Cmentarz św. Antoniego w Łagiewnikach, Łódź

Informacje praktyczne

Cmentarz św. Antoniego w Łagiewnikach znajduje się przy ul. Okólnej 185 w północnej części Łodzi, na skraju Lasu Łagiewnickiego. Nekropolia zajmuje 6 hektarów i należy do parafii św. Antoniego Padewskiego prowadzonej przez Zakon Braci Mniejszych Konwentualnych (Franciszkanów). Klasztor w Łagiewnikach istnieje od 1676 roku i jest jednym z najstarszych sanktuariów w regionie.

Cmentarz otwarty jest codziennie od 7:00 do zmroku. Sprawy pogrzebowe i administracyjne prowadzi kancelaria parafialna pod numerem 42 655 52 56.

Dojazd i komunikacja

Nekropolia leży w bezpośrednim sąsiedztwie drogi krajowej nr 71 (ul. Zgierska/Okólna). Dojazd komunikacją miejską autobusami MPK Łódź — linie 56 i 56A (przystanek Łagiewniki Sanktuarium). Od przystanku tramwajowego Stoki Rondo (linie 7, 11) do cmentarza około 2,5 km. Parking dostępny przy sanktuarium.

Udogodnienia dla odwiedzających

• Kaplica cmentarna z lat 1974–1976
• Krany z wodą przy głównych alejkach
• Bezpłatny parking przy sanktuarium
• Tereny leśne sprzyjające spacerowi po wizycie

Historia Cmentarza św. Antoniego

Cmentarz założono w 1902 roku jako nekropolię parafialną przy franciszkańskim klasztorze. Erygowanie parafii św. Antoniego Padewskiego wiązało się z rosnącą liczbą wiernych odwiedzających łagiewnickie sanktuarium, które od XVII wieku przyciągało pielgrzymów z całego Królestwa Polskiego.

Klasztor franciszkanów i sanktuarium

Franciszkanie osiedlili się w Łagiewnikach w 1676 roku dzięki fundacji Andrzeja Grudzińskiego, kasztelana kaliskiego. Drewniany kościół i klasztor zastąpiono murowanymi budynkami w XVIII wieku. W klasztorze żył i pracował bł. Rafał Chyliński (1694–1741) — franciszkanin kanonizowany w 1991 roku przez Jana Pawła II, znany z opieki nad ubogimi i chorymi w Łagiewnikach.

Okres II wojny światowej i kwatera AK

Podczas okupacji niemieckiej Łagiewniki znalazły się w granicach Litzmannstadt. Klasztor pełnił rolę punktu kontaktowego dla konspiracji. Po wojnie na cmentarzu wydzielono kwaterę żołnierzy Armii Krajowej — pochowano tu partyzantów z okręgu łódzkiego, którzy zginęli w walkach i obławach w lasach łagiewnickich.

Kaplica cmentarna (1974–1976)

W połowie lat 70. XX wieku na terenie nekropolii wzniesiono murowaną kaplicę cmentarną, w której odprawiane są msze żałobne i nabożeństwa za zmarłych. Obiekt zastąpił starszy, drewniany budynek ceremonialny.

Architektura i rzeźby sakralne

Centralnym elementem artystycznym nekropolii są rzeźby autorstwa Wojciecha Gryniewicza, odsłonięte w 1997 roku w pobliżu kwater franciszkańskich:

• Figura bł. Rafała Chylińskiego — przedstawia zakonnika w habicie z różańcem, nawiązując do jego posługi wśród ubogich
• Figura św. Franciszka z Asyżu — patron zakonu, kompozycja z ptakami symbolizującymi kazanie do ptaków

Gryniewicz jest łódzkim rzeźbiarzem specjalizującym się w sztuce sakralnej. Obie figury wykonane są w piaskowcu i stanowią punkt orientacyjny przy kwaterach zakonnych.

Na nekropolii zachowały się również nagrobki z początku XX wieku z charakterystyczną ornamentyką secesyjną oraz pomniki zbiorowe w kwaterze AK z tablicami upamiętniającymi poległych żołnierzy.

Znane osoby pochowane na cmentarzu

Na cmentarzu św. Antoniego spoczywają osoby związane z łódzkim środowiskiem naukowym, duchowym i społecznym.

Duchowni i zakonnicy

Osoba	Lata życia	Kim był/a
o. Leon Dyczewski OFMConv	1936–2016	Socjolog kultury, profesor KUL, autor ponad 30 książek o rodzinie i wartościach

Naukowcy

Osoba	Lata życia	Kim był/a
prof. Maria Bukowska-Strzyżewska	1926–2008	Krystalograf, profesor Uniwersytetu Łódzkiego, pionierka analizy rentgenowskiej w Polsce
prof. Zofia Danilewicz-Stysiak	—	Profesor stomatologii, wieloletni pracownik Akademii Medycznej w Łodzi
prof. Władysław Korliński	—	Inżynier, prekursor w swojej branży

Działacze społeczni i żołnierze

Osoba	Lata życia	Kim był/a
Edward Dudkiewicz	1891–1949	Poseł na Sejm II Rzeczypospolitej
Hieronim Gieroń	—	Żołnierz Batalionów Chłopskich
dr Bronisław Górecki	—	Pedagog, członek Armii Krajowej
Henryk Jakóbczyk	—	Dziennikarz, publicysta łódzki

Kwatera franciszkańska i bł. Rafał Chyliński

Osobliwością cmentarza jest kwatera ojców franciszkanów — wydzielona sekcja grobów zakonników z klasztoru łagiewnickiego. To jedno z niewielu miejsc w Łodzi, gdzie można prześledzić wielopokoleniową historię wspólnoty zakonnej działającej nieprzerwanie od XVII wieku.

Kwatera stanowi miejsce pielgrzymek ze względu na kult bł. Rafała Chylińskiego, choć sam zakonnik pochowany jest w kościele klasztornym, nie na cmentarzu. Groby franciszkanów otoczone są rzeźbami Gryniewicza i tworzą sakralną przestrzeń medytacyjną, odrębną stylistycznie od reszty nekropolii.

Łagiewniki — las i nekropolia

Cmentarz św. Antoniego jest jedyną łódzką nekropolią położoną bezpośrednio na skraju Lasu Łagiewnickiego — największego kompleksu leśnego w granicach miasta europejskiego (ponad 1200 ha). Sąsiedztwo lasu nadaje temu miejscu charakter unikatowy wśród polskich cmentarzy miejskich: bukowy i dębowy starodrzew przechodzi bezpośrednio w teren nekropolii, tworząc naturalną ciszę i izolację od miejskiego hałasu.

W promieniu 500 metrów od cmentarza znajdują się:

• Sanktuarium św. Antoniego z klasztorem franciszkańskim (XVII w.)
• Szlaki piesze i rowerowe Lasu Łagiewnickiego
• Źródełko bł. Rafała Chylińskiego — miejsce pielgrzymkowe

Inne nekropolie w Łodzi

Pełną listę cmentarzy znajdziesz na stronie wszystkich cmentarzy w Łodzi. Zobacz również:

• Cmentarz Komunalny Doły — największa nekropolia w Łodzi
• Cmentarz Komunalny Zarzew — drugi co do wielkości cmentarz komunalny
• Stary Cmentarz przy ul. Ogrodowej (ewangelicki) — zabytkowa nekropolia z XIX w.
• Cmentarz św. Franciszka na Chojnach — cmentarz parafialny z kaplicą z 1928 r.
• Cmentarz Mariawicki — jedyny cmentarz mariawicki w Łodzi