedłużenia — bez telefonu do biura i bez wizyty na Żwirowej.

Przeglądając sygnatury osób zasłużonych dla Gorzowa, trudno nie zauważyć powtarzalności: znaczna ich część spoczywa w rzędzie pierwszym swojego sektora, czyli w rzędzie przylegającym do alei. Dotyczy to zarówno grobów z lat sześćdziesiątych, jak i tych z ostatnich lat.

Znane osoby pochowane na Cmentarzu Komunalnym

Udokumentowanych postaci jest tu blisko pięćdziesiąt. Poniżej najważniejsze z nich, w sześciu grupach, z sygnaturami sprawdzonymi w wyszukiwarce administratora.

Sport

Gorzów jest miastem żużla i widać to na Żwirowej.

Osoba	Lata życia	Kim był/a	Sektor / Rząd / Numer
Edward Jancarz	1946–1992	żużlowiec Stali Gorzów, siedmiokrotny medalista drużynowych mistrzostw świata (złoto 1969), brązowy medalista indywidualnych mistrzostw świata 1968	4B / 1 / 1
Roman Jóźwiak	1953–2019	żużlowiec, gorzowianin z urodzenia	4A / 16 / 11
Ryszard Łuczak	1934–2021	piłkarz wodny i trener, selekcjoner reprezentacji Polski w latach 1971–1989	10A / 4 / 8
Aleksander Dzilne	1919–2009	prezes Stali w latach 1968–1972, za jego kadencji klub zdobył pierwsze drużynowe mistrzostwo Polski (1969)	49B / 2 / 26
Zdzisław Kołosiewicz	1925–2006	prezes Stali w latach 1954–1964, działacz sportowy	44 / 1 / 18

Literatura, sztuka i fotografia

Osoba	Lata życia	Kim był/a	Sektor / Rząd / Numer
Zdzisław Morawski	1926–1992	poeta i prozaik, a zarazem funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa i działacz PPR oraz PZPR — postać o dwóch trudnych do pogodzenia biografiach	4B / 1 / 4
Kazimierz Furman	1949–2009	poeta, prozaik i felietonista, uczeń Morawskiego, z Gorzowem związany od 1955 roku	4R / 1 / 5
Ireneusz Krzysztof Szmidt	1935–2021	poeta, przez blisko czterdzieści lat związany ze Szczecinem, ostatnie dekady spędził w Gorzowie	48B / 1 / 39
Irena Dowgielewicz	1917–1987	pisarka i poetka urodzona w Kijowie	4R / 3 / 2
Elżbieta Kuczyńska	1949–2018	piosenkarka i gitarzystka nurtu piosenki studenckiej i poezji śpiewanej	30K / 12 / 12
Jerzy Szalbierz	1947–1997	fotograf i fotoreporter, członek Związku Polskich Artystów Fotografików	4R / 2 / 2
Mirosław Wieczorkiewicz	1958–2020	fotoreporter, dziennikarz i wydawca, działacz na rzecz osób z niepełnosprawnościami	7DZ / 3 / 25

Duchowni

Osoba	Lata życia	Kim był	Sektor / Rząd / Numer
ks. Witold Andrzejewski	1940–2015	prałat diecezji zielonogórsko-gorzowskiej, konfrater paulinów, z wykształcenia i praktyki aktor; duszpasterz środowisk opozycyjnych	8B / 3 / 4
ks. Józef Michalski	1911–1998	administrator apostolski w Gorzowie Wielkopolskim	13B / 20 / 15

Włodarze miasta i regionu

Osoba	Lata życia	Kim był	Sektor / Rząd / Numer
Czesław Bezdziecki	1919–1970	przewodniczący Prezydium Miejskiej Rady Narodowej, prezydent Gorzowa w latach 1954–1956	9A / 5 / 6
Zenon Bauer	1913–2012	przewodniczący Prezydium MRN w latach 1958–1969, czyli w okresie zakładania tego cmentarza	20B / 1 / 51
Jan Telec	1927–2003	przewodniczący Prezydium MRN w latach 1969–1973, ekonomista	27A / 1 / 19
Benedykt Wiśniewski	1937–2014	prezydent Gorzowa w latach 1984–1985, inżynier	56B / 1 / 14
Janusz Gramza	1943–2026	menedżer, wojewoda lubuski	45B / 1 / 32

Opozycja i Senat I kadencji

Osoba	Lata życia	Kim był/a	Sektor / Rząd / Numer
Stefania Hejmanowska	1937–2014	działaczka społeczna i opozycyjna, senator I kadencji	48B / 1 / 20
Stanisław Żytkowski	1948–2022	adwokat, działacz społeczny, senator I kadencji	45B / 1 / 21

Kombatanci i świadkowie Kresów

Osoba	Lata życia	Kim był	Sektor / Rząd / Numer
Czesław Łagoda	1897–1963	podporucznik pilot, powstaniec wielkopolski, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, kawaler Orderu Virtuti Militari	1A / 10 / 10
Hieronim Romanowski	1910–1978	porucznik piechoty Wojska Polskiego, kapitan Armii Krajowej, kawaler Krzyża Srebrnego Virtuti Militari	20B / 11 / 13
Witold Karpyza	1913–2009	krajoznawca, pedagog i organizator harcerstwa, urodzony w powiecie wołkowyskim	4R / 1 / 4
Kazimierz Tumiłowicz	1932–2008	działacz kombatancki, współtwórca Związku Sybiraków, urodzony nad Niemnem	44 / 1 / 12

Babcia i wnuk. Gorzowianie, którzy zginęli pod Smoleńskiem

W polskiej delegacji lecącej 10 kwietnia 2010 roku na uroczystości katyńskie znalazły się dwie osoby z Gorzowa — i były spokrewnione.

Anna Maria Borowska (1928–2010), urodzona w Łużkach na dawnych Kresach, była wiceprzewodniczącą gorzowskiej Rodziny Katyńskiej. Towarzyszył jej wnuk, Bartosz Franciszek Borowski (1978–2010), gorzowianin z urodzenia, reprezentujący Federację Rodzin Katyńskich. Oboje zginęli w katastrofie pod Smoleńskiem.

Spoczywają na tym samym cmentarzu, ale w różnych kwaterach: Anna Maria Borowska w sektorze 13B / 1 / 4, Bartosz Borowski w 3A / 4 / 7.

Szymon Gięty, czyli Kazimierz Wnuk

Nie każdy grób, który warto tu odwiedzić, należy do posła, prezesa albo prałata. W sektorze 47A / 2 / 14 leży Kazimierz Wnuk (1914–1998), znany całemu miastu jako Szymon Gięty — gorzowski kloszard i ekscentryk, którego żarty przez dziesięciolecia bawiły mieszkańców. Urodził się w Warszawie, zmarł w Gorzowie 28 listopada 1998 roku.

To jedyna postać z tego zestawienia, która nie zawdzięcza rozpoznawalności żadnej funkcji ani tytułowi. W pamięci gorzowian trzyma się mimo to równie mocno co nazwiska z tablic pamiątkowych.

Cennik

Stawki obowiązujące na Cmentarzu Komunalnym ustalono zarządzeniem nr 27/III/2010 Prezydenta Miasta Gorzowa Wielkopolskiego z 31 grudnia 2010 roku. Weszły w życie 1 stycznia 2011 roku — i od tego czasu się nie zmieniły. Cennik udostępniany dziś przez administratora to wciąż ten sam dokument.

Kwoty brutto, opłata obejmuje 20 lat:

Rodzaj miejsca	Opłata brutto (20 lat)
Grób pojedynczy	583,20 zł
Grób głębinowy	648,00 zł
Grobowiec pojedynczy	1 134,00 zł
Grobowiec głębinowy	1 350,00 zł
Grób dziecka do 6 lat	108,00 zł
Grób murowany na urnę	486,00 zł
Grób murowany na urnę rodzinną	756,00 zł
Miejsce w kolumbarium	486,00 zł
Rezerwacja jednego miejsca	378,00 zł (bezterminowa, bezzwrotna)

Wybrane opłaty dodatkowe:

Usługa	Opłata brutto
Obsługa ekshumacji osoby dorosłej	216,00 zł
Sala ceremonialna (pół godziny)	81,00 zł
Chłodnia za dobę	162,00 zł
Zezwolenie na ustawienie nagrobka (osoba dorosła)	248,40 zł
Zezwolenie na budowę grobowca	324,00 zł
Wjazd samochodem osobowym	27,00 zł
Zużycie wody na 20 lat	118,80 zł

Ceny w tej wysokości należą do najniższych wśród dużych polskich miast — dla porównania grób ziemny jednomiejscowy we Wrocławiu kosztuje 1 300 zł za ten sam okres, czyli ponad dwa razy więcej. Osobna rzecz to rezerwacja: opłata 378 zł jest bezterminowa i bezzwrotna, ale nie zwalnia z wniesienia pełnej opłaty na 20 lat przed samym pochówkiem. Rezerwuje się miejsce, nie pochówek.

Cennik ma ponad dekadę, więc przed przelewem warto potwierdzić aktualną kwotę w biurze przy Żwirowej 5 albo telefonicznie.

Inne cmentarze w Gorzowie Wielkopolskim

Pełny wykaz znajdziesz na stronie wszystkich cmentarzy w Gorzowie Wielkopolskim.

• Cmentarz Świętokrzyski — zabytkowa nekropolia przy Warszawskiej, główny cmentarz miasta do czasu otwarcia Żwirowej, z kwaterą Powstańców Wielkopolskich.
• Cmentarz Żydowski — kirkut przy Gwiaździstej, jedyny w Polsce z dwoma zachowanymi domami przedpogrzebowymi; najstarsza macewa pochodzi z 1759 roku.
• Cmentarz wojenny — 3,5 hektara przy Franciszka Walczaka, 7 571 pochowanych jedenastu narodowości.
• Cmentarz na Wieprzycach — cmentarz parafii Trójcy Świętej przy Kostrzyńskiej, tańsza alternatywa dla Żwirowej.
• Cmentarz w Karninie — nekropolia przy dawnej pętli tramwajowej, z granitową tablicą upamiętniającą pochowanych różnych wyznań.
• Cmentarz w Siedlicach — lokalny cmentarz wschodniej dzielnicy, z własną wyszukiwarką grobów.
• Cmentarz na Osiedlu Manhattan — mała nekropolia w sąsiedztwie Górczyna.
• Dawny stary cmentarz na Frydrychowie — historyczne miejsce pochówków przy pętli Silwana, z zachowanymi starymi nagrobkami.