Cmentarz Junikowski, Poznań

Informacje praktyczne

Cmentarz Junikowski (Cmentarz Komunalny nr 2 Junikowo) przy ul. Grunwaldzkiej 305 w Poznaniu to największa nekropolia miasta pod względem liczby pochowanych. Na obszarze 92,69 hektara znajduje się około 82 800 grobów z pochówkami blisko 180 000 osób (stan na wrzesień 2023). Jest to jeden z największych cmentarzy w Polsce pod względem powierzchni.

Cmentarz ma charakter komunalny i jest czynny — odbywają się tu nowe pochówki. Nekropolia położona jest w południowo-zachodniej części Poznania, w dzielnicy Junikowo, pomiędzy ulicami Grunwaldzką a Cmentarną.

Godziny otwarcia: codziennie 7:00–19:00 (w okresie Wszystkich Świętych godziny mogą ulec zmianie).

Zarządca: Universum Spółdzielnia Pracy, ul. Woźna 15a, 61-777 Poznań

Biuro cmentarza (pon.–pt. 7:00–15:00):

• tel. (61) 867 65 71
• centrala: (61) 853 19 43, kom. 502 699 545

Wejścia na cmentarz:

• Główne wejście — od strony ul. Grunwaldzkiej
• Wejście od ul. Cmentarnej — najkrótsza droga do domu przedpogrzebowego (tu również parking)

Dojazd i komunikacja

Najłatwiej dojechać tramwajem — przystanki w pobliżu ul. Grunwaldzkiej. Wjazd samochodem na teren cmentarza możliwy od strony ul. Grunwaldzkiej (przed skrzyżowaniem z ul. Malwową).

Parking

Parking dla odwiedzających znajduje się przy bramie od strony ul. Cmentarnej, w pobliżu domu przedpogrzebowego. Dodatkowe miejsca postojowe dostępne wzdłuż ul. Grunwaldzkiej. Ze względu na rozległość terenu (prawie 93 ha) warto zaplanować trasę przed wizytą.

Historia Cmentarza Junikowskiego

Plany założenia cmentarza komunalnego w Junikowie sięgają okresu międzywojennego. W 1927 roku Ministerstwo Wojny przekazało miastu Poznań teren dawnego poligonu wojskowego. W tym samym roku rozpisano konkurs architektoniczny na Centralny Cmentarz Miejski — projekt zakładał kwatery katolickie, protestanckie, żydowskie i bezwyznaniowe na ok. 50 hektarach.

Konkurs i projekty

Pierwszą nagrodę w konkursie z 1927 roku zdobyli warszawscy architekci Jerzy Beil i Zygmunt Tarasin, lecz ich projekt nie został zrealizowany. W 1934 roku szczegółowy projekt opracował Marian Spychalski — przewidywał monumentalną kaplicę jako dominantę optyczną, zróżnicowaną zieleń i wykorzystanie spiętrzonych wód Potoku Junikowskiego jako elementu dekoracyjnego. Plan obejmował podział na pola i kwatery, wejście główne z placem postojowym, kaplice boczne i budynek administracji.

Mimo pozytywnego przyjęcia, wybuch II wojny światowej uniemożliwił realizację — dokumentacja zaginęła.

Powstanie nekropolii

Do idei cmentarzy komunalnych powrócono po wojnie. Z czterech projektowanych nekropolii (Miłostowo, Minikowo, Junikowo, Golęcin) realizację rozpoczęto właśnie w Junikowie. W latach 1947–1950 teren zalesiono i zakrzewiono. Pierwsze pochówki odbyły się w 1950 roku. W latach 70. XX wieku cmentarz powiększono o część sąsiadującego lasu, osiągając obecną powierzchnię ponad 92 hektarów.

Formy pochówku i kwatery specjalne

Cmentarz Junikowski oferuje wyjątkowo zróżnicowane formy pochówku:

• Groby ziemne — tradycyjne kwatery z indywidualnymi pochówkami
• Pola urnowe — wyznaczone miejsca dla urn z prochami
• Kolumbaria — architektoniczne struktury do przechowywania urn
• Ogrody Pamięci — leśne kwatery urnowe, gdzie pochówki odbywają się w biodegradowalnych urnach bez nagrobków, płyt ani krzyży; kwiaty i znicze składa się przy pamiątkowych polnych kamieniach z tabliczkami
• Mauzolea rodów romskich — okazałe, bogato zdobione grobowce stanowiące unikalny element kulturowy nekropolii

Kwatery pamięci narodowej

Na cmentarzu wydzielono kilka kwater o szczególnym znaczeniu historycznym:

Kwatera	Wejście	Opis
Kwatera Powstańców Wielkopolskich 1918–1919	od ul. Grunwaldzkiej	Z kolumbarium, gdzie przeniesiono szczątki ekshumowane z zaniedbanych grobów powstańców
Kwatera Żołnierzy Armii Krajowej	od ul. Grunwaldzkiej	Miejsce spoczynku żołnierzy podziemia
Kwatera Kombatancka 1939–1956	od ul. Cmentarnej	Kwatera weteranów II wojny światowej i okresu powojennego
Kwatery duchowieństwa	—	Wydzielone sekcje dla kapłanów

Znane osoby pochowane na Cmentarzu Junikowskim

Na Cmentarzu Junikowskim spoczywa blisko 700 osób posiadających biogramy w Wikipedii. Nekropolia posiada dwie Aleje Zasłużonych, gdzie pochowani są wybitni działacze, uczeni i artyści.

Politycy i prezydenci Poznania

Osoba	Lata życia	Kim był/a
August Chełkowski	1927–1999	Fizyk, senator, marszałek Senatu RP, rektor Uniwersytetu Śląskiego
Wojciech Szczęsny Kaczmarek	1942–2009	Prezydent Poznania (1990–1998)
Stanisław Cozaś	1923–1998	Prezydent Poznania (1973–1975)
Władysław Śleboda	1925–2009	Prezydent Poznania (1975–1981)

Naukowcy i profesorowie

Osoba	Lata życia	Kim był/a
Wiktor Dega	1896–1995	Pionier rehabilitacji w Polsce, profesor ortopedii
Alfons Klafkowski	1912–1992	Profesor prawa międzynarodowego UAM
Władysław Orlicz	1903–1990	Matematyk, profesor Uniwersytetu Poznańskiego
Władysław Kuraszkiewicz	1905–1997	Językoznawca, slawista i polonista
Szczęsny Dettloff	1878–1961	Historyk sztuki, duchowny katolicki
Jan Sajdak	1882–1967	Filolog klasyczny, rektor Uniwersytetu Poznańskiego
Jacek Fisiak	1936–2019	Anglistka, językoznawca, rektor UAM
Józef Burszta	1914–1987	Etnograf, socjolog i historyk
Alfred Ohanowicz	1888–1984	Prawnik, działacz mniejszości ormiańskiej
Adam Wrzosek	1875–1965	Lekarz, historyk medycyny

Artyści i twórcy kultury

Osoba	Lata życia	Kim był/a
Stefan Stuligrosz	1920–2012	Dyrygent, twórca i wieloletni kierownik Poznańskich Słowików
Conrad Drzewiecki	1926–2007	Tancerz, choreograf, twórca Polskiego Teatru Tańca
Andrzej Koszewski	1922–2015	Kompozytor, teoretyk muzyki, muzykolog
Zdzisław Jahnke	1895–1972	Skrzypek, wirtuoz, dyrygent i pedagog
Witold Krzemieński	1909–2001	Dyrygent, kompozytor i pedagog
Eugeniusz Paukszta	1916–1979	Pisarz, autor powieści o Ziemiach Odzyskanych
Nikos Chadzinikolau	1935–2009	Pisarz, poeta i tłumacz

Ofiary i bohaterowie Poznańskiego Czerwca 1956

Osoba	Lata życia	Kim był/a
Roman Strzałkowski	1943–1956	13-letni uczeń, najmłodsza ofiara Poznańskiego Czerwca
Janusz Kulas	1936–1972	Robotnik, uczestnik Poznańskiego Czerwca

Wojskowi i powstańcy

Osoba	Lata życia	Kim był/a
Jerzy Kranc	1909–1960	Pilot, kawaler Virtuti Militari, dowódca dywizjonu 304
Barbara Teige	1919–2006	Oficer WP, dama Orderu Virtuti Militari
Aleksandra Markwitz-Bielerzewska	1919–2007	Harcerka Szarych Szeregów, porucznik rezerwy AK
Stanisław Fedorczyk	1894–1974	Pułkownik piechoty WP, działacz niepodległościowy
Edmund Hołodyński	1898–1969	Pilot doświadczalny, powstaniec wielkopolski
Adam Kiciński	1872–1959	Generał Wojska Polskiego

Prezydenci, samorządowcy i działacze społeczni

Wśród pozostałych pochowanych w Alejach Zasłużonych znajdują się m.in. Franciszek Frąckowiak, Feliks Fornalczyk, Antonina Kawecka, Albin Fechner (1913–1986, śpiewak i pedagog), Edmund Szyc i Paweł Szydło — działacze społeczni i polityczni związani z Poznaniem.

Pomnik ofiar Katynia i mauzolea romskie

Opodal kaplicy cmentarnej stoi kamienny ołtarz-pomnik ofiar terroru w Katyniu, wzniesiony w 1990 roku. Monument ten jest ważnym miejscem pamięci narodowej, czczonym przez poznaniaków — przy nim odbywają się coroczne uroczystości rocznicowe.

Unikalnym elementem krajobrazu Cmentarza Junikowskiego są okazałe mauzolea rodów romskich. Bogato zdobione grobowce tej społeczności nadają nekropolii wielokulturowy charakter i stanowią przykład odrębnej tradycji sepulkralnej, rzadko spotykanej na polskich cmentarzach komunalnych.

Przyroda i Potok Junikowski

Cmentarz Junikowski powstał na zbielicowanych, głębokich piaskach dawnego poligonu. Od 1948 roku systematycznie sadzono drzewa — obecnie dominują sosna i brzoza, lecz rosną tu również dęby i topole (te ostatnie w rejonie łęgu olszowego).

Naturalnym elementem krajobrazu jest Potok Junikowski, przepływający przez teren nekropolii — wkomponowany w pierwotne założenia projektowe Spychalskiego. Zróżnicowana roślinność tworzy siedliska dla ptaków i owadów, czyniąc z cmentarza zielone płuca zachodniej części Poznania.

Wśród charakterystycznych zespołów roślinnych wyróżnia się Corynephoretum canescentis (ze szczotlichą siwą, utrwalającą suche piaski) oraz Festucetum ovinae.

Cennik opłat cmentarnych

Groby ziemne (na 20 lat):

Rodzaj grobu	Cena
Dziecięcy	800 zł
Jednomiejscowy	1 200 zł
Dwumiejscowy w pionie	1 600 zł
Dwumiejscowy w poziomie	2 000 zł
Trzymiejscowy w poziomie	2 500 zł
Czteromiejscowy	3 000 zł
Urnowy jednomiejscowy	700 zł
Urnowy dwumiejscowy	800 zł
Urnowy trzymiejscowy	900 zł
Urnowy czteromiejscowy	1 000 zł

Nisze urnowe w kolumbarium (na 25 lat):

Rodzaj niszy	Cena
Jednomiejscowa	2 000 zł
Dwumiejscowa	3 500 zł
Czteromiejscowa	5 500 zł

Grobowce (na 100 lat):

Rodzaj grobowca	Cena
Dwumiejscowy	12 000 zł
Czteromiejscowy	18 000 zł

Prolongata niszy urnowej (na dalsze 25 lat): jednomiejscowa 700 zł, dwumiejscowa 800 zł, czteromiejscowa 1 000 zł.

Ogrody Pamięci: pochówek w biodegradowalnej urnie 250 zł, tabliczka imienna na kamieniu 250 zł.

Wyszukiwarka grobów i mapa

Groby na Cmentarzu Junikowskim można odnaleźć za pomocą internetowej wyszukiwarki dostępnej na stronie poznan.pl/mim/cmentarze. Wystarczy wpisać imię i nazwisko zmarłego, opcjonalnie datę zgonu, aby uzyskać precyzyjną lokalizację grobu.

Na stronie dostępne są również mapy cmentarza w formacie PDF do pobrania, z zaznaczonymi kwaterami, punktami wypożyczalni sprzętu ogrodowego i stoiskami ze zniczami.

Przy wejściu na cmentarz znajduje się punkt informacyjny z papierowymi mapami dla osób preferujących tradycyjną nawigację.

Inne nekropolie w Poznaniu

Poznań posiada kilkanaście cmentarzy różnych wyznań i typów. Zestawienie znajdziesz na stronie cmentarzy w Poznaniu. Polecamy również:

• Cmentarz Jeżycki — zabytkowa nekropolia z 1905 roku wpisana do rejestru zabytków, grób Jana Kulczyka
• Cmentarz Miłostowski — cmentarz komunalny w północnej części miasta