Cmentarz Czerniakowski, Warszawa

Informacje praktyczne

Cmentarz Czerniakowski to rzymskokatolicka nekropolia przy ul. Powsińskiej 44/46 w Warszawie, w dzielnicy Sadyba. Zajmuje 2,2 hektara podzielone na 10 kwater. Ze względu na ograniczoną powierzchnię nowe pochówki odbywają się głównie w istniejących grobach rodzinnych.

Cmentarzem zarządza Parafia św. Bonifacego (ul. Czerniakowska 2/4, 00-701 Warszawa). Wszelkie formalności — rezerwacja miejsca, przedłużenie dzierżawy, pozwolenia na prace kamieniarskie — załatwia kancelaria parafialna pod numerem +48 22 842 03 71.

Dojazd i komunikacja

Główne wejście prowadzi od ul. Powsińskiej. Cmentarz otaczają ulice Gołkowska i Okrężna.

Autobusem — przystanek „Gołkowska” tuż przy bramie, linie 108, 162 i 164. Autobus 108 kursuje bezpośrednio z Placu Trzech Krzyży w centrum.

Tramwajem — przystanek „Park Dreszera” (linie 4 i 10), ok. 10 minut pieszo od cmentarza.

Rowerem — wzdłuż ul. Powsińskiej biegnie ścieżka rowerowa.

W sąsiedztwie znajduje się park Arkadia oraz Jeziorko Czerniakowskie.

Historia Cmentarza Czerniakowskiego

Cmentarz powstał w 1907 roku z inicjatywy Józefa i Józefy Wardeckich — warszawskich ogrodników, którzy przeznaczyli fragment swojej działki na nekropolię. Poświęcenia dokonał biskup Kazimierz Ruszkiewicz.

Krzyż fundacyjny i początek nekropolii

Przy głównej alei stanął krzyż fundacyjny z pamiątkową inskrypcją, datowany na 11 sierpnia 1907 roku. Monument upamiętnia akt założenia i konsekracji cmentarza. To jeden z najstarszych zachowanych elementów nekropolii.

Rozbudowa w XX wieku

Rosnące zapotrzebowanie wymuszało stopniowe powiększanie terenu. Kolejne etapy rozbudowy miały miejsce w latach:

• 1916 — pierwsze poszerzenie granic
• 1945 — rozbudowa po zakończeniu II wojny światowej
• 1951 — ostatnie znaczące powiększenie do obecnych granic 2,2 ha

Architektura i zabytkowe nagrobki

Najcenniejszym obiektem architektonicznym na cmentarzu jest kaplica-mauzoleum rodziny Stanisława Chmielarza z 1927 roku — przykład międzywojennej architektury sepulkralnej. Obok kaplicy uwagę zwracają inne monumentalne mauzolea oraz historyczne nagrobki z pierwszej ćwierci XX wieku.

Na terenie nekropolii zachowały się zarówno skromne mogiły, jak i kunsztownie zdobione pomniki. Najstarsze i najcenniejsze pochodzą z okresu tuż po założeniu cmentarza. Starodrzew — rozłożyste, ponad stuletnie drzewa — nadaje temu miejscu kameralny, parkowy charakter.

Znane osoby pochowane na Cmentarzu Czerniakowskim

Cmentarz Czerniakowski jest miejscem spoczynku wielu wybitnych postaci polskiej kultury, sztuki i historii.

Kultura i sztuka

Osoba	Lata życia	Kim był/a
Stanisław Bareja	1929–1987	Reżyser kultowych komedii: Miś, Alternatywy 4, Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz
Stanisław Wielanek	1936–2020	Warszawski bard, „król ulicy Chmielnej”, muzyk uliczny
Adam Dobosz	–	Śpiewak operowy
Sławomir Archangielski	–	Basista zespołu Hate, gitarzysta Saltus i Naumachia

Wojskowi i działacze

Osoba	Lata życia	Kim był/a
Janusz Albrecht	–	Żołnierz, szef sztabu Armii Krajowej
Leon Łuskino	–	Pułkownik Wojska Polskiego i kompozytor
Maria Budzanowska	–	Adwokat i polityk
Feliks Gwiżdż	–	Poeta i polityk

Inne znane postaci

Osoba	Kim był/a
Ryszard Kulesza	Selekcjoner piłkarskiej reprezentacji Polski
Władysława Papis	Wizjonerka z Siekierek, znana z objawień maryjnych

Powstanie Warszawskie i Batalion „Oaza”

Na Cmentarzu Czerniakowskim spoczywa 60 żołnierzy Batalionu „Oaza” — jednostki Armii Krajowej walczącej podczas Powstania Warszawskiego w 1944 roku. Ich kwatera stanowi jedno z najważniejszych miejsc pamięci na tej nekropolii.

Groby powstańców są regularnie odwiedzane i dekorowane, szczególnie w rocznicę wybuchu Powstania (1 sierpnia) oraz w Dzień Wszystkich Świętych. Kwatera batalionu „Oaza” nadaje Cmentarzowi Czerniakowskiemu szczególny wymiar — obok funkcji grzebalnej pełni on rolę miejsca pamięci narodowej.

Usługi pogrzebowe

Cmentarz Czerniakowski oferuje pochówki tradycyjne w grobach ziemnych i murowanych. Organizacja pogrzebu wymaga przygotowania dokumentów:

• karta zgonu wystawiona przez lekarza
• odpis aktu zgonu z USC
• numer rejestracyjny grobu (w przypadku dochówku do grobu rodzinnego — dokumenty uprawniające do korzystania z miejsca)

Termin ceremonii ustala kancelaria parafialna, która koordynuje zarówno nabożeństwo w kościele, jak i obrzędy cmentarne. Personel pomaga również w kompletowaniu dokumentów do zasiłku pogrzebowego z ZUS lub KRUS. W przypadku kremacji wymagana jest dodatkowo zgoda prokuratora.

Inne cmentarze w Warszawie

Pełną listę nekropolii w stolicy znajdziesz na stronie cmentarzy w Warszawie. Zobacz również:

• Cmentarz Wojskowy na Powązkach — największa nekropolia wojskowa w Polsce
• Cmentarz Komunalny Północny — największy cmentarz w Warszawie (143 ha)
• Cmentarz Ewangelicko-Augsburski — zabytkowa nekropolia z 1792 roku
• Cmentarz Żydowski na Okopowej — jeden z największych cmentarzy żydowskich w Europie
• Cmentarz Komunalny Południowy — nowoczesna nekropolia w Antoninowie