Przeskocz do głównej treści

Cmentarze w województwie kujawsko-pomorskie

Znaleziono 76 cmentarzy w 4 miastach

inny

Cmentarz Bohaterów Bydgoszczy

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Martyrologiczna nekropolia we wschodniej części parku na Wzgórzu Wolności, założona w 1946 roku na obszarze 0,66 hektara. Kryje szczątki 1169 mieszkańców Bydgoszczy zamordowanych w okresie okupacji hitlerowskiej. W centralnym punkcie stoi urna z prochami 100 bydgoszczan rozstrzelanych 5 października 1939 roku w Otorowie. Wokół rozmieszczono symboliczne groby prezydentów Leona Barciszewskiego (1932–1939) i Bernarda Śliwińskiego — powstańca wielkopolskiego, kawalera Orderu Virtuti Militari. Spoczywa tu również wiceprezydent Mieczysław Nawrowski oraz radcowie miejscy rozstrzelani w 1939 roku: Kazimierz Beyer, Jan Góralewski i inżynier Tadeusz Janicki. Bramę zdobi emblemat Krzyża Grunwaldu. W północnej części stoi krzyż z ołtarzem polowym, a obok wejścia — pomnik 50 żołnierzy i oficerów Bydgoskiego Batalionu Obrony Narodowej, niesłusznie oskarżonych o udział w Krwawej Niedzieli.

parafialny

Cmentarz Bydgoszcz (Eskulapa)

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Nieczynny cmentarz w północno-wschodniej części Fordonu, przy ulicy Pod Skarpą w osiedlu Eskulapa. Teren objęty strefą „B” ochrony konserwatorskiej, z historią sięgającą okresu sprzed II wojny światowej. W okolicy przebiega ulica łącząca Fordon z Myślęcinkiem oraz tereny Nadwiślańskiego Parku Krajobrazowego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ustala zakaz zabudowy kubaturowej na obszarze dawnej nekropolii. Nakazane jest również ustawienie tablicy pamiątkowej oraz urządzenie zieleni zachowującej historyczną kompozycję cmentarza.

parafialny

Cmentarz Bydgoszcz (Eskulapa)

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Cmentarz parafialny w dzielnicy Eskulapa, w północnej części Bydgoszczy. Obiekt położony przy ulicy Pod Skarpą, w sąsiedztwie skarpy opadającej w stronę doliny Brdy. Teren obejmuje groby ziemne w regularnym układzie kwater oraz nowoczesne nisze urnowe. Możliwa jest rezerwacja miejsca, ekshumacja i przedłużenie prawa do grobu po standardowym 20-letnim okresie — zgodnie z ustawą o cmentarzach z 1959 roku. Zarządcą jest miejscowa parafia rzymskokatolicka. Wszelkie formalności i opłaty cmentarne rozlicza się bezpośrednio w biurze parafialnym.

ewangelicki

Cmentarz ewangelicko-augsburski

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Jedyne czynne miejsce pochówku ewangelików w Bydgoszczy, założone w 1910 roku przez Ewangelicką Gminę Zjednoczoną. Po likwidacji starego cmentarza przy ulicy Jagiellońskiej w latach 1945–1953 obiekt przejął funkcję głównej nekropolii protestanckiej miasta. Zarządza nim Parafia Ewangelicko-Augsburska z siedzibą przy placu Zbawiciela. Teren 2,6 ha (140×190 m) podzielono na regularne kwatery; spoczywa tu około 4500 osób. Granicę południową wyznacza katolicki Cmentarz Nowofarny. System Grobonet PRO ułatwia odnalezienie pochówków.

komunalny

Cmentarz komunalny (Brdyujście)

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Największa nekropolia Bydgoszczy, wytyczona w latach 1985–1986 na terenie podmiejskiego lasu sosnowego na osiedlu Brdyujście. Pierwszy pochówek odbył się 1 października 1986 roku. Obszar 23,6 ha (500×500 m) podzielono na kwatery wkomponowane między zagajniki leśne — piętnaście z nich graniczy bezpośrednio z drzewostanem. W 1995 roku oddano dom przedpogrzebowy z dwiema kaplicami, chłodnią i kwiaciarnią. Funkcjonuje też kolumbarium dla pochówków urnowych. Cmentarz przyjmuje zmarłych każdego wyznania. Administracją zajmuje się Zieleń Miejska Sp. z o.o.

komunalny

Cmentarz Komunalny (Górzyskowo)

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Komunalna nekropolia w południowo-zachodniej części Bydgoszczy, pomiędzy ulicami Kcyńską i Strzelecką, założona w 1892 roku na osiedlu Błonie. Pierwotnie służyła jako miejsce pochówków biedoty oraz osób zmarłych w izolatorach miejskich; po II wojnie światowej przemianowano ją na komunalną. Obszar 2,8 ha (200×140 m) obejmuje zabytkowy dom przedpogrzebowy w centralnej części. Lewą stronę głównej alei zarezerwowano dla zmarłych wyznania prawosławnego, a w oddzielonej części znajdują się oznaczone mogiły Świadków Jehowy.

komunalny

Cmentarz Komunalny (Jachcice)

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Niewielki komunalny cmentarz w północnej części Bydgoszczy, na osiedlu Jachcice. Powierzchnia 1,1 ha plasuje go wśród najmniejszych nekropolii miasta, lecz wyróżnia go bogata historia: powstał w 1927 roku jako cmentarz wojskowy i służył w tej roli przez kilkanaście lat. W 1945 roku przemianowano go na komunalny. Od wschodu sąsiaduje z większą parafialną nekropolią Najświętszego Serca Pana Jezusa, oddzieloną linią kolejową. Planowana jest rozbudowa o kolumbarium z 756 niszami na urny.

komunalny

Cmentarz Komunalny (Wilczak)

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Komunalna nekropolia przy ulicy Lotników na bydgoskim Wilczaku, powiązana historycznie z lotnictwem polskim. Centralnym punktem terenu jest Pomnik Lotników, oddający hołd poległym w służbie powietrznej. Przy bramie głównej stoi figura Chrystusa Króla z pierwszej połowy XX wieku. Obiekt zarządza miejska spółka Zieleń Miejska. Mimo bliskiego sąsiedztwa większych cmentarzy bydgoskich — jak komunalny przy Wiślanej czy Garnizonowy — Lotnikowski zachowuje kameralny charakter i pełni ważną rolę pamiątkową dla regionu.

komunalny

Cmentarz komunalny w Bydgoszczy

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Komunalna część cmentarnego kompleksu przy ulicy Artyleryjskiej w bydgoskiej dzielnicy Bocianowo, sąsiadująca bezpośrednio z parafialnym Cmentarzem Nowofarnym. Pochówki przyjmuje niezależnie od wyznania, służąc mieszkańcom miasta o różnej przynależności religijnej. Razem z częścią katolicką tworzy obszar 11,9 ha — jeden z większych zespołów grobowych w mieście. Bramę i wejście dzieli wspólnie z Nowofarnym, a od północy graniczy z dawnym cmentarzem ewangelicko-unijnym. Administracją zajmuje się miasto Bydgoszcz, koordynując utrzymanie zieleni i obsługę pogrzebową.

parafialny

Cmentarz Matki Bożej Nieustającej Pomocy

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Cmentarz parafialny na osiedlu Górzyskowo, przy ulicy Juliusza Kossaka. Powstał w 1873 roku z połączenia dwóch nekropolii — gminnej i ewangelickiej. W 1924 roku teren przejął ks. Jan Konopczyński, dążąc do utworzenia tu cmentarza katolickiego. Status kaplicy publicznej kard. Stefan Wyszyński nadał kaplicy cmentarnej w 1971 roku; osiem lat później erygowano samodzielną parafię. Obszar 3,5 ha (275×125 m) mieści około sześciu tysięcy mogił. Nowe pochówki przyjmowane są wyłącznie w miejscach starszych grobów.

parafialny

Cmentarz Najświętszego Serca Pana Jezusa

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Parafialna nekropolia w jednostce urbanistycznej Rynkowo, otwarta w 1929 roku. Powstanie obiektu wiązało się z erygowaniem w 1924 roku parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa; trzy lata później parafia zakupiła od Dyrekcji Lasów Państwowych 9 ha gruntu pod nową nekropolię. Powierzchnia 8,5 ha (250×350 m) mieści około trzydziestu tysięcy pochówków. Centralnym zabytkiem jest drewniana kaplica z 1929 roku. Cmentarz sąsiaduje od wschodu z mniejszym, komunalnym cmentarzem na Jachcicach, od którego oddziela go linia kolejowa.

parafialny

Cmentarz Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Parafialny cmentarz na osiedlu Prądy, położony pod lasem przy granicy miasta, w bezpośrednim sąsiedztwie Strugi Młyńskiej — dopływu Kanału Bydgoskiego. Założony w 1983 roku przez utworzoną trzy lata wcześniej Parafię Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel. Konfiguracja terenu dzieli nekropolię na dwa poziomy: niższy od strony ulicy Tańskich i wyższy w części zachodniej oraz południowej. Obszar 3,5 ha (wymiary 175×200 m) o nieregularnym kształcie mieści około dwóch tysięcy pochówków. Centralnymi obiektami są kaplica oraz grób nieznanego żołnierza Wojska Polskiego z września 1939 roku.

parafialny

Cmentarz Nowofarny

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Drugi największy katolicki cmentarz w Bydgoszczy, założony w 1905 roku staraniem proboszcza parafii farnej Ryszarda Markwarta. Obejmuje 7,94 ha między ulicami Artyleryjską, Zaświat, Powstańców Warszawy i Powstania Listopadowego. Układ z gwiaździstymi alejami zaprojektował Ernst Larass, a zieleń zaplanował Władysław Gogoliński. Centralnym punktem jest kościół św. Krzyża z lat 1982–1986 (projekt Jerzego Tomaszewskiego), wzniesiony w miejscu dawnej kaplicy pogrzebowej. W 1930 roku rzeźbiarz J. Job ufundował tu pomnik Królowej Korony Polskiej. Nekropolia mieści 76 nagrobków z pierwszej połowy XX wieku, 88 mogił i 6 zabytkowych kaplic.

parafialny

Cmentarz Obozu Przejściowego w Smukale

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Wojenna nekropolia w bydgoskiej dzielnicy Smukała, upamiętniająca ofiary niemieckiego obozu przejściowego dla wysiedlonych Polaków. Spoczywa tu około 600 osób — w większości dzieci i dorosłych z rodzin rolniczych Pomorza, którzy zmarli z powodu skrajnych warunków bytowych. Teren ma charakter mogiły masowej: kilka długich kwater oznaczono krzyżami, a pojedyncze płyty zawierają nazwiska zidentyfikowanych zmarłych. Cmentarz przy ulicy Doktora Władysława Baranowskiego 16a otacza siatkowe ogrodzenie, a przy wejściu stoi kamienny pomnik i tablica pamiątkowa.

parafialny

Cmentarz Starofarny

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Najstarszy katolicki cmentarz Bydgoszczy, założony w 1808 roku przy ulicy Grunwaldzkiej w dzielnicy Okole. Obszar 3,2 ha podzielono na dziesięć prostokątnych kwater otoczonych murowanym ogrodzeniem, którego fragment od strony Kanału Bydgoskiego zrekonstruowano w latach 80. XX wieku. W centrum wznosi się neogotycka kaplica przedpogrzebowa zwana Kaplicą Bożej Męki, a najstarszym sakralnym zabytkiem terenu pozostaje rzeźba Bożej Męki z 1663 roku. Liczne nagrobki zaprojektował rzeźbiarz Piotr Triebler. W południowej części znajdują się ceglane kaplice grobowe rodzin Modrakowskich, Kościńskich i Łasińskich.

parafialny

Cmentarz św. Antoniego z Padwy

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Parafialny cmentarz w bydgoskim Czyżkówku, położony między ulicami Chojnicką, Przejazd i Podniebną. Wejście główne wiedzie do alei zwieńczonej krzyżem cmentarnym, a kaplica pogrzebowa stoi przy ulicy Przejazd. Obiekt zarządza miejscowa Parafia Świętego Antoniego z Padwy poprzez biuro parafialne. Spoczywają tu powstańcy wielkopolscy oraz osobistości życia publicznego i naukowego Bydgoszczy ostatnich dekad. Cmentarz nie został dotąd zinwentaryzowany w internetowych systemach wyszukiwania grobów.

parafialny

Cmentarz św. Jana

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Druga najstarsza zachowana nekropolia Bydgoszczy, założona po 1780 roku przy ulicy Cechowej w osiedlu Stary Fordon. Pierwsze wzmianki pochodzą z 1781 roku, a do końca lat 20. XX wieku obiekt pełnił funkcję głównego cmentarza katolickiego dla mieszkańców Fordonu. Powierzchnia 0,5 ha mieści lapidarium z najstarszymi nagrobkami, w tym kamieniem z 1839 roku z grobu proboszcza Ignacego Kriegera. Obiekt wpisano do rejestru zabytków w 1991 roku. Od 1990 roku administruje nim Parafia św. Jana Apostoła i Ewangelisty.

inny

Cmentarz św. Józefa

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Cmentarz katolicki na osiedlu Kapuściska, pomiędzy ulicami Toruńską, Władysława Bełzy i Cienistą, wpisany do rejestru zabytków w 1993 roku. Powstał w 1822 roku na potrzeby ewangelicko-unijnej parafii w Małych Bartodziejach, a po II wojnie światowej został przekazany katolikom. Obecnie zarządza nim Parafia św. Józefa Rzemieślnika. Powierzchnia około 1,3 ha mieści blisko trzy tysiące pochówków, w tym około pięćdziesięciu nagrobków stojących z pierwszej połowy XX wieku. Z 1965 roku pochodzi część komunalna, w której odbywają się współczesne pochówki.

parafialny

Cmentarz św. Mikołaja

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Cmentarz parafialny w Bydgoszczy, województwo kujawsko-pomorskie. Lokalizacja: Osiedlowa. Dzielnica: Kasztelanka.

inny

Cmentarz św. Stanisława

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Katolicki cmentarz na osiedlu Siernieczek, w rozwidleniu ulic Kaplicznej i Fordońskiej. Powstał w 1925 roku wraz z założeniem kościoła parafialnego, który pierwotnie należał do parafii farnej. Samodzielną Parafię św. Stanisława Biskupa i Męczennika erygował w 1946 roku kard. August Hlond. Obszar 2,5 ha pomieścił 219 grobów dla blisko trzech tysięcy pochowanych. Centralnie stoi murowana kaplica przedpogrzebowa, a obok niej betonowy krzyż. Najstarsza część nekropolii wraz z kościołem trafiła do rejestru zabytków w 1995 roku.

parafialny

Cmentarz św. Wincentego à Paulo

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Drugi co do wielkości cmentarz w Bydgoszczy, znany też jako „cmentarz na Bielawach”. Założony 6 lipca 1864 roku, początkowo przyjmował pochówki katolików i ewangelików — od 1924 roku zarządza nim utworzona wówczas Parafia św. Wincentego à Paulo, prowadzona przez Zgromadzenie Misjonarzy z Krakowa. Obszar 18 ha mieści około 35 tysięcy mogił. Centralnym zabytkiem jest kaplica przedpogrzebowa z 1933 roku, zaprojektowana przez Bolesława Polakiewicza. Obok znajduje się betonowy krzyż z dodaną w latach 70. figurą Matki Bożej.

wojenny

Cmentarz żołnierzy sowieckich

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Wydzielona kwatera wojenna stanowiąca część kompleksu Cmentarza Nowofarnego przy ulicy Artyleryjskiej. Spoczywa tu 1409 czerwonoarmistów poległych podczas walk o wyzwolenie Bydgoszczy w styczniu 1945 roku oraz w późniejszych potyczkach w okolicy. Teren niemal hektarowy, w kształcie prostokąta z metalową bramą i siatką ogrodzenia, wpisano do rejestru zabytków. Mogiły oznaczono betonowymi stelami z czerwoną gwiazdą; na 552 tabliczkach widnieją nazwiska, na pozostałych słowo „bezimienny”. Centrum kwatery zdobi monumentalny obelisk z napisami w językach polskim i rosyjskim.

ewangelicki Zabytek

stary cmentarz ewangelicki

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Historyczny cmentarz ewangelicki w bydgoskiej dzielnicy Smukała, przy ulicy Palmowej. Nieczynny od dziesięcioleci, zachował układ przestrzenny i fragmenty żeliwnych nagrobków charakterystyczne dla protestanckich nekropolii Wielkopolski przełomu XIX i XX wieku. Teren wpisuje się w sieć dawnych cmentarzy luterańskich, jakie powstawały wokół Bydgoszczy w okresie zaborów. Roślinność stopniowo wchłonęła większość mogił — pozostały betonowe ramy grobów, ślady ogrodzenia oraz nieliczne tablice z czytelnymi inskrypcjami.

ewangelicki

Stary cmentarz ewangelicki (Glinki)

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Historyczny cmentarz ewangelicki w bydgoskiej dzielnicy Glinki, przy ulicy Cmentarnej. Powstał około 1910 roku — prawdopodobnie w miejscu wcześniejszej nekropolii menonickiej z czasów osadnictwa olędrów na bydgoskich błoniach. Nieczynny od dekad, częściowo zdewastowany przez wandali, zachował dawne stele i nagrobki w trudno czytelnym układzie. Aktualnie planowana jest renowacja ogrodzenia. Teren wchodzi w skład bydgoskiego korytarza pamięci ewangelickiej, dokumentowanego między innymi przez lapidarium fordońskie.

ewangelicki Zabytek

Stary cmentarz ewangelicki (Jachcice)

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Historyczny cmentarz ewangelicki przy ulicy Saperów w bydgoskich Jachcicach, założony w ostatniej ćwierci XIX wieku. Powstał w okresie intensywnej kolonizacji niemieckiej tej części miasta, gdy w 1880 roku Jadwiga Ulatowska sprzedała pruskim władzom wojskowym znaczną część miejscowych gruntów. Obecnie obiekt znajduje się w fatalnym stanie. Z dawnej zabudowy pozostały jedynie mogiły obmurowane lastryko z pierwszej połowy XX wieku. W 2017 roku robotnicy układający wodociąg przy ulicy Saperów rozkopali fragment terenu, ujawniając zapomniany charakter miejsca.

ewangelicki

Stary cmentarz ewangelicki (Kapuściska)

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Nieczynny ewangelicki cmentarz przy ulicy Smętnej w dzielnicy Kapuściska, powstały w pierwszej połowie XIX wieku — przed 1820 rokiem — jako nekropolia gminy ewangelickiej dla folwarku Rupienica. Pierwotnie powiązany z osadą Zimne Wody, znaną od 1577 roku, później wchłoniętą przez Kapuściska Wielkie. Powierzchnia obecnie wynosi 0,08 ha (dawniej około 0,15 ha). Stan zachowania jest bardzo zły: porośnięty drzewami i krzewami teren pokrywa głównie roślinność, w tym lilak i trawy. Pozostałości obejmują postumenty i mogiły obmurowane z pierwszej połowy XX wieku.

ewangelicki Zabytek

Stary cmentarz ewangelicki (Miedzyń)

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Historyczny cmentarz ewangelicki w bydgoskiej dzielnicy Miedzyń, przy ulicy Widok. Powstał w okresie rozkwitu lokalnej wspólnoty ewangelickiej, która od XIX wieku stanowiła znaczną część populacji tej części miasta. Po 1945 roku, w wyniku przesiedleń i likwidacji niemieckich struktur kościelnych, obiekt utracił aktywne funkcje pochówkowe. Nekropolia skrywa fragmenty żeliwnych krzyży i pojedyncze inskrypcje w języku niemieckim. Teren wchodzi w skład sieci dawnych cmentarzy ewangelickich miasta, dokumentowanej przez lokalne inicjatywy społeczne.

ewangelicki Zabytek

Stary cmentarz ewangelicki (Opławiec)

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Historyczna nekropolia ewangelicka w bydgoskim Opławcu, u zbiegu ulic Koronowskiej i Opławiec, pomiędzy posesją 5 a 7. Powstała w drugiej połowie XIX wieku na potrzeby społeczności protestanckiej, która według spisu z 1921 roku stanowiła 69% mieszkańców wsi. Powierzchnia 0,07 ha mieści około piętnastu zachowanych nagrobków, w tym trzy mogiły dziecięce. Z dawnej zabudowy pozostał także fragment ozdobnego ogrodzenia z bramką. Plan zagospodarowania przestrzennego wyklucza zabudowę kubaturową na tym terenie.

ewangelicki Zabytek

Stary cmentarz ewangelicki (Prądy (Agatowa))

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Ewangelicki cmentarz w dzielnicy Prądy, przy ulicy Agatowej. Założony przed 1820 rokiem jako nekropolia gminy ewangelickiej, służąca wsi i folwarkowi Rupienica. Ostatni pochówek odbył się tutaj w 1920 roku. Po reorganizacji powojennych struktur kościelnych obiekt przekazano w 1946 roku Parafii Ducha Świętego, lecz parafia faktycznie nie objęła cmentarza w opiekę. Teren stopniowo niszczał, dziś porośnięty drzewami i krzewami, z zachowanymi fragmentami nagrobków oraz elementami kamiennymi i drewnianymi.

ewangelicki Zabytek

Stary cmentarz ewangelicki (Prądy)

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Stary ewangelicki cmentarz w dzielnicy Prądy, przy ulicy Krzysztofa Candera. Założony pod koniec XIX wieku, służył lokalnej społeczności protestanckiej kolonizowanej tu od czasów pruskich. Po 1945 roku całkowicie opuszczony, dziś nieczynny i zalesiony. Teren ma kształt zbliżony do prostokąta, jednak gęsta roślinność utrudnia identyfikację granic i pojedynczych grobów. Zachowało się kilka betonowych ram oraz fragmenty nagrobków z pierwszej połowy XX wieku, w tym pamiątkowy obelisk rodziny Draecker — z wpisem o Rudolfie Draeckerze zmarłym w 1902 roku.

ewangelicki Zabytek

Stary cmentarz ewangelicki (Siedlecka)

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Dawny cmentarz ewangelicki przy ulicy Siedleckiej w Bydgoszczy, obecnie nieistniejący — większą część jego terenu przekształcono w park, a fragmenty pozostają w zabudowie mieszkalnej okolicy. Część dawnego skraju zajmuje historyczny dom grabarza przy ulicy Ikara, do dziś stojący jako relikt poprzedniego układu. Lokalne wspomnienia mieszkańców — między innymi opublikowane relacje Rajmunda Szychowskiego — dokumentują przebieg likwidacji obiektu. Pozostałości grobów w okolicy obejmują pojedyncze piramidalne nagrobki o znaczeniu zabytkowym.

ewangelicki Zabytek

Stary cmentarz ewangelicki (Szczytowa)

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Nieczynny cmentarz ewangelicki przy ulicy Szczytowej, jeden z wielu peryferyjnych obiektów dawnej sieci nekropolii protestanckich Bydgoszczy. Teren porośnięty drzewami i krzewami, z fragmentami starych nagrobków oraz steli z tablicą w języku niemieckim niewidoczną z drogi. Cmentarz uległ dewastacji po 1945 roku, kiedy parafia nie przejęła go w opiekę. Obecnie pozostaje terenem zapomnianym, oczekującym na społeczne i administracyjne porządkowanie. Należy do większej grupy bydgoskich „cmentarzy ewangelickich, które zniknęły bez śladu”.

ewangelicki Zabytek

Stary cmentarz ewangelicki w Opławcu

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Druga ewangelicka nekropolia w rejonie Opławca i Smukały, przy ulicy Opławiec, na gruntach dawnej wsi. Założona w drugiej połowie XIX wieku, obejmuje obszar 0,07 ha o nieforemnym czworokątnym kształcie. Po 1945 roku nieczynna i zagrożona likwidacją. Po akcji sprzątania ujawniono osiem nagrobków oraz jedną stelę. Najstarszy zachowany pomnik datowany jest na pierwszą połowę XX wieku. Opiekę administracyjną nad terenem sprawuje Parafia Przemienienia Pańskiego, której obszar duszpasterski obejmuje dzielnicę.

ewangelicki

stary ewangelicki cmentarz rodowy

Bydgoszcz, kujawsko-pomorskie

Stary ewangelicki cmentarz rodowy w dzielnicy Zofin, położony na wydzielonej działce ewidencyjnej o powierzchni około 0,25 ha. Charakter rodowy oznaczał pierwotnie pochówki członków jednej lub kilku spokrewnionych rodzin protestanckich. Cmentarz założono po 1878 roku — obiekt zaznaczono na mapie z 1911 roku. Opuszczony po 1945 roku, do dzisiaj nie odzyskał funkcji pochówkowej. Kształt zbliżony do prostokąta jest słabo czytelny w terenie ze względu na gęste zarastanie.

inny

Cmentarz choleryczny

Grudziądz, kujawsko-pomorskie

Cmentarz choleryczny w Grudziądzu przy ulicy Poziomkowej 3 — miejsce pochówku zmarłych podczas epidemii cholery w XIX wieku. Obiekt jest jednym z dwóch zachowanych cmentarzy poepidemicznych w mieście — świadectwo tragicznych wydarzeń sanitarnych okresu industrializacji pruskiego pogranicza. Obecnie cmentarz funkcjonuje jako miejsce pamięci, wpisany do gminnej ewidencji zabytków. Wraz z drugim cmentarzem cholerycznym przy ulicy Przytulnej tworzy zespół historycznych obiektów upamiętniających ofiary epidemii. Stowarzyszenie Lapidaria oraz Muzeum imienia księdza doktora Władysława Łęgi prowadzą badania dokumentujące dzieje obiektu.

inny

Cmentarz choleryczny (ul. Przytulna)

Grudziądz, kujawsko-pomorskie

Cmentarz choleryczny w Grudziądzu przy ulicy Przytulnej — zapomniana nekropolia poepidemiczna z pierwszej połowy XIX wieku, na której pochowano ofiary epidemii cholery. Teren został ogrodzony i uporządkowany w późniejszych dziesięcioleciach, choć obiekt pozostaje nieczynny dla nowych pochówków. Na powierzchni cmentarza zachowała się znaczna liczba tumb — szacuje się około stu pojedynczych mogił z okresu epidemii. Zarządcą jest Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej w Grudziądzu. Obiekt funkcjonuje wraz z drugim cmentarzem cholerycznym przy Poziomkowej jako miejsce pamięci o ofiarach XIX-wiecznych chorób zakaźnych.

ewangelicki Zabytek

Cmentarz ewangelicki w Grudziądzu

Grudziądz, kujawsko-pomorskie

Cmentarz ewangelicki w Grudziądzu przy ulicy Cmentarnej 3a — jedyny czynnie funkcjonujący cmentarz ewangelicki w mieście. Zarządcą jest Parafia Ewangelicko-Augsburska świętego Jana w Grudziądzu, której kancelaria cmentarna otwarta jest w wybrane dni tygodnia. Na terenie znajduje się historyczna kaplica cmentarna — świadectwo wielowiekowej obecności społeczności ewangelickiej w mieście. Cmentarz objęto ewidencją zabytków województwa kujawsko-pomorskiego. Obiekt pełni funkcję głównego ośrodka pochówków dla wiernych Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego z Grudziądza i okolic.

ewangelicki

Cmentarz ewangelicki z XIX w.

Grudziądz, kujawsko-pomorskie

Cmentarz ewangelicki z XIX wieku w Grudziądzu — istotny element dziedzictwa kulturowego regionu. Obiekt funkcjonował od pierwszej połowy XIX wieku jako miejsce pochówku dla części ludności miasta, głównie kolonii Fijewo oraz Tarpna. Ostatnie pochówki odbyły się w 1945 roku. Na terenie zachowało się około sześćdziesięciu nagrobków na powierzchni 0,42 hektara. W obrębie obiektu znajduje się dawna kaplica grobowa z 1840 roku — przykład sakralnej architektury ewangelickiej. Cmentarz boryka się ze stałymi zagrożeniami dewastacji, śmieci oraz prób likwidacji.

parafialny

Cmentarz Farny

Grudziądz, kujawsko-pomorskie

Cmentarz Farny w Grudziądzu — główny cmentarz katolicki miasta, administrowany przez parafię świętego Mikołaja Biskupa. W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się historyczna Bazylika Kolegiacka, jeden z najważniejszych zabytków sakralnych Grudziądza. Obiekt oferuje pełen zakres usług pogrzebowych: pochówki tradycyjne, urnowe oraz prolongatę pokładnego po dwudziestoletnim okresie rezerwacji. Cennik opłat regulowany jest przez parafialną kancelarię cmentarną otwartą w godzinach urzędowania biura. Internetowa wyszukiwarka grobów umożliwia odnajdywanie konkretnych miejsc pochówku.

wojenny

Cmentarz Garnizonowy

Grudziądz, kujawsko-pomorskie

Cmentarz Garnizonowy w Grudziądzu — historyczna nekropolia wojskowa założona w 1807 roku podczas oblężenia miasta przez wojska napoleońskie. Obiekt znajduje się w okolicach Cytadeli, gdzie pochowano żołnierzy poległych w obronie twierdzy oraz w późniejszych konfliktach zbrojnych XIX i XX wieku. Na terenie zachowano nagrobki, stelle oraz płyty z różnych okresów historycznych — w tym pozostałości po pociskach artyleryjskich. W 1996 roku przeprowadzono ekshumacje szczątków żołnierzy niemieckich. Cmentarz, znany również jako Cmentarz Garnizonowy Górny, sąsiaduje z młodszym Cmentarzem Wojennym z 1923 roku.

parafialny

Cmentarz Grudziądz (Osiedle Tarpno Drugie)

Grudziądz, kujawsko-pomorskie

Cmentarz parafialny w Osiedlu Tarpno Drugie w Grudziądzu — obiekt katolicki obsługujący lokalną społeczność tej dzielnicy. Cmentarz podzielony jest na sektory, z interaktywnym planem dostępnym online umożliwiającym odnajdywanie bliskich w bazie osób pochowanych. Obiekt sąsiaduje z większymi nekropoliami miasta, w tym z cmentarzem parafialnym w Wielkim Tarpnie. Parafia umożliwia zdalne zlecanie opłacenia miejsca na cmentarzu oraz zgłaszanie uwag przez dział kontaktu. Lokalnie obiekt sąsiaduje z Jeziorem Tarpno, Fortem Tarpno oraz Kościołem Najświętszego Serca Pana Jezusa.

komunalny

Cmentarz Komunalny Grudziądz

Grudziądz, kujawsko-pomorskie

Cmentarz Komunalny w Grudziądzu przy ulicy Jaskółczej 18 (kod 86-300) — główna miejska nekropolia bezwyznaniowa, zarządzana przez Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej. Obsługuje rodziny niezależnie od wyznania, oferując pełen zakres usług grzebalnych. Cmentarz mieści groby ziemne, murowane grobowce dwumiejscowe oraz nisze w kolumbarium — nowa struktura kolumbaryjna jest na ukończeniu, z planowanymi cenami niszek dla urn. Obiekt oferuje również usługi ekshumacji oraz przypominania o rocznicach śmierci pochowanych. Wyszukiwarka GROBONET ułatwia odnajdywanie grobów online.

komunalny

Cmentarz Komunalny Grudziądz (wschodni)

Grudziądz, kujawsko-pomorskie

Cmentarz komunalny we wschodniej części Grudziądza — miejska nekropolia obsługująca rodziny niezależnie od wyznania. Obiekt funkcjonuje obok Cmentarza Komunalnego przy ulicy Jaskółczej oraz innych miejskich obiektów grzebalnych, tworząc spójną sieć pochówków dostępną dla wszystkich mieszkańców miasta. Cmentarz mieści groby ziemne, urnowe oraz murowane grobowce rodzinne. Cennik usług oraz regulamin ustalany jest przez Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej w Grudziądzu — instytucję odpowiedzialną za zarządzanie miejskimi nekropoliami. System Grobonet umożliwia wyszukiwanie grobów online po podaniu danych zmarłego. Wśród elementów pamięci obiektu znajdują się mogiły zbiorowe obrońców Grudziądza z okresu II wojny światowej.

ewangelicki

Cmentarz mennonicko-ewangelicki

Grudziądz, kujawsko-pomorskie

Cmentarz mennonicko-ewangelicki w Grudziądzu — historyczna nekropolia związana z osadnictwem mennonickim w regionie. Zarządcą części obiektu jest Parafia Ewangelicko-Augsburska przy ulicy Cmentarnej 3a, kontynuująca tradycję pochówków społeczności mennonickiej, której korzenie sięgają osadnictwa olędrów w XVI wieku. Najstarsza zachowana część kompleksu — Cmentarz w Sosnówce — datowana jest na 1618 rok. Część zabytkowych nagrobków z grudziądzkich cmentarzy mennonickich przeniesiono do Muzeum Etnograficznego w Toruniu jako element ochrony dziedzictwa kulturowego. Kaplica cmentarna na obiekcie istniała do 1945 roku.

parafialny

Cmentarz Pariafialny w Wielkim Tarpnie

Grudziądz, kujawsko-pomorskie

Cmentarz parafialny w Wielkim Tarpnie w Grudziądzu — obiekt katolicki obsługujący jedną z dzielnic miasta. Zarządcą jest miejscowa parafia rzymskokatolicka, prowadząca rejestr pochówków oraz administrację miejscem grzebalnym. Cmentarz mieści miejsca pochówku tradycyjne, urnowe oraz murowane grobowce rodzinne. Obiekt oferuje interaktywną mapę cmentarza ułatwiającą lokalizację konkretnych grobów oraz wyszukiwarkę osób pochowanych, a także usługę zapalania wirtualnego znicza. Cennik miejsc kształtuje parafia w porozumieniu z lokalnym biurem administracji cmentarnej.

inny Zabytek

Cmentarz poepidemiczny (niecz.)

Grudziądz, kujawsko-pomorskie

Cmentarz poepidemiczny w Grudziądzu — nieczynny obiekt położony w obrębie ulicy Zielonej (kod 86-302). Obiekt nie został jeszcze w pełni zinwentaryzowany, jednak figuruje w gminnej ewidencji zabytków jako miejsce historyczne związane z dawnymi epidemiami. Cmentarz stanowi część grupy zapomnianych grudziądzkich nekropolii poepidemicznych — obok obiektów przy ulicy Poziomkowej oraz Przytulnej. Stowarzyszenie Lapidaria oraz lokalni badacze, w tym Mikołaj Żeżyński i Andrzej Sobolewski, prowadzą badania dokumentujące dzieje obiektu i innych nieczynnych cmentarzy regionu.

inny Zabytek

Cmentarz rzymsko-katolicki - historyczna część

Grudziądz, kujawsko-pomorskie

Historyczna część cmentarza rzymskokatolickiego w Grudziądzu przy ulicy Cmentarnej — założona w 1895 roku. Obiekt funkcjonuje jako zabytkowy kompleks nekropolii miasta, sąsiadujący z cmentarzami ewangelickim i garnizonowym, tworząc historyczny zespół wyznaniowych obiektów grzebalnych. Na terenie znajduje się kaplica świętego Mikołaja pełniąca funkcję sakralną podczas ceremonii pogrzebowych. Obiekt zachował wiele zabytkowych nagrobków przełomu XIX i XX wieku. Po otwarciu nowego Cmentarza Komunalnego w 2002 roku — zdolnego pomieścić 100 tysięcy pochówków — historyczna część cmentarza katolickiego pełni głównie funkcję miejsca pamięci.

wojenny

Cmentarz wojenny w Grudziądzu

Grudziądz, kujawsko-pomorskie

Cmentarz Wojenny w Grudziądzu — nekropolia wojskowa założona w 1923 roku jako miejsce pochówku żołnierzy polskich oraz ich rodzin z okresu międzywojennego. Inicjatorem powstania obiektu był ksiądz Władysław Łęga, kapelan Wojska Polskiego oraz późniejszy patron miejscowego muzeum. Na cmentarzu znajduje się 285 mogił, w tym kwatera żołnierzy Armii Radzieckiej składająca się ze 140 zbiorowych mogił. Wśród elementów pamięci wyróżnia się obelisk z czerwoną gwiazdą oraz Pomnik Wdzięczności przeniesiony tu w 1993 roku z Placu Wolności. Wydzielono również mogiłę zbiorową jeńców alianckich zmarłych w grudziądzkich obozach w latach 1940-1945.

ewangelicki

Dawny Cmentarz Ewangelicki

Grudziądz, kujawsko-pomorskie

Dawny cmentarz ewangelicki w Grudziądzu przy ulicy Grunwaldzkiej — obiekt zamknięty dla pochówków w 1945 roku po wysiedleniach ludności niemieckiej. Obecnie zachowany jako zabytek w gminnej ewidencji, funkcjonuje jako miejsce pamięci historycznej. Na terenie znajduje się kaplica cmentarna wzniesiona w 1840 roku z fundacji Jakuba Schönborna — bogatego grudziądzkiego kupca okresu pruskiego. Obiekt mieści monumentalne grobowce świadczące o dorobku dawnej społeczności ewangelickiej miasta. Administracyjnie podlega Parafii Ewangelicko-Augsburskiej przy ulicy Cmentarnej.

zydowski Zabytek

Dawny cmentarz żydowski

Grudziądz, kujawsko-pomorskie

Dawny cmentarz żydowski w Grudziądzu — kirkut założony około 1800 roku jako pierwsze miejsce pochówku społeczności żydowskiej miasta. Obiekt zajmował powierzchnię 0,13 hektara. Nowy cmentarz żydowski założono w 1830 roku przy ulicy Paderewskiego, gdy starszy obiekt zaczynał się wyczerpywać. Kirkut został zniszczony podczas okupacji hitlerowskiej w 1940 roku — Niemcy zlikwidowali większość macew i naruszyli teren. Do dziś nie zachowały się fizyczne ślady miejsc pochówku. Stowarzyszenie Inicjatywa dla Rozwoju Kujaw i Pomorza, wraz z działaczem społecznym Mieczysławem Feuerem, planuje upamiętnienie obiektu tablicą pamiątkową.

ewangelicki

Stary cmentarz ewangelicki

Grudziądz, kujawsko-pomorskie

Stary cmentarz ewangelicki w Grudziądzu — główny zabytkowy cmentarz protestancki miasta, którego korzenie sięgają drugiej połowy XVII wieku. Obiekt obecnie nieczynny, przekształcony częściowo w park miejski, lecz zachowuje status zabytku w ewidencji wojewódzkiej. Na terenie zachowała się zabytkowa brama cmentarna w dobrym stanie oraz mogiły zbiorowe upamiętniające poległych żołnierzy II wojny światowej. Wyróżnia się nagrobek G. Jalkowskiego — przedstawiciela dawnej ewangelickiej elity Grudziądza. Administracyjnie obiekt podlega Parafii Ewangelicko-Augsburskiej świętego Jana, choć teren pełni dziś również funkcję rekreacyjnego Parku Muzycznego.

komunalny

Centralny Cmentarz Komunalny

Toruń, kujawsko-pomorskie

Centralny Cmentarz Komunalny — cmentarz komunalny zarządzany przez miasto Toruń, województwo kujawsko-pomorskie. Lokalizacja: Celnicza. Dzielnica: Koniuchy.

parafialny

Cmentarz Elsnerów

Toruń, kujawsko-pomorskie

Cmentarz parafialny w Toruniu, województwo kujawsko-pomorskie. Lokalizacja: Świętego Józefa. Dzielnica: Chełmińskie Przedmieście.

komunalny

Cmentarz komunalny nr 1

Toruń, kujawsko-pomorskie

Cmentarz komunalny zarządzany przez miasto Toruń, województwo kujawsko-pomorskie. Lokalizacja: Grudziądzka. Dzielnica: Stare Miasto.

parafialny

Cmentarz św. Jakuba

Toruń, kujawsko-pomorskie

Cmentarz parafialny w Toruniu, województwo kujawsko-pomorskie. Lokalizacja: Ludwika Waryńskiego. Dzielnica: Jakubskie Przedmieście.

parafialny

Cmentarz św. Jerzego

Toruń, kujawsko-pomorskie

Cmentarz parafialny w Toruniu, województwo kujawsko-pomorskie. Lokalizacja: Gustawa Morcinka. Dzielnica: Chełmińskie Przedmieście.

komunalny

Cmentarz Komunalny

Włocławek, kujawsko-pomorskie

Cmentarz komunalny zarządzany przez miasto Włocławek, województwo kujawsko-pomorskie. Lokalizacja: Cmentarna. Dzielnica: Wschód Leśny.

Zespół Redakcyjny BazaGrobow.pl

Kurator Bazy Danych

Treści weryfikowane na podstawie oficjalnych źródeł. Poznaj naszą metodologię →

Ostatnia aktualizacja: